Donderdag 02/04/2020

theater

SKaGeN experimenteert met app in het theater

Beeld rv

Was de gsm lang de kwelduivel van acteurs en (de rest van) het publiek, dan wordt die nu onderdeel van het spektakel. Theatercollectief SKaGeN ontwikkelde voor de voorstelling 'Closer' speciaal een app. Gaan we voortaan de zalen in met onze smartphone of tablet aan?

Gsm en theater kennen een lange, getroebleerde relatie. Het begon met een tik op de vingers van de zaalwacht bij ongeoorloofd filmen, met het zuchten van de acteurs op scène en de toeschouwers in de zaal om die zoveelste onverlaat die zijn gsm had vergeten af te zetten, tot - erger- shows die werden stilgelegd of een artiest als Theo Maassen die in woede al eens een gsm van een toeschouwer vernielde. Toen kwam het gedogen waarbij filmen met de gsm oogluikend werd toegestaan terwijl in andere zalen toeschouwers hun mening mochten tweeten reeds tijdens de voorstelling. En nu is er dus de omarming van de smartphone als onderdeel van de toneelervaring met 'Closer'.

Andere kijkervaring

Het is niet voor het eerst dat ze bij SKaGeN spelen met de kijkervaring van de toeschouwer: zo maakten ze eerder gebruik van de blue key techniek waarbij ze in een blauw decor een virtuele realiteit creëerden ('La Merde') of zetten het publiek in de nok van het station van Antwerpen-Centraal met een verrekijker terwijl de acteurs zich beneden mengden tussen de nietsvermoedende reizigers ('Laura Exterieur'). Maar dat is klein bier vergeleken met een huzarenstukje als 'Closer', waarvoor SKaGeN een app liet ontwikkelen die interageert met wat zich op het podium afspeelt.

Vorm en inhoud komen in Mathijs Scheepers' regie perfect samen. Het verhaal dat inzoomt op een vierhoeksrelatie is een kruidvat onverbloemde dialogen en een messcherpe analyse waarin de liefde vooral een exposé voor de zelfliefde is, of hoe het spiegelwater van Narcissus de selfie van vandaag is. 'Closer', een theaterstuk van Patrick Marber, raakte bij het grote publiek bekend door de verfilming met Jude Law, Clive Owen, Julia Roberts en Natalie Portman. Hier mogen Tom Vermeir, Louis van der Waal, Barbara Sarafian en Anne-Laure Vandeputte aantreden. Ze doen dat in een kunstaaltje, een mix van Deens, Duits, Frans en Engels met Antwerpse en West-Vlaamse klanken, wat leidt tot hilarische zinsnedes als 'Lust ge petieters' (wil je kinderen). Valentijn Dhaenens' vervreemdende tekstbewerking levert niet alleen een counter voor het filmisch realisme, maar blijkt ook het meest entertainende element van de avond. Secuur, slim, soepel is de tekst eigenlijk alles wat de app nog niet is. Blijft het soms technisch haperen dan is vooral de inhoudelijke meerwaarde nog gering. Enkel de pornchatsessie die zich op ons scherm ontrolt, of de stripscène die inzoomt op borst en billen zodat je jezelf voyeur voelt, overstijgen het illustratieve. Meestal blijft het scherm van onze telefoon zwart, en zien we 'gewoon' een old skool stuk waarin bij momenten straf wordt geacteerd (vooral Vermeir en Vandeputte zinderen samen).

Nieuw samenzijn

De kritiek dat de smartphone tot een afstand in theaterervaring zou leiden, heeft hier als tegenwerking dat het net tot meer nabijheid onder de toeschouwers leidt. In de spanning van een gedeelde ervaring (of onkunde: hoe werkt dat ding?), in het samen op het schermpje van je buur kijken als de eigen smartphone het laat afweten, of in de vereniging van de koppigaards die weigeren om toneel met een smartphone te bekijken (zoals zij die zweren bij vinylplaten).

Is 'Closer' met andere woorden alle heisa waard? Het is nog veel gebleir um less wolle om het in SKaGeNs taaltje te zeggen. Daarvoor wordt de app nog onvoldoende inventief ingezet: het interactieve spel met de toeschouwer, de schurende lagen van fictie en realiteit, van wat zich in het hoofd en op scène afspeelt, hoe de buitenwereld naar binnen trekken of vice versa... Er kan veel meer gebeuren, maar deze 'Closer' geeft wel aan dat er - nog los van de virtuele - een nieuwe theaterervaring opkomt. Een ervaring die allerminst vervreemdend hoeft te werken, maar een nieuw samenzijn installeert in dezelfde ruimte.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234