Dinsdag 07/02/2023

InterviewSam Elagoz

‘Seek Bromance’: adembenemende romance aan het einde van de wereld

De ontmoeting tussen Elagoz en Cade Moga.
De ontmoeting tussen Elagoz en Cade Moga. "Het filmen tussen ons werd snel erotisch."Beeld Samira Elagoz

De Fins-Egyptische kunstenaar Sam Elagoz (vroeger Samira) verkent in de film Seek Bromance de zoektocht naar een identiteit. Daarbij zijn romantiek en wanhoop nooit ver weg. ‘Ik moest de vreugde van seksualiteit terugvinden.’

Evelyne Coussens

Afgelopen juni ontving Samira Elagoz (°1989) op de theaterbiënnale in Venetië de Zilveren Leeuw. Geen slechte bekroning voor iemand die na zijn afstuderen aan de dansschool in 2016 nog maar een drietal voorstellingen maakte. Het afstudeerproject Cock Cock… Who’s there?, waarin Elagoz zijn (toen nog: haar) verkrachting verwerkte, tourde meteen vier jaar. Het was een aangrijpende, keiharde film waarin Elagoz, door het registreren van haar ontmoetingen met mannen, macht herwon over wat haar was overkomen.

Toen al wortelde het werk van Samira Elagoz, die vandaag als Sam door het leven gaat, ten diepste in zijn persoonlijke leven. Dat is nog sterker het geval in Seek Bromance, een bijna vier uur durende film die het midden houdt tussen een documentaire en een sprookje, en waarin Elagoz zijn ontmoeting en relatie met de Amerikaanse performanceartiest Cade Moga – op dat moment eveneens in transitie – in beeld brengt. De schijnbaar ongeremd intieme manier waarop beide kunstenaars elkaar en elkaars lichamelijke veranderingen filmen is adembenemend; de grens tussen het geleefde en geënsceneerde leven flinterdun.

“Tot op vandaag weten we allebei niet hoeveel van onze ontmoeting echt was en hoeveel gespeeld”, beaamt Elagoz. “Ik leek gevangen te zitten in een bizarre lus, waarin het leven kunst werd en kunst leven. Feit is dat ik me altijd het meest ‘levend’ voel wanneer ik aan het werk ben. Het performen van mezelf valt me vaak minder zwaar dan mezelf te zijn. Door het monteren van beeldmateriaal vorm ik mijn identiteit op een manier die me bevalt. Het ‘zelf’ is een creatie, geen lotsbestemming of biologische identiteit. In die zin zie ik transgenders als artiesten van het leven: ze herscheppen zichzelf.”

Seek Bromance is een reflectie op uw transitie en die van Cade Moga, maar ook een ontroerend verhaal over een onmogelijke liefde. Waarom mocht het niet zijn?

“Dat heb ik mezelf de afgelopen tweeënhalf jaar voortdurend afgevraagd. Ik denk dat het te maken heeft met de omstandigheden waarin we elkaar ontmoetten: in 2020, toen de covidpandemie uitbrak. Dat gaf ons samenzijn meteen iets heel romantisch, iets wanhopigs ook. We waren tot elkaar veroordeeld op het einde van de wereld. Los Angeles was een dode stad. Eigenlijk was het surreëel: in drie maanden doorliepen we met een enorme intensiteit de hele relatiecanon, van verlangen tot vervreemding. Tegelijkertijd was dat gebrek aan afstand verstikkend.”

Net als in Cock Cock… is seks erg belangrijk. Een van de mooiste scènes in Seek Bromance is de registratie van jullie eerste fysieke contact. Alsof jullie weer pubers zijn en een tweede kans krijgen om dit domein te verkennen.

“Nadat ik was verkracht, beschouwde ik Cock Cock… als een oefening in intimiteit. Maar als ik nu naar Seek Bromance kijk, zie ik dat dat ‘helen’, hoe waardevol ook, niet afdoende was. Ik moest opnieuw opgevoed worden, de vreugde terugvinden van seksualiteit, plezier, spel. De intimiteit in Seek Bromance speelt zich bovendien af tussen twee lichamen die veel hebben meegemaakt. Het filmen tussen Cade en mij werd snel erotisch. Niet op de geijkte manier, maar er was iets wat ‘levend' was tussen ons, en ons opwond. Vooral omdat het grootste deel van de wereld zo levenloos was.”

"Een mens bestaat uit een veelheid aan identiteiten."Beeld Samira Elagoz

In tegenstelling tot de strijdvaardigheid van Cock Cock… is de toon in Seek Bromance teder, bijna weemoedig.

“Ik had Cock Cock… nooit kunnen maken als man. Dat werk bezit een felheid waarin mijn weigering ligt om me door mijn verkrachting te laten bepalen. Cock, Cock… functioneert als een ode aan het vrouw-zijn. Ik ben behoorlijk trots op de vrouw die ik ben geweest, en ik zou niets willen veranderen aan mijn tijd als vrouw. Maar ik ben nu geen vrouw meer, en mijn relatie met mannelijkheid is veel complexer, veel waziger. Uiteindelijk gaat het in Seek Bromance niet over empowerment, maar over de teleurstelling van een mislukte romance. Het klinkt vreemd, maar Seek Bromance is pijnlijker voor mij dan Cock Cock… Het verhaal met Cade blijft een unfinished story. Ik denk nog steeds dat we een groot potentieel hebben samen.”

Waarom is het belangrijk dat u bij de vertoning van de film ook fysiek op het podium staat?

“Dit werk gaat over transformatie. Dat wordt tastbaarder als je de persoon in de film ook live op het podium ziet, in zijn geëvolueerde, veranderde gedaante. Uit die verschillende versies van Samira Elagoz begrijpt het publiek misschien dat een mens bestaat uit verschillende versies, uit een veelheid aan identiteiten. In een patriarchaat waarin vrouwen en gemarginaliseerde mensen niet het recht hebben om fluïde te zijn is kunst de plek om veel ‘dingen’ tegelijk te zijn.”

De wereld lijkt in twee richtingen te evolueren: enerzijds wordt de trans beweging zichtbaar, anderzijds zie je de conservatieve reflexen snel groeien. Bent u bang?

“Representatie staat natuurlijk nog niet gelijk aan burgerrechten. Maar ik blijf hoopvol dat we binnenkort in een wereld leven waar iedereen zijn lichaam kan aanpassen en vrij kan leven zoals die dat wil, zonder beperkingen.”

Seek Bromance speelt op 9 en 10 november in Campo Victoria, Gent

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234