Vrijdag 20/09/2019

Pop

Sjoemelende artiest Dotan is terug: hoe oprecht is hij vandaag?

Beeld ANP Kippa

Dotan probeert deze week zijn carrière te reanimeren, nadat de Volkskrant in 2018 ontdekte dat de Nederlander een trollenleger van 140 fake fanaccounts liet uitrukken. Zij plaatsten Dotan jarenlang op een voetstuk – als artiest én als mens. ‘Ik heb nu geen andere keuze dan zo eerlijk en open mogelijk te zijn’, zegt hij in een zeldzame reactie aan De Morgen. Maar hoe oprecht is Dotan écht?

“Ik snap de vraag niet”, zegt Dotan Harpenau geërgerd. “Dat is geen vraag, maar een voorbeeld van hoe haters je klein proberen te krijgen”, repliceren we, verwijzend naar de tweet van een internettrol die schrijft dat zijn fake accounts beter alle tickets hadden opgekocht, zodat de Nederlandse popzanger voor lege zalen zou staan. “Oké”, klinkt het droog. “Ik heb stomme dingen gedaan, dus ik snap dat er kritiek komt”, had Dotan ons eerder verteld. Blijkt dat niet helemaal waar.

Afgelopen weekend stond hij in Zürich voor het eerst sinds 21 december 2015 op een podium. Vandaag (dinsdag, red) speelt de Nederlandse hitzanger in Leuven. Na één comebacksingle en twee het-spijt-mij-zo-interviews durft Dotan zijn fans opnieuw onder ogen te komen, nadat de Volkskrant in april 2018 aan het licht bracht dat Dotan beroep deed op 140 fictieve fans, die de zanger sinds 2010 opvoerden als volksheld.

De fake fans waren vooral actief op Facebook en Twitter. Ze liketen alle berichten van de zanger, vroegen bij radiozenders massaal zijn muziek aan, bekritiseerden andere artiesten en verspreidden verzonnen verhalen. Ella Severijnsen schreef bijvoorbeeld dat Dotan haar door de nasleep van haar miskraam heeft geholpen. In januari 2016 schreeuwden ze collectief moord en brand toen hij de Popprijs van de VPRO misliep. Geen enkele artiest in de Benelux had op dat moment zo’n stomende spionkop als Dotan. 

Er is véél gezegd en geschreven over het trollenleger. Omdat Dotan Harpenau viraal ging met een verzonnen verhaal over een leukemiepatiënt. Omdat hij de foto van een overleden Vlaamse vrouw gebruikte voor een van zijn 140 nepfans. Máár: de Nederlandse artiest wil niet langer over het verleden praten, klinkt het in het kamp van Dotan wanneer we een interview aanvragen. Het management vraagt om enkel op de muziek en de toekomst te focussen. Dat zal zeker gebeuren, verzekeren we, al zijn Dotans fratsen de reden dat er zo vroeg in zijn carrière sprake is van een comeback. Daar kan niemand omheen.

“Hoe gaat het?” Aan de andere kant van de lijn stijgt een stralende stem op. “Ik voel mij, misschien onverwacht, beter dan ooit. Gelukkiger dan ooit.” Dotan leidt weer een gewoon leven en heeft sinds januari veel muziek gemaakt. “Ik heb verschillende kanten van mezelf ontdekt en die wil ik ook laten horen.” Hij schrijft persoonlijker dan ooit, gaat hij verder. “Ik heb een heftig jaar achter de rug; ik heb mezelf heel goed leren kennen. Ik heb niet veel meer keuze dan zo eerlijk en zo open mogelijk te zijn – ook in mijn muziek.”

Leukemiepatiënt

Rewind naar april 2018. Uit een onderzoek van de Volkskrant blijkt dat de carrière van Harpenau helemaal niet zo organisch is verlopen. In Nederland is hij op dat moment een veelbesproken mediafiguur – niet zelden dankzij verhalen die leren dat Dotan naast een hitartiest een prachtmens is. Hij treedt voor Amnesty International op in Nigeriaanse sloppenwijken. Het Rijksmuseum in Amsterdam maakt een zaal vrij voor zijn project Inside My Bones: hij brengt er eerlijke, ongefilterde verhalen van bekende en onbekende Nederlanders. Dotan komt ook zelf aan bod, als de prins van de puurheid zelve.

Maar hét verhaal waarmee hij viraal gaat, is dat van een leukemiepatiënt in de laatste fase van zijn leven. Die droomt ervan een show van zijn grote idool mee te pikken. Op Facebook doet Karel Leegwater uit de doeken hoe Dotan zijn zieke broer Aron het duo onverwacht ontmoette in een parkeergarage rond de Ziggo Dome, de arena die de zanger zonet had uitverkocht. Hij zou Aron tien minuten lang toespreken en nadien een videoboodschap toesturen. Ook het wereldwijd bekende onlinemagazine Bored Panda pikt het verhaal op. Plots kent iedereen Dotan als de man met het gouden hart. Klein detail: Karel Leegwater is een van de 140 fictieve fans die de zanger in een goed daglicht moest zetten.

In een eerste reactie aan de Volkskrant ontkende de Nederlandse artiest dat hij op de hoogte was van de praktijken. ‘Ik vind het heftig’, klonk het. ‘Ik word er misselijk van als ik dit zie.’ Dotan slikte kort daarna zijn woorden in, via een emotionele boodschap waarin hij toegaf wel degelijk het brein achter de operatie te zijn. Met die actie verdween ook Dotan van de aardbol. 

Schaamte

In de luwte heeft hij hard aan zichzelf gewerkt, vertelt hij in een zeldzaam interview aan De Morgen. “Ik wil op mijn eigen kompas varen. Toen het goed ging, had ik mensen rond mij die mij verplichtten zus of zo te zijn: ‘Je moet met die producers werken, je moet zulke liedjes schrijven, …’ Je denkt dat je niet goed genoeg bent. Je raakt verwijderd van jezelf. Ik heb het afgelopen jaar veel tijd besteed aan het dichter bij mezelf komen.”

Dotan heeft zich twee keer geëxcuseerd. De kritische Qmusic-dj Domien Verschuuren – een presentator die door zijn steun in het verleden, toen nog bij 3FM, het vertrouwen van Dotan heeft – dwong de zanger voor het eerst in te gaan op het voorval. Hij schaamde zich kapot. Hij vertelde dat de fake fans hem in het begin van zijn carrière moesten helpen, omdat hij zo’n onzeker jochie was. Het begon onschuldig, maar het was zo’n fijn gevoel: geliefd zijn. Dat herhaalde Dotan vorige week bij Johnny de Mol. Laat die tv-presentator nu net de beste vriend zijn van Tony van de Berkt, de eigenaar van 8ball Music, het platenlabel van, welja, Dotan. In het gezelschap van De Mol kwam Dotan uit de kast én sprak hij over de therapiesessies die hem door de storm hebben geloodst. Het was een mooie, pakkende reportage. Aan de reacties te zien sloot Nederland hem opnieuw in de armen.

Dotan op Pinkpop, toen nog niet bekend was dat hij valse socialemedia-accounts inzette om hem op te hemelen en andere artiesten te bekritiseren. Beeld ANP Kippa

Fragiele folkie

“Ik ben niet iemand die naar aandacht hunkert”, had Dotan nog aan De Morgen verteld, gevraagd naar hoe het met zijn zelfvertrouwen is gesteld. Het is bijna te ironisch voor woorden, en toch heb je de neiging Dotan te gelóven. Zelfs al zwaait hij met clichés: hij verwijst niet zelden naar ‘eerlijkheid’ en een ‘nieuwe start’. Dat is zijn personage: de fragiele folkie.

Oprechtheid is zijn instrument, al eiste hij die eigenschap ook op in een tijd dat hij schandalige leugens verspreidde en andere artiesten te kakken zette. “Je kan niet de hele dag bezig zijn met wat anderen van je denken. Dat zou een vermoeiend leven zijn. Het is belangrijk dat je van je fouten leert en dat je er een beter mens van wordt.” Dotan wéét hoe hij het moet uitleggen. Zand erover dan maar?

“Als je naar de show in Leuven komt, kom dan achteraf hallo zeggen.” Met die woorden sluit de Nederlandse artiest ons gesprek af. Sympathieke kerel, lijkt hij. Máár: meteen na het interview heeft Dotan zijn entourage verteld dat hij zich tijdens onze conversatie in het nauw gedreven voelde. Hij heeft een jaar aan zijn imago gewerkt, en hij is bang dat hij slecht zal overkomen, klinkt het. Ook al repte hij nauwelijks een woord over de valse profielen. Dotan minimaliseerde het hele interview – dertig minuten lang – wat er is gebeurd. Waarom dan die paniekreactie als je een onschuldig gesprek zo hartelijk afsluit?

‘Te min’

Hij wil authentiek zijn, maar dat staat haaks op zijn houding en fratsen in het verleden. Was zijn comebackinterview bij Qmusic weinig overtuigend, dan kwamen zijn uitspraken bij Johnny de Mol – de coming out, het delen van destructieve gedachten, … – wél binnen bij een half miljoen kijkers. Er kwam echter ook tegenwind. “Zijn ze met een soort schoonmaakcampagne bezig?”, vraagt tv-presentator Eddy Zoëy van RTL Boulevard zich af na het zien van Waar is De Mol?. Ook hij struikelt over de band tussen Johnny de Mol en 8ball Music. “Deed Dotan nu een Kevin Spacey?”, suggereerde iemand op Twitter.

Het heeft er alle schijn van dat de twee comebackinterviews in Nederland binnen een reconstructieplan passen. Een gesprek met een Belgische krant paste duidelijk niet binnen dat kader. Het management wil voor publicatie niet alleen de quotes van Dotan nalezen, maar het hele artikel. Die wens roept vooral vragen op. Wordt het geen tijd om de teugels te lossen? “Ik heb mezelf altijd te min gevonden. Je komt pas achteraf op een punt dat je je bedenkt dat je bepaalde dingen anders had willen doen”, was Dotan eerlijk over zijn onzekerheid.

Met dat laatste lijkt de zanger subtiel naar het verhaal van de leukemiepatiënt te verwijzen, maar evenzeer naar het gedrag van zijn oude entourage. “Tien jaar geleden, toen ik een platendeal tekende, vertelde ik iemand dat ik homo ben. Ze vertelden mij dat ik hier nooit over zou mogen praten”, was Dotan openhartig bij Johnny de Mol. Als hij de waarheid spreekt, is hij jarenlang iemands speelbal geweest. Als dat nu opnieuw het geval zou zijn, mag de échte Dotan dan opstaan en gewoon voor zichzelf spreken? Dat zou Team Dotan pas sieren.

Dotan speelt morgen, dinsdag 10/9, in Het Depot, Leuven. hetdepot.be

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234