Zondag 16/05/2021

AchtergrondMuziek

Soundtracks componeren: voor veel Belgische muzikanten een creatieve uitweg

Charlotte Adigéry schreef mee de muziek voor de Eén-reeks 'De Shaq'. Beeld Illias Teirlinck
Charlotte Adigéry schreef mee de muziek voor de Eén-reeks 'De Shaq'.Beeld Illias Teirlinck

Het verlangen naar het gejoel van een meurende mensenzee wordt groter, maar het gebrek aan perspectief betekent niet dat Belgische muzikanten stilzitten. In afwachting van het oude normaal componeren artiesten muziek voor films, tv-reeksen en reclamespots. ‘Je koopt creatieve vrijheid door commerciële dingen te doen.’

In de begingeneriek van Albatros, de tragikomedie waarin tien zwaarlijvige mensen een afslankingskamp volgen in de Ardennen, herkent u het geneurie van Pieter Van Dessel, in betere tijden te vinden achter de microfoon bij Marble Sounds. Hij componeerde de weemoedige soundtrack van de Canvas-reeks samen met Lennert Coorevits van Compact Disk Dummies, het Duracell-konijn van de belpop.

Albatros is niet de enige recente reeks die voorzien is van een op maat geknutselde soundtrack van Belgische makelij. Tsar B schreef muziek voor LEEF, Charlotte Adigéry en Bolis Pupul voor De Shaq, terwijl technoproducer en dj Cellini een klanktapijt weefde voor docureeks De onfatsoenlijken. Door leeggehaalde agenda’s vonden verscheidene artiesten een creatieve uitweg in schrijfwerk voor externe opdrachtgevers.

Bijklussen om te overleven in de mallemolen van de muziekindustrie is geen nieuw fenomeen. In 1983 stampte wijlen Kris De Bruyne met Acoustics de allereerste audioproductiefirma in Vlaanderen uit de grond, waarmee hij zijn expertise verkocht aan reclamebureaus en regisseurs. Daan Stuyven heeft in zijn jonge jaren nog reclamemuziek gemaakt voor Ikea. Erik de Jong, alias Spinvis, voor moedermelk.

In een recenter verleden gebruikte Brent Vanneste, brulboei bij STAKE, zijn skills voor een Zweedse autogigant, Isolde Lasoen voor het bankwezen, terwijl Pieter Van Dessels pianospel gelinkt kan worden aan een supermarktketen en koffiemerk. Het anthem dat profvoetballers in België opjut voor een aftrap komt dan weer van Soulwax. Velen van uw rock- en popidolen maken dus muziek die u wellicht kent, maar waarvan u niet wist dat zij er verantwoordelijk voor waren.

Investeringsfonds

Sinds het wegvallen van concerten, wat het plannen van nieuwe releases bemoeilijkt, zoeken muzikanten naar methodes om enerzijds de creatieve motor te laten draaien en anderzijds de kas te spekken. “Je zoekt naar oplossingen, maar je vindt ze niet altijd”, vertelt Boris Zeebroek, alias Bolis Pupul, over de weerslag van de pandemie. Samen met Charlotte Adigéry zou hij het grootste deel van 2020 op de baan zijn geweest in binnen- en buitenland.

Terwijl Belgische acts zich op livestreamconcerten stortten, keken Charlotte Adigéry en Boris Zeebroek in een andere richting. “Ik had van in het begin een gemengd gevoel bij livestreams, omdat het er meestal crappy uitzag en vaak niet geweldig klonk. Veel streams werden bovendien gratis aangeboden, waardoor het moeilijk werd om er geld voor te vragen. Het idee om te streamen triggerde mij niet.”

Zeebroek had in het verleden al muziek gemaakt voor bedrijven en productiehuizen. “Ik zit nu bijna vijftien jaar in het vak. Op momenten dat ik het rustig had, ging ik proactief op zoek naar werk, door theatergezelschappen en productiehuizen aan te schrijven.” Charlotte Adigéry en hij droomden hardop van een reddingsboei uit zulke kampen, tot regisseuse Inès Eshun het duo contacteerde voor de soundtrack van VRT-reeks De Shaq.

Inès Eshun benaderde hen als fan en hielp Boris Zeebroek onbewust uit een mentale dip. “Als artiest trek je je op aan je laatste of toekomstige wapenfeit. Wanneer een project door corona in het slop zit en er geen zicht is op beterschap, knaagt dat aan de moraal. Door mij op deze opdracht te smijten, ben ik erdoor gekomen en heb ik psychologisch een boost gekregen. Opnieuw kunnen werken, werkte helend voor mij.”

Lennert Coorevits (r.) van Compact Disk Dummies componeerde mee de soundtrack voor de serie 'Albatros'. Beeld RV
Lennert Coorevits (r.) van Compact Disk Dummies componeerde mee de soundtrack voor de serie 'Albatros'.Beeld RV

Naast De Shaq bracht VRT begin dit jaar nog meerdere reeksen uit waarvan de soundtrack volledig Belgisch is: LEEF, Lockdown, We moeten eens praten en nu ook Albatros. Dat is een bewuste keuze, vertelt VRT-muziekcoördinator Gerrit Kerremans. “Bij de eerste lockdown hebben we onze partners gevraagd om zoveel mogelijk in die richting te denken. We stimuleren interne en externe productiehuizen om te kiezen voor Belgische auteurs en componisten door hiervoor extra budgetten vrij te maken.” VRT ondertekende daarnaast het manifest Create in Belgium dat opriep om de Belgische muzieksector extra te ondersteunen.

De openbare omroep doet al jaren een beroep op auteurs, componisten en muzikanten van eigen bodem, benadrukt Kerremans, al vallen de inspanningen volgens hem nu pas op door de grote hoeveelheid producties. “We hebben nu ook dat investeringsfonds, maar het aanbod blijft natuurlijk kleiner dan de vraag.” Vooral namen als Pieter Van Dessel, Steve Willaert en Dave Martijn (van Goose) zijn regelmatig te spotten in de aftiteling. Een portfolio is een belangrijk instrument om opdrachten binnen te hengelen.

“Hoe meer je doet, hoe sneller je op de radar van regisseurs en producers komt. Zo ontstaat er een selectie van componisten waar gretig gebruik van wordt gemaakt”, legt Kerremans uit. Er is daarnaast vernieuwing aan de gang, beaamt hij, wat de verdienste is van studio’s als Sonhouse, een sound production agency met freelance geluidsartiesten, onder wie Lennert Coorevits van Compact Disk Dummies. “Zij doen onder meer aan muziekconsultancy bij de productiehuizen waarmee wij samenwerken, zoals Panenka en De Wereldvrede. Zo reiken ze regelmatig een nieuwe naam aan, waarvan je het resultaat in Lockdown of De onfatsoenlijken zag.”

Deadline

Boris Zeebroek heeft ook al gewerkt in opdracht van Sonhouse. Hetzelfde bedrijf heeft Pieter Van Dessel en Lennert Coorevits gekoppeld voor de soundtrack van Albatros. Door vijftien jaar geleden in Montreal voor een gelijkaardig bedrijf te werken vond Van Dessel per abuis een manier om te kunnen leven van zijn muziek. “Ik ben mijn vrouw destijds naar Canada gevolgd, met het idee daar een sabbatical te nemen, tot ik via via in een studio ben terechtgekomen die gespecialiseerd was in reclame- en filmmuziek. Daar was ik omringd door een vijftal componisten die voltijds aan het schrijven waren. Ik heb mijn ogen serieus de kost gegeven, dat is mijn grootste leerschool geweest.”

Met zijn band Marble Sounds boekte de Brusselaar kleine en grote successen, waaronder een Music For Life-hit met ‘Leave a Light On’. “Maar zelfs al zou ik van Marble Sounds kunnen leven, zou ik het nog combineren met opdrachten voor anderen”, zegt hij resoluut. “Ik krijg graag instructies, maar doe evenzeer graag mijn zin. Ik heb beide nodig. Je koopt creatieve vrijheid door commerciële dingen te doen.”

Van Dessel haalt voldoening uit werken tegen de klok. “Het is fijn om een deadline hebben. Bij een cd-release pluk je er pas zoveel jaar nadat je de muziek hebt geschreven de vruchten van. Bij een reclamespot of fictiereeks zie je resultaat op korte termijn. De rush en de beperkingen leiden tot voldoening, wat op mentaal vlak heel belangrijk is. Ik zou niet zonder kunnen.”

Ook de flexibiliteit die verwacht wordt, kan tot mooie dingen leiden. “Ik raak genres aan waarmee ik binnen Marble Sounds nooit zou experimenteren. Dat zijn goede oefeningen om je creativiteit te trainen. Daardoor kan de grens tussen persoonlijk en professioneel werk al eens flou worden. Het is al gebeurd dat een gitaarlijn niet goedgekeurd is door een opdrachtgever en vervolgens op een nummer van Marble Sounds is beland.”

Boris Zeebroek beaamt dat het belangrijk is om als artiest je spectrum te verbreden. “Door input en feedback te krijgen van buitenaf, word je verplicht om je comfortzone te verlaten.” Om die reden wil de Gentenaar in de toekomst blijven soundtracken. “Vooral ook omdat je het werk kunt meenemen als je op tournee bent. Ik ben ervan overtuigd dat het mijn creativiteit alleen maar gaat stimuleren.”

Momenteel werkt hij samen met Charlotte Adigéry aan de eindgeneriek en sounddesign voor Toink!, een animatiereeks voor kinderen van An Vrombaut en Bert Lesaffer die nog in ontwikkeling is. Er ligt voor Zeebroek ook een nieuw project op de plank bij het Gentse productiehuis Animal Tank.

Vorige vrijdag bracht neoklassiek componist Kevin Imbrechts, alias Illuminine, een soundtrack uit bij het boek The Outlaw Ocean van The New York Times-journalist en Pulitzer-winnaar Ian Urbina. Dezelfde dag releasete de Brugse band VENTILATEUR een soundtrack die ze maakten voor het theatercollectief Camping Sunset. Al verwacht Pieter Van Dessel niet dat Belgische muzikanten nu massaal gaan soundtracken. “Je gaat dat effect niet in een-twee-drie zien. Het kan een creatieve en financiële uitweg zijn, al vraagt het wel wat geduld, want een opportuniteit komt niet altijd op korte termijn aanwaaien. De opbouw van een portfolio vraagt tijd.”

VRT-muziekcoördinator Gerrit Kerremans voorspelt dat meer jonge artiesten die richting zullen uitkijken. “Het is door corona duidelijk geworden dat je een plan B moet hebben. Als je alleen appelsienen verkoopt en er plots geen aanvoer meer is van appelsienen of de vraag van de consument verandert, heb je een probleem. Da’s een simpel marktprincipe. Het is belangrijk dat je verschillende diensten kunt aanbieden als je van je muziek wilt leven. Iedereen moet diversifiëren. Alleen zo kun je een duurzame carrière uitbouwen.”

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234