Dinsdag 24/11/2020

Televisie

‘Spitting Image’ is terug, maar de werkelijkheid is geestiger

De handpoppen van Melania en Donald Trump.Beeld SBS

Het satirische poppenprogramma Spitting Image is terug. Hoofdpersonen Donald Trump en Boris Johnson blijken moeilijker te persifleren dan Margaret Thatcher en Ronald Reagan. Het kostte soms zelfs moeite om de lachspieren in beweging te krijgen. 

Een van de beste grappen uit de jaren tachtig komt uit Spitting Image. Margaret Thatcher is uit eten met haar ministers. De ober neemt Thatchers bestelling op en vraagt aan het einde: “En hoe zit het met de groenten?” Daarop antwoordt de premier: “Die nemen hetzelfde.”

Het was satire op zijn best. Het vertelde op een geestige wijze de waarheid: Thatcher beschouwde haar ploeg als ‘groenten’, destijds nog een bijzaak. Dertig jaar later ontbreken zulke grappen helaas in de veelbesproken terugkeer van het beroemde satirische poppenprogramma, dat zaterdagavond zijn comeback beleefde.

Het oorspronkelijke Spitting Image werd tussen 1984 en 1996 door ITV uitgezonden, de tijd waarin Margaret Thatcher en John Major het Verenigd Koninkrijk bestuurden. Dit keer is het een commerciële samenwerking tussen ITV en de BBC die de serie via de streamingdienst Britbox tegen betaling de wereld insturen. Letterlijk de wereld. Om die reden is Spitting Image veel internationaler dan dertig jaar geleden. Zelfs de Nieuw-Zeelandse premier Jacinda Ardern, uitgebeeld als mevrouw Perfect, heeft een pop.

Boris Johnson als handpop.Beeld AFP

Clownesk

De hoofdpersonen zijn natuurlijk Boris Johnson en Donald Trump, mannen die moeilijker te persifleren zijn dan Margaret Thatcher en Ronald Reagan – simpelweg omdat ze in het echt al zo clownesk zijn. Neem het moment eind vorig jaar toen Johnson, op de vlucht voor journalisten, zich verborg in een koelkast. Johnson werd bekend door zijn optredens in een satirische nieuwsshow, terwijl Trump uit de reality-tv komt. De optredens van deze leiders zijn soms zo bizar dat het juist grappig zou zijn om hen als gewone politici te portretteren.

Maar nee: we zagen Trump een onderzoekslaboratorium bezoeken, waar hij een deal wilde sluiten met Covid-19 en uiteindelijk zelf het virus kreeg. Het kostte moeite om de lachspieren in beweging te krijgen. Ook bij een sketch waarin Dominic Cummings, de als duvel geportretteerde adviseur van Johnson, van plan was om de baby van Johnson op te eten – een knipoog naar de gewoonte van links Engeland om de tories af te schilderen als baby-eaters. Johnson is zo laf en slap dat hij Cummings weigert te ontslaan.

Veel geestiger was de realiteit: de persconferentie van Cummings eerder dit jaar waarin hij verklaarde de lockdownregels te hebben gebroken door, op de verjaardag van zijn vrouw, voor een ‘oogtest’ naar een toeristisch plaatsje te zijn gereden. De wereld zelf is absurdistisch geworden. Hoe kun je bijvoorbeeld satire maken over prins Andrew die op de vraag of hij op een bepaalde dag twintig jaar geleden seks had gehad met een minderjarige antwoordde dat hij die avond toevallig bij de Pizza Express in het slaapstadje Woking zat?

Etniciteit

Vulgair eerder dan geestig was de sketch waarin de Britse minister van Binnenlandse Zaken Priti Patel als een dominatrix werd afgebeeld die haar collega Michael Gove seksueel opwond met allerlei rechtse taal. De pop van de Brits-Indiase bewindsvrouw was lastig te maken. The Guardian kreeg eerder dit jaar kritiek toen de krant haar als een vette koe had afgebeeld, wat leidde tot de beschuldiging van racisme. Dit keer is geprobeerd om alle verwijzingen naar haar etniciteit weg te laten.

Vergeleken met de jaren tachtig is het veel moeilijker om iemands uiterlijk, etniciteit en sekse in het belachelijke te trekken. Dat maakt de taak van de makers er niet makkelijker op. En zelfs nu is er kritiek gekomen omdat een van de mikpunten van spot de jonge klimaatactiviste Greta Thunberg is. Volgens critici is het oneerlijk om een zeventienjarige met autisme te ridiculiseren. De makers waren er snel bij om te zeggen dat de grap – ze werd neergezet als weersvoorspeller – niet persoonlijk bedoeld was.

De popvariant van Greta Thunberg.Beeld SBS
Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234