Maandag 18/11/2019

Update

Schrijver Umberto Eco overleden

Umberto Eco Beeld epa

De Italiaanse schrijver en filosoof Umberto Eco, de auteur van de beroemde roman "De naam van de roos", is overleden op 84-jarige leeftijd. Dat berichten Italiaanse media zaterdag. Umberto Eco overleed gisteren rond 21.30 uur bij hem thuis. De schrijver, die in Milaan woonde, leed al lang aan kanker.

Umberto Eco werd op 5 januari 1932 geboren in Alessandria in Noord-Italië. Hij studeerde filosofie aan de Universiteit van Turijn en bestudeerde voor zijn proefschrift de esthetiek van Thomas van Aquino. Hij is vooral bekend als schrijver, maar in Italië maakte hij ook naam als taalkundige en filosoof. Hij schreef ook een aantal essays. Daarnaast was hij geleerde, kritische intellectueel en voorvechter van een verenigd Europa. In zijn lijvige romans maakte Eco de Europese geschiedenis voor een groot publiek toegankelijk.

Eco mengde zich ook geregeld in het intellectuele debat in Italië. Hij nam onomwonden stelling tegen oud-premier Silvio Berlusconi en de macht van de Rooms-Katholieke Kerk. Zo ondertekende hij in 2007 met andere kunstenaars een oproep aan de Italianen om geen geld meer te geven aan die kerk, maar het te schenken aan de geloofsgemeenschap van de Waldenzen. De kunstenaars beschuldigden de kerk ervan individuen hun 'onherroepelijke vrijheden en burgerrechten' te willen ontnemen.

Italiaanse pers rouwt

"Umberto Eco, een van de beroemdste intellectuelen van Italië, is dood", schrijft de Corriere della Sera op zijn website. "Umberto Eco was een belangrijke persoonlijkheid in het culturele leven in Italië de voorbije vijftig jaar, maar zijn naam blijft onlosmakelijk verbonden, op internationaal niveau, met het buitengewone succes van zijn roman 'De naam van de roos'."

"De wereld verliest een van de belangrijkste figuren uit zijn hedendaagse cultuur", schrijft La Repubblica. "We zullen zijn kijk op de wereld missen."

Umberto Eco en enkele andere grote namen uit de Italiaanse literatuur beslisten in november nog om hun prestigieuze uitgevershuis Bompiani te verlaten, dat recent was overgenomen door de groep Mondadori (eigendom van de familie-Berlusconi). Ze sloten zich aan bij een nieuwe, onafhankelijke uitgeverij, "La nave di Teseo" ("Het schip van Theseus", de mythische koning van Athene).

Beeld REUTERS

Leerstoel semiotiek

De schrijver, die trouwde met een Duitse, beheerste veel talen. Hij onderwees aan verschillende universiteiten, vooral aan die van Bologna, waar hij tot oktober 2007 een leerstoel semiotiek bekleedde, alvorens op pensioen te gaan.

Eco zei dat hij zich pas laat toelegde op fictie omdat "hij romans schrijven beschouwde als een kinderspel dat hij niet serieus nam". Na de "Naam van de roos", schreef hij "De slinger van Foucault" (1988), "Het eiland van de vorige dag" (1994) en "De mysterieuze vlam van koningin Loana" (2004). Zijn laatste roman, "Het nulnummer", verscheen in 2014 en was een hedendaagse detective over de wereld van de pers.

De overledene is ook auteur van tientallen essays over eclectische onderwerpen als de middeleeuwse esthetiek, de poëzie van Joyce, James Bond, de kunst van de vervalsing, de geschiedenis van de schoonheid, en die van de lelijkheid."De schoonheid bevindt zich binnen bepaalde contouren, terwijl de lelijkheid onbegrensd is, dus complexer, gevarieerder en dus leuker", zei hij in een interview in 2007. Hij bekende daarin ook dat hij "altijd genegenheid had gehad voor monsters".

Man van links

Umberto Eco speelde ook klarinet én was een man van links. Hij was geen schrijver die zich opsloot in een ivoren toren. Zo schreef hij regelmatig voor het magazine L'Espresso.

"De sociale netwerken hebben recht van spreken gegeven aan legioenen imbecielen die vroeger alleen maar hun zegje deden op café, na een glas wijn, en zo geen kwaad berokkenden aan de gemeenschap", zei hij onlangs nog volgens de krant Il Messagero. "Ze werden onmiddellijk het zwijgen opgelegd, terwijl ze vandaag evenveel recht van spreken hebben als een Nobelprijswinnaar. We worden onder de voet gelopen door imbecielen."

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234