Vrijdag 18/10/2019

THEATERRECENSIE

'Semmelweis' van Antigone: Eerherstel voor de vader van de antiseptische methode

Beeld © kurt van der elst | kvde.be

Theater Antigone speelt Semmelwei: een heftige en pakkende voorstelling die een niet mis te verstaan statement maakt. Niet toevallig daags na de Internationale Vrouwendag.

Vijf retro kamerschermen versluieren wat zich op de achterscène afspeelt. De schaarse accessoires en het dwingende geluidsdecor van rauwe kreten zorgen voor een bloedstollende opener, die je meteen in de voorstelling binnentrekt. Niemand kan zich afsluiten voor het dierlijke gehuil van de vrouw in barensnood. Dokters in opleiding vergapen zich aan haar en graaien met reuzel ingesmeerde vingers in haar onderlichaam.

We zijn midden negentiende eeuw, jaren voorafgaand aan Pasteur en Lister, toen de microbiologie onontgonnen gebied was en het bestaan van de bacterie onbekend. De kraamafdeling was een gevreesd doorgeefluik naar de snijtafel. De meeste geneesheren legden zich neer bij het duizelingwekkende sterftecijfer ten gevolge van kraamkoorts (32,5%), een noodlot waaraan vooral vrouwen uit de arbeidersklasse niet ontsnapten.

Beeld © kurt van der elst | kvde.be

Wie zich daar niet bij neerlegt, is Ignaz Semmelweis, een jonge Hongaarse dokter, assistent van hoofdarts Dr. Klein in het Allgemeines Krankenhaus in Wenen. Dat de mortaliteit op de twee kraamafdelingen van het ziekenhuis spectaculair verschilt, zet zijn onderzoekende geest aan het denken. Hij neemt geen vrede met de intellectuele zwendel van zijn collega’s, die dat toeschrijven aan lactatieproblemen en giftige lucht. Semmelweis rebelleert tegen de gangbare barbaarse praktijken en het gebrek aan empirisme. Ofschoon hij met overtuigende cijfers zijn observaties kan staven, stoot hij op een muur van Glaubengsunwilligkeit. Hij wordt de risee van zijn professie en gaat uiteindelijk zelf ten onder.

Sterk samenspel, sobere regie

Voor toneelschrijver Flor Declercq is theater een arena waar conflicten uitgevochten worden. Bruno Vanden Broecke en Jos Verbist leven zich met zijn tekstpartituur helemaal uit. Het is vuurwerk als de respectieve antagonisten Semmelweis en Klein elkaar verbaal te lijf gaan. De harteloze onverschilligheid van de bitse Klein, vertegenwoordiger van het mannenbastion, botst keer op keer met de zachtmoedige bewogenheid en kritische geest van zijn jonge assistent. Regisseur Raven Ruëll laat hen duelleren in een kader zonder franje.

Beeld © kurt van der elst | kvde.be

Als derde acteur op scène staat conservatoriumstudente Silke Thorrez. Met haar tekstloze rol vertegenwoordigt ze de massa’s vrouwen die anoniem en zonder tegenwoord, omgekomen zijn onder de barbarij van handen die niet heelden maar door stompzinnige eigenwijsheid massaal de dood hebben verspreid. Als afsluiter treedt ze, hoogzwanger en toch frêle, voor het voetlicht. Een kippenvelmoment als ze de aria Gelido in ogni vena (in mijn aders voel ik mijn vervroren bloed stromen) uit Vivaldi’s opera Farnace aanheft.

Maart en april reisvoorstellingen in Vlaanderen, antigone.be

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234