Zaterdag 04/07/2020

Literatuur

Saint-Amour: "Wat ook leuk is, is gewoon neuken"

Herman Brusselmans leest voor op Saint-Amour. Vrouwen zijn het alfa en omega van de Gentse snelschrijver. Beeld Wouter Van Vooren

De Saint-Amour-karavaan landt komend weekend in Vlaanderen en is deze keer geheel opgetrokken rondom Herman Brusselmans. Wij zochten uit hoe de Gentse snelschrijver het er op Nederlandse bodem vanaf bracht.

‘Veronika droogt de tranen van Jezus’. Een statie uit de kruisweg. Er valt amper naast te kijken, wanneer je de zaal binnenschuifelt in het Hollandse stadje Helmond. Pilaarbijterij en godsdienstige smarten, je associeert het niet meteen met Herman Brusselmans. Maar er is geen ontkomen aan: het lokale theater is gevestigd in een immense, neo-Byzantijnse kerk uit 1928.

“Als dit oord nog niet ontheiligd is, dan zal Herman daar zeker voor zorgen”, grapt Behoud de Begeerte-organisator Luc Coorevits. En inderdaad. Lang duurt het niet voor de kots, de drek, het speeksel, het sperma en andere lichaamssappen in de rondte vliegen. “Wat ook leuk is, is gewoon neuken.” Welkom in het universum van bullshitkoning Herman Brusselmans.

Het eeuwige probleem dat liefde heet

“Ik draag deze voorstelling op aan alle vrouwen met twee benen van wie ik ooit heb gehouden. Maar als ik ooit een vrouw zal ontmoeten met één of geen benen en ik zal van haar houden, dan zal ik ook over haar schrijven”, klinkt het genereus. Vrouwen, ze zijn het alfa en omega in het bestaan van Brusselmans. “Het eeuwige probleem dat liefde heet” wordt in alle toonaarden beschreven, bezongen en zelfs beweend.

Brusselmans knalt de voorstelling met een patente drumsolo op gang. “Niet goed genoeg om Tim Vanhamel te mogen bijstaan, ze hadden liever een drummachine”, smaalt Brusselmans. Vanhamel, de herrezen rockmens van wijlen Millionaire, mag – samen met Sjoerd Bruil – zorgen voor knoestige intermezzo’s, maar af en toe ook voor intimistische ballads of ondersteunende riedeltjes.

Toch wijkt Brusselmans nauwelijks van het podium en legt hij er flink de pees op, “jagend op Kleenex-momenten”, zoals hij eerder aankondigde. Af en toe grijpt de Gentse coryfee naar een flesje water, dat hij steeds behendig in de binnenzak van zijn jas laat glijden. Onverstoorbaar leest Brusselmans voor, op nasale toon en met kenmerkende Oost-Vlaamse tongval. Laverend tussen het banale en het verhevene, dan weer met huizenhoge ironie of met melige platvloersheid.

Ook het sentiment wordt niet geschuwd, zeker wanneer Brusselmans een monumentje optrekt voor zijn uitzinnig bewierookte moeder. “God op m’n knieën danken voor zo’n moeder doe ik, maar tijdens dat dankgebed vraag ik ook: ‘Hoe komt het toch, God, dat zelfs de woorden van mijn moeder geen verlossing brengen?” Om vervolgens full speed de beroemde, Kamagurkiaanse seksscène met Dr. Van Arrewegen te brengen. Het Nederlandse publiek grinnikt bedaard in zijn vuistje. Shockeren doet Brusselmans’ branie nauwelijks nog. De interactie met de zaal houdt hij overigens minimaal.

Nieuwe vlam

Met als achtergrond rijen etalagepoppen, badend in een rode, hoerige gloed, gaat de Vlaamse volksschrijver na de pauze op zijn elan door. Er worden ook literaire gasten aangevoerd, bij elke voorstelling zijn het er andere. Jamal Ouariachi leest voortreffelijk een fragment uit Vertedering. Het valt enigszins op koude grond, omdat het te ver van het Brusselmans-universum staat. Ronald Giphart interviewt Brusselmans en ontlokt hem gewiekst confessies over zijn amoureuze leven: van zijn prilste verliefdheid op ‘Nancy van de bandenfabriek’ tot zijn nieuwe 25-jarige vlam, de Amsterdamse Lena. “Ik ben een heel dik boek over haar aan het schrijven. En nee, ik hoef haar geen schuilnaam te geven, verzekerde ze me. Zij zal me misschien oud zien worden, ik haar niet.”

Wie het oeuvre van Brusselmans kent, beleeft tijdens deze Saint-Amour een feest van herkenning. Anderen zullen soms op de tanden moeten bijten. Toch laat Brusselmans zien hoeveel registers hij kan bespelen. Méér dan alleen de loze ongein en de seriële fratsenmakerij. Zijn pen is dag en nacht in het verweer tegen eenzaamheid en leegte, waar slechts de liefde van een vrouw soelaas kan bieden: “Zij zal nog leven als ik dood zal zijn. Zij zal mij misschien niet vergeten zijn als ik uit de voetnoten ben verdwenen.”

Saint-Amour, gezien in Speeltheater Helmond, op 5/2. Vanaf zaterdag 11/2 in Vlaanderen op tournee (première Aalst, De Werf, 20 uur), met diverse gasten. www.begeerte.be

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234