Vrijdag 27/01/2023

Pop

Robyn, de eeuwige comeback kid

Robyn. Beeld RV
Robyn.Beeld RV

Is Robyn de eeuwige comeback kid? Daar lijkt het wel op. Ze vervelde ooit van puberend popprinsesje tot een hitlijster met een eigengereid bekje. En al deed ze er de laatste acht jaar het zwijgen toe, toch veranderde ze tussendoor het gezicht van de popmuziek. Op haar nieuwe album, Honey, serveert ze pop voor fijnproevers.

Gunter Van Assche

Na haar succesvolle Body Talk-trilogie (2010) bleef Robin Miriam Carlsson (39) ei zo na negen jaar spoorloos op de radar. In poptermen heet zoiets: een eeuwigheid. Maar met haar nagelnieuwe soloalbum Honey begint de Zweedse zangeres goed en wel beschouwd aan haar derde leven.

Naar de maatstaven van de pop kan Robyn terugblikken op een ongewoon lange carrière. Toen ze twaalf was, zong ze al de generiek van de tv-show Lilla Sportspegeln, en op haar zestiende dook ze voor het eerst op in de charts met ‘Do You Know (What It Takes)’ en ‘Show Me Love’ – die hit verscheen ook op de soundtrack van de film Fucking Åmål. Bubblegumpop van de puurste soort.

Platenpiefen wilden haar in die periode dan ook wat graag boetseren tot een absolute wereldster – in Zweden was haar debuut sowieso al goed voor platina. Maar dat was buiten Robyn zelf gerekend, die niet bereid was zich te laten kneden en rijzen.

Britney Spears

Zo weigerde ze het spelletje mee te spelen in Amerika, waar het platenlabel Jive vruchteloos hengelde naar haar handtekening onder een vet platencontract. Afgepoeierd door die tegendraadse Zweedse tiener zwoeren de platenbonzen revanche te nemen, en dan maar een wereldster naar het beeld van Robyn te boetseren.

Enter: de vijftienjarige Britney Spears. De Jive-baas was ervan overtuigd dat zij de Amerikaanse Robyn kon worden: “a Europop teen queen, with an added dash of girl-next-door”. Max Martin, die aan de wieg stond van Robyns succes, schreef ‘…Baby One More Time’. Hoe het Spears verging na die megaseller , herinnert u zich vast nog, dankzij talloze tabloids.

Robyn probeerde het tegelijkertijd op eigen houtje, met een grofkorreliger repertoire: in de lofi bluessong ‘Get You Off’ zong ze over het geven van handjobs, en op de plaat My Truth (1999) stond ‘Giving You Back’, een song over haar geheime abortus: “With you in me I was beautiful: two months of joy, before the impossible”, klinkt het in die hartverscheurende confessie. Niét het bubblegum-prinsesje dat de platenhaaien in gedachten hadden.

Maar net als Madonna verzette Robyn daarmee belangrijke bakens als vrijbuiter, genderbender, feministe en agent provocateur. Al speelde ze haar seksualiteit altijd minder rauw en expliciet uit. En nog een belangrijk verschil: de Zweedse kocht haar artistieke vrijheid op jonge leeftijd succesvoller af dan Madonna ooit kon.

Aardverschuiving

Tien jaar geleden spraken we Robyn over die beslissende periode, waarin ze de teugels van haar eigen repertoire strakker aanhaalde. “Ik had oorspronkelijk een contract bij Jive, maar toen die door Sony/BMG overgenomen werden, voelde ik aan mijn water dat het fout zou lopen. Toen ik hen ‘Who’s That Girl’ voorstelde, een song die ik met het Zweedse elektronica-duo The Knife had geschreven, keken ze me aan alsof ik net hun kat had doodgereden. Die koude sfeer heeft ertoe geleid dat ik de touwtjes zelf in handen nam. Ik heb mezelf vrijgekocht en mijn eigen label Konichiwa Records opgericht.”

Geen kwaaie beslissing. Haar albums Robyn (2005) en Body Talk (2010) plaveiden achteraf bekeken de weg voor het soort elektropop waarmee popsterren als Katy Perry, Ariana Grande, Zara Larsson of Taylor Swift sindsdien hun voordeel doen. Veelzeggend was ook dat Lorde en producer Jack Antonoff in Saturday Night Live optraden met een ingelijste foto van Robyn op de piano.

Robyn. Beeld RV
Robyn.Beeld RV

Aan het popfirmament werden sterretjes nooit verwacht subtiel te schitteren. Maar een oprechte ldvd-song als ‘With Every Heartbeat’ – zowat Robyns grootste hit tot op vandaag – bracht zo’n tien jaar geleden een kentering en een aardverschuiving in de popwereld teweeg. Charli XCX gaf later zelfs onomwonden toe dat Robyn alles en meer betekende voor popsterren die een beetje te veel naar links van de Top 40-norm afwijken.

Dat doet de Zweedse comeback kid op haar nieuwste plaat ook meer dan ooit. Op Honey verrast ze door de euforische synthpop van weleer zachter dan zacht te wassen. Toegegeven, die baseline pikten we van Dash, maar Robyntje komt er in deze ook mee weg.

Haar pure pop ramt zich niet meteen door je strot, maar druipt als fijnproevershoning in je oren. Ze vond alle popmuziek zo gestroomlijnd vandaag, dat ze het gevoel kreeg dat de muziekwereld wel wat complexiteit van doen had. “Het is belangrijker dan ooit om heel véél tegelijk te zijn,” vertelde ze in een zeldzaam interview. “Maak het vooral niet te makkelijk.”

Psychoanalyse

Die gedachte speelde acht jaar geleden ook al in haar achterhoofd. Via psychoanalyse probeerde Robyn te achterhalen hoe de kindsterretjesroem haar zelfbeeld en haar relaties beïnvloedde. Een zwaar regime van zelfloutering – zes jaar lang ging ze vier keer per week naar de therapeut – volgde, waarin ze probeerde te ‘deprogrammeren’ als artiest, om zichzelf weer vanaf de grond op te bouwen.

Een logische stap: als tiener huiverde ze al bij het idee om een ‘product van de popindustrie’ te zijn, en in een Zweedse documentaire merkte je dat labelbazen het haar indertijd even lastig maakten als zij het hen.

Maar boven alles bewees Robyn altijd dat weerspannigheid de enige manier is om niet als een Britney Spears in vrije val te raken. Niet voor niets is de slagzin van het wasverzachtermerk Robijntje al jaren: wat mooi is, moet mooi blijven. De Zweedse quasi-naamgenote had het altijd bij het rechte eind.

Al zullen fans na de voorbije acht jaar wel hopen dat Robyn er niet wéér een eeuwigheid het zwijgen toe doet.

Honey is nu uit bij Konichiwa/Island.

null Beeld rv
Beeld rv

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234