Zondag 08/12/2019

Querido Kind

Schrijvers willen niet verhuizen

Schrijver Guus Kuijer. Beeld Hollandse Hoogte / Olaf Kraak Fotografie

Exit Bart Moeyaert. Exit Toon Tellegen. Exit Guis Kuijer. Een dertigtal jeugdschrijvers wil hun boeken niet langer bij Querido Kinderen laten uitgeven. Ze volgen hun redacteurs die hun ontslag indienden na een al lang aanslepend conflict met moederbedrijf WPG Uitgevers.

Aanleiding voor het conflict is de voorgenomen verhuizing van de kinderboekenpoot van Querido naar het pand van WPG aan de Wibautstraat in Amsterdam. De redactie wil in het huidige pand blijven, waar ook de volwassen poot van Querido zit. Formeel zijn de twee Querido's twee aparte bedrijven, maar in de praktijk werken ze intensief samen. Auteurs als Guus Kuijer en Toon Tellegen publiceren hun kinderboeken bij Querido Kinderen (en dus bij WPG) en hun werk voor volwassenen bij Querido (en dus bij Singel Uitgeverijen, waarvan Querido onderdeel is).

Afgelopen vrijdag stuurde een twaalftal schrijvers een brief naar WPG waarin stond dat ze vernomen hadden dat er onrust was bij de redactie van Querido Kinderen, en dat ze de redacteuren zouden volgen als die zouden vertrekken.

"We doen dit uit solidariteit", zegt kinderboekenschrijver Edward van de Vendel (Oliver, Stem op de okapi), die 'per ongeluk' zegt te zijn gebombardeerd tot woordvoerder van de vertrokken schrijvers. "De band tussen redacteuren en schrijvers is groot. Met het WPG-concern is die band veel afstandelijker. Dat blijkt ook uit het feit dat WPG ons bij die discussie over de verhuizing nooit om onze mening heeft gevraagd."

In de dagen erna groeide het aantal 'solidaire' schrijvers uit tot dertig, meer dan de helft van het totale aantal aan Querido verbonden kinderboekenschrijvers.

Schrijver Toon Tellegen (links). Beeld Hollandse Hoogte / Ries van Wendel de Joode

Buy-out

Emanuel Querido (1871-1943) richtte zijn uitgeverij in 1915 op als uitgeverij van boeken voor volwassenen en kinderen. Tot 2014 was Querido gewoon één bedrijf, de laatste jaren als onderdeel van WPG Uitgevers. In 2014 nam directeur Paulien Loerts de volwassenenpoot van het bedrijf mee na een management buy-out, samen met de uitgeverijen De Arbeiderspers, Nijgh & Van Ditmar, Athenaeum en Q. Moederconcern WPG zat in financiële problemen en wilde van een aantal verliesgevende activiteiten af.

Loerts wilde Querido als geheel meenemen, maar WPG wenste de wél succesvolle en winstgevende kinderboekentak niet te laten gaan. Na lang onderhandelen werd besloten het bedrijf te splitsen in een volwassenen- en een kinderboekenpoot. De toenmalige baas van WPG Koen Clement en Paulien Loerts kwamen een constructie overeen die Loerts later omschreef als een 'co-ouderschap': Querido Kinderboeken bleef onderdeel van WPG, maar verhuisde wel mee met het door haar nieuw opgerichte bedrijf Singel Uitgeverijen. Contractueel vielen de schrijvers vanaf dat moment onder WPG Kindermedia BV.

Verdere stappen

Afgelopen juni maakte WPG bekend dat aan het co-ouderschap een einde moest komen. De redactie van Querido Kinderboeken zou per 1 oktober verhuizen naar de Wibautstraat. Pogingen van Singel Uitgeverijen om de kinderboekentak van Querido alsnog met Querido te herenigen, liepen op niets uit. Paulien Loerts zegt van WPG Uitgevers geen commentaar te mogen geven. De redacteuren van Querido Kinderboeken zijn evenmin bereikbaar voor commentaar. De opgestapte schrijvers beraden zich over verdere stappen.

Het zit WPG niet mee: dit weekend werd ook al bekend dat bestsellerauteur A.F.Th. van der Heijden vertrekt bij het bedrijf. Van der Heijden zat acht jaar bij De Bezige Bij, net als Querido Kinderen onderdeel van het WPG-concern, en besloot na onenigheid over "de zakelijke en creatieve aspecten" van nieuw te publiceren werk op te stappen.

'Dit raakt me diep'

Ook Bart Moeyaert (53), bekend van bekroonde boeken als Broere en Blote handen, trekt na meer dan twintig jaar de deur bij uitgeverij Querido Kinderboeken achter zich dicht. 

Wat was de belangrijkste reden om te vertrekken?
Bart Moeyaert: "Toen duidelijk werd dat onze uitgever en redacteuren bij Querido Kind opstapten wegens onvrede over de verhuis, stond mijn besluit meteen vast. Sinds 1995 werk ik nauw en goed samen met dat team. Zij begeleidden mij niet alleen uitstekend, ze gaven mij ook het gevoel dat ik bij het huis Querido hoorde, bij de Querido Kind én de volwassen Querido. Neem die twee-eenheid weg en het voelt niet juist meer."

Dat kon geen makkelijke beslissing geweest zijn.
"WPG bekijkt dit louter zakelijk, dus ik probeer hetzelfde te doen. Maar dit is mijn leven. Natuurlijk raakt het me diep."

Is de situatie onomkeerbaar?
"Ik koesterde nog even hoop dat WPG de kindertak ook aan Singel Uitgeverijen zou verkopen (waar het volwassen luik nu al onderdeel van is, kvdp). Maar dat blijkt uitgesloten. Ook de verhuis van Querido Kind naar het pand van WPG gaat door. Om te besparen, klinkt het officieel."

U vermoedt andere redenen?
"Het is geen geheim dat zowat elke uitgeverij het vandaag lastiger heeft. Dus zoeken ze manieren om snel meer rendement te krijgen."

Het rommelt al langer binnen WPG. Bestsellerauteur A.F.Th. van der Heijden en andere kleppers vertrokken recent ook al bij De Bezige Bij, eveneens deel van WPG.
"Querido Kind was lang een baken van hoop: een literair uitgevershuis dat aanvoelt als een familiebedrijf, waar veel mogelijk was, van toegankelijke boeken tot een 'moeilijke' jeugdroman en poëzie. Iets dat jammer genoeg steeds zeldzamer wordt. Daarom ben ik ook zo daadkrachtig in mijn besluit. We moeten dat gedachtegoed zonder meer verdedigen. Want ik vrees dat we anders eenheidsworst krijgen.

"Van Guus Kuijer en Toon Tellegen tot de erven van Annie M.G. Schmidt en Fiep Westendorp: dat er met de geschiedenis van het huis zo wordt omgegaan is ontstellend. Dit is een aardverschuiving. Ik hoop maar dat de aarde alsnog elders terecht komt op een goede plek."

Jullie broeden op het starten van een nieuwe uitgeverij?
"Singel mag volgens een clausule maar vanaf 1 oktober 2018 een kinderuitgeverij beginnen. Ik weet dat de opties worden onderzocht. Geduld."

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234