Maandag 14/10/2019

Interview

Run The Jewels: Oog in oog met de Blues Brothers van de hiphop

Run The Jewels Beeld Illias Teirlinck

Anderhalf uurtje voor Run The Jewels zijn intussen legendarische AB-concert speelt, schuiven we bij aan een salontafeltje met El-P en Killer Mike, het meest tot de verbeelding sprekende hiphopduo in jaren. Alleen: onze openingsvraag strooit meteen roet in het eten.

Wát? Willen de heren van Run The Jewels het níet over de Amerikaanse politiek hebben? Als we in de backstage van de Brusselse AB het notoire rapduo achterover geleund in een zeteltje aantreffen, werkt een vraag over Trump-adviseur Steve Bannon als een rode lap op een stier. “Oh, man, vraag ons alsjeblieft niet naar de politiek van Amerika!”, snauwt El-P, de ogen verborgen achter bruine zonnebrilglazen. “Zou ik je daar iets zinnigs over kunnen vertellen, denk je? We hebben net lekkere weed gerookt, man. Dit is een raptoernee, zeg! Alsof ik bezig ben met wat Steve Bannon van plan is.”

Merkwaardig. De Amerikaanse rappers stouwen hun platen nochtans vol met scherpe maatschappijkritiek. Bovendien outte Killer Mike zich in het verleden als een fervent supporter van Bernie Sanders en etaleerde hij in televisie-interviews op eloquente wijze zijn goed onderbouwde historische en politieke kennis. Maar goed, we begrijpen het wel. Straks zal Run The Jewels de AB op zijn grondvesten doen daveren en om tot die krachttoer te komen, wil een mens vooral positieve vibes tot zich nemen, quoi?

“Ja, journalisten stellen tegenwoordig veel vaker vragen over politiek omdat iedereen erdoor geobsedeerd is”, aldus El-P. “Daar hebben ze inderdaad een goede reden voor, ja. Alleen vind ik dat je voor een diepzinnige, genuanceerde kritiek op de Amerikaanse regering niet bij rappers moet zijn. Onze politieke kant is slechts één aspect van Run The Jewels. ”

El-P Beeld Illias Teirlinck

Okee, maar een uitgesproken maatschappijkritische band als Run The Jewels ligt toch mooi in de lijn van zoveel andere politiek geïnspireerde hiphopacts als Public Enemy, Dead Prez en KRS-ONE? Dat kan je toch niet ontkennen?

El-P: “Tuurlijk. En de namen die je noemt zijn onze helden. Maar Mike vertelt even bevlogen over ranzige booty bass-muziek als over Public Enemy, hoor.”

Killer Mike: (op een docerend toontje) "Je kan misschien lachen met booty bass, maar ik heb veel van mijn politieke interesse te danken aan controversiële rappers als Luther Campbell van 2 Live Crew, die iedereen kent van de hit ‘Me So Horny’. Hij heeft zich als een duivel in een wijwatervat geweerd om het First Amendment te verdedigen - het recht op vrije meningsuiting – helemaal tot in het Hooggerechtshof. Op dat vlak was hij even invloedrijk als Larry Flynt, de baas van het pornoblad Hustler, die even onvermurwbaar op de barricades stond. Ik bedoel maar: politieke bevlogenheid zit in schijnbaar futiele acties. 

Het hoeft niet altijd over Steve Bannon te gaan, die als je het mij vraagt wellicht gewoon opgelucht is dat hij zijn naam niet langer elke dag in de krant moet lezen. Wat ik wél keer op keer merk, is dat het artiesten zijn die de mensen aan hun vrijheid moeten herinneren. Pablo Picasso sprak zich uit tegen de Spaanse burgeroorlog. Norman Rockwell creëerde The Problem We All Live With, zijn legendarische schilderij met het kleine zwarte meisje dat door de straten van Arkansas naar school wandelt tussen blanke voorbijgangers. Het is de taak van een artiest om te zeggen: you are already free.”

El-P: “Daar herinneren wij onszelf elke dag aan. Tegelijk ben ik gewoon blij dat ik met mijn beste vriend dope ass rap music kan spelen. Het is muziek die teruggrijpt naar alles waarmee wij zelf zijn opgegroeid en dat zijn heus niet zwaarwichtige, intellectuele zaken.”

New Kids On the Block

Jullie nieuwe album Run The Jewels 3 flirt vaker met melodieuze pop dan ooit en weegt veel minder zwaar op het gemoed dan de twee vorige platen. Met songs zoals ‘Down’ en ‘Thieves’ zouden jullie zelfs in de mainstream kunnen infiltreren.

Killer Mike: (schatert)Oh, thank you! ‘Down’ was mijn allereerste poging om een melodische hook te schrijven. Blij dat je ’t hoort." (kletst euforisch op zijn dijen)

El-P: “Fijn compliment! Eindelijk vallen de maskers af! We zijn een popband!”

Killer Mike: “We’re The New Kids On the Block!" (lacht)

El-P: “Maar je hebt gelijk: we zijn erg blij dat onze muziek door een breder publiek wordt opgepikt. Tegelijk zijn we als mens nooit veranderd. We sluiten geen compromissen. Ik kan nog steeds in de spiegel kijken.”

Killer Mike: “Ik ben met mijn vrienden van Outkast opgegroeid dus ik heb gezien hoe onvoorspelbaar succes is. Langzaamaan leunde de wereld dichter en dichter aan bij de muziek van Outkast. Dat gaat ook met ons gebeuren. Uiteindelijk zullen de radiostations onze singles programmeren. Ik durf zelfs wedden dat we ooit in de Rock-‘n-Roll Hall of Fame zullen worden opgenomen.”

El, jij hebt al een impressionant parcours als producer achter de rug. Twintig jaar geleden startte je de cultband Company Flow, daarna richtte je je eigen Def Jux-label op, produceerde hiphopklassiekers voor Cannibal Ox en Killer Mike en domineerde je de underground met drie soloplaten. Met Run The Jewels opereer je in de hoogste divisie. Dat moet zijn vruchten afwerpen. Heeft Kanye al gebeld, bijvoorbeeld?

El-P: (grijnst) "Nee, Jay-Z heeft gebeld. (stilte) Echt waar. Maar we vertrokken net op toernee, dus ik moest hem afwimpelen. Helaas. Het is zoals je zegt: ik ben de fiere vader van een specifieke, herkenbare sound. Eerlijk gezegd sta ik zelden stil bij mijn status. Mike en ik hebben ons de voorbije jaren als gekken uitgesloofd en ook vandaag zijn we nog niet van plan om op de rem te trappen. Als producer ben ik op het toppunt van mijn kunnen. Het heeft eeuwen geduurd vooraleer ik de klanken in mijn hoofd naar muziek kon vertalen. Het is nog steeds de jacht die telt, snap je? De zoektocht naar die ene beat en die ene sound. Ik ben blij met de muze die ik heb.”

Killer Mike, tegenwoordig goedgemutst Beeld Illias Teirlinck

Robotoorlog

Ik heb de indruk dat jullie je hebben onttrokken aan het imago van dystopische nihilisten. Er schuilt zowaar een vleugje hoop in jullie derde plaat.

Killer Mike: “Eindelijk! It’s a growth! Oh man, ik ben zo blij dat we langzaam loskomen van dat cliché. Dit moet het eerste interview zijn waarin iemand ons eens níet associeert met al dat pessisisme." (geeft El-P een high five)

El-P: (gespeeld euforisch) "I did it! I did it! Eindelijk begrijpt de pers ons. Het is ons gelukt, Mike! Maar goed, ernstig nu: ja, er was een tijd waarin het pessimisme me stevig bij de lurven had. Vandaag ben ik alleen nog sceptisch. Hoop is onlosmakelijk met ons verbonden, ja. Want kijk naar de mooie vriendschap die ik met Mike heb! Kameraadschap an sich stemt hoopvol.”

Met andere woorden: de wereld zal bij de aanstormende generatie jongeren in goede handen zijn?

Killer Mike: “Ik ben vader van vier kinderen, dus laat mij daar even diep over nadenken. (schatert) Gaat dat gespuis mijn wereld leiden? Ik ben een middenklasse-hiphopvader en ik probeer ook nog eens een goeie echtgenoot te zijn. Dus ja, ik moet wel hoop hebben voor de toekomst. Want ik heb geïnvesteerd in mijn nageslacht. Mijn kinderen hoeven hopelijk niet hetzelfde honderdjarige gevecht leveren dat hun vader en grootvaders hebben gestreden.”

El-P: (droog) "Nee, zij zullen in de Grote Robotoorlog van 2070 moeten vechten.”

Shama lama ding dong

I’m the sama lama doo ma lama danger dick’ll do your mama”, rapt Mike in ‘Call Ticketron’. Hij laat er ook het onverwoestbare “Skeeter with the peeter, never eat her” vallen. Om maar te zeggen: humor is cruciaal voor Run The Jewels.

Killer Mike: “We hebben het van de besten geleerd. Kijk naar Public Enemy. Dat was een fantastische politieke band met een superbe frontman: Chuck D., een geweldig redenaar. Maar dan had je een clown als Flavor Flav, die rondhoste met een grote klok om zijn nek en die die schijnbaar hermetische muziek verteerbaar maakte. Of luister eens naar ‘Once Upon a Time in the Projects’ van Ice Cube, één van de meest hilarische verhalen die je in de hiphop aantreft. Soms werkt onnozel doen als een heel efficiënt glijmiddel. Onlangs luisterde ik nog eens naar het seventies-werk van Al Jarreau. De manier waarop hij scats doorheen zijn liedjes weefde, was een niet te onderschatten inspiratie voor de beatboxers in de hiphop. Jarreau had scats in huis die even dope klonken als de beste raps van Young Thug. Daarom heb ik de oude soulsong ‘Shama Lama Ding Dong’ van Otis Day & The Knights gepikt voor de tekst waar jij naar verwees. Omdat het allemaal dezelfde bron heeft: hiphop, soul, jazz. ’t Is allemaal zwart muzikaal erfgoed.”

Killer Mike rolt er één Beeld Illias Teirlinck

El-P: “We’re not afraid to make ourselves the butt of the joke. Ik vind het grappig dat sommige mensen ons alleen maar zien als twee bad-ass dudes, terwijl we ook heel graag de onnozelaars uithangen. Eigenlijk zijn we zoals The Blues Brothers. Je moet kunnen lachen met de donkere shit. En je mag je al eens als een idioot gedragen en plein public. We voelen ons nog altijd twee silly kids in een kamer vol strips, een televisie en zak weed die elkaar aan het lachen willen brengen. Aan de andere kant van het spectrum heb je twee volwassen mannen die gefundeerde meningen hebben over het leven. Onze track ‘Thursday in the Danger Room’ gaat over het verlies van een dierbare. Da’s heel andere koek. Run The Jewels probeert die uitersten te verzoenen.”

El, je had het over weed. Blijkbaar verschilt jullie smaak op dat vlak toch wat. Jij rookt graag Sativa. Mike is dan weer dol op Indica, de zogeheten O.G. Kush. Even voor de leek: wat is het verschil?

El: “Sativa is heel 'up'. Een heel koppige en energieke high. Indica is heel relaxerend en mellow.”

Killer Mike: “Je zegt het, man. Word.”

Hoe vinden jullie elkaar dan als jullie het tegenovergestelde roken?

El: “Ach, we vinden elkaar altijd weer ergens in het midden. (grinnikt) Zo zal het altijd zijn.”

‘Run The Jewels 3’ is nu uit.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234