Woensdag 07/12/2022

Theater

'Simple as ABC #2: Keep Calm and Validate': hoe Europa asielzoekers ontmenselijkt

Simple as ABC #2: Keep Calm & Validate
Simple as ABC #2: Keep Calm & Validate" - Thomas BellinckBeeld Laura Van Severen

Aan welke asielzoeker verlenen we het recht om in Europa te blijven en wie sturen we terug? Om deze onmogelijke vraag te beantwoorden, maakt de EU gebruik van datamanagement. Theatermaker Thomas Bellinck legt bloot hoezeer die technologie ons vervreemdt van het leed van mensen op de vlucht.

Ciska Hoet

Datasubject. Dat is de juridische term die grens- en controlemanagers gebruiken om vluchtelingen te omschrijven. Bellinck vraagt zich af waarom ze niet gewoon kiezen voor woorden als ‘mens’ of ‘persoon’. Dit soort van terminologie creëert immers afstand ten aanzien van de echte mensen waarmee er gewerkt wordt.

De kwestie dient als vertrekpunt dient voor zijn documentaire muziektheatervoorstelling Simple as ABC #2: Keep Calm and Validate. Bellinck trok naar de de Griekse vluchtelingenkampen en registratiecentra om te praten met migranten, hulpverleners, grenswachters en beleidsmakers. Het contrast tussen het migratieleed en de kille technologische aanpak van het Europese grenzenbeleid, vormt de rode draad van de productie.

Doorheen een veelstemmigheid aan verhaallijnen passeren onder meer geautomatiseerde grenscontroles de revue, idem dito voor mensensmokkelaars die zich bedienen van sociale media, het gedwongen registreren van vingerafdrukken, en computerprogramma’s die ontwikkeld worden om objectieve interviews af te kunnen nemen van asielzoekers. Telkens opnieuw blijkt hoe beleidsmakers en agentschappen, aka “mannen in pakken”, de vluchtelingencrisis reduceren tot tweedimensionele statistieken. Hulpverleners ter plaatse voelen zich overgeleverd aan het hen van bovenaf opgelegde systeem.

Eén van de grootste uitdagingen voor politiek geëngageerde theatermakers ligt er misschien wel in om niet te vervallen in uitleggerigheid. Een artistiek product biedt immers best iets anders dan wat het publiek al kent via nieuwsberichten en andere informatiekanalen. Bellinck slaagt ten dele in deze oefening door de resultaten van zijn onderzoek met gevoel voor humor in liederen te gieten. Vanop een draaiend rond platform en begeleid door een live orkest, zingen acteurs Marjan De Schutter en Jeroen Van der Ven de zaal knap geregisseerd toe.

Simple as ABC #2: Keep Calm & Validate
Simple as ABC #2: Keep Calm & Validate" - Thomas BellinckBeeld Laura Van Severen

De absurditeit van de musical-act voegt een extra laag toe aan de bijna tragisch afstandelijke manier waarop Europa de selectieprocedure probeert te beslechten. Dat de acteurs er af en toe een lichtvoetig danspasje aan toevoegen en niet verstoppen dat ze soms moeite moeten doen om alle woorden binnen de maat gezongen te krijgen, zorgt er bovendien voor dat het geen topzware voorstelling is.

Tegelijkertijd wordt de centrale boodschap zo vaak herhaald dat je je als kijker na verloop van tijd niet langer uitgedaagd voelt. Zelfs de scenografie herneemt de rode draad enigszins voorspelbaar door Géricaults iconische Vlot van Medusa te laten contrasteren met beelden van datamanagement. Ondanks de muzikale spitsvondigheid en mooie acteerprestaties, boet precies het meest letterlijke derde deel na verloop van tijd in aan spanning.

Simple as ABC #2: Keep Calm & Validate
Simple as ABC #2: Keep Calm & Validate"Beeld rv Laura Van Severen

De voorstelling is niet toevallig het krachtigst als Bellinck zijn fantasie de vrije loop laat. Zo neemt hij het publiek op een bijna hypnothiserende manier mee in een duizelingwekkende val langs alle aspecten van het migratiemanagement. Dat geldt ook voor het einde dat inventief tabalu rasa maakt van alle infrastructuur die ingezet wordt bij de selectie van migranten.

Bellinck is met Keep Calm and Validate niet toe aan zijn proefstuk. De maker verdient alle lof voor de doorgedreven manier waarop hij de vluchtelingenproblematiek al sinds zijn studententijd veelzijdig artistiek weet te belichten. Het blijft echter zoeken naar de meest geschikte vorm om zijn expertise naar het podium te vertalen.

Tot 13/05 NONA, Mechelen, nadien te zien op het Kunstenfestivaldesarts. thomasbellinck.com

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234