Dinsdag 24/11/2020

InterviewRinus Van de Velde en Admiral Freebee

‘Rinus en ik zijn als de personages in onze werken: ze zullen altijd dezelfde fouten blijven maken’

Rinus Van de Velde en Tom Van Laere.Beeld Charlie De Keersmaecker

Het moest ervan komen: Tom Van Laere (45) en Rinus Van de Velde (37) – boezemvrienden, kunstbroeders, tennispartners – zijn een artistieke samenwerking aangegaan die ooit moet leiden tot een kortfilm, ‘en wie weet wat nog meer’. De eerste vruchten zijn er: Rinus, wereldberoemd om zijn monumentale houtskooltekeningen, verzorgde het artwork bij Don’t Follow Me, I’m Lost, de nieuwste ep van Admiral Freebee, en maakte de videoclips bij de nummers ‘This Dream of You’ (een hit in onze huiskamer) en ‘No Ordinary Moments’ (een hit in onze slaapkamer). Vooral over die laatste zijn de heren tevreden – zeg maar extatisch: ‘Het is een meesterwerk!’

In het Borgerhoutse atelier van Rinus Van de Velde, waar de Admiraal z’n voeten op de pingpongtafel mag leggen, wijst de kunstenaar een kleurentekening aan met daarop een lange man met een baard en een gitaar: ‘Dit is Tom.’

Rinus Van de Velde: “Ik heb Tom leren kennen via zijn broer Tim, die al heel lang mijn vaste galerist is. Op een keer ging ik met Tim mee naar een optreden, ik weet al niet meer waar. We stonden aan de zijkant van het podium, en ik herinner me dat ik danig onder de indruk was van hoe Tom daar aan het performen was en hoe hij het publiek – dat wij in het gezicht keken – bespeelde. Deze tekening verbeeldt hoe dat moment me is bijgebleven.”

Tom Van Laere: “Wij kenden elkaar nog niet, hè?”

Van de Velde: “Nee. Al had ik jou al eerder gezien, op een feestje waar ik beland was toen ik nog maar net in Antwerpen woonde – een jaar of 21 moet ik geweest zijn. Iwein Segers kwam er een stand-up doen, en op een gegeven moment kondigde hij een special guest aan: dat was jij. Ik herinner me vooral het beeld van Tom en Iwein toen ze op het einde van de avond met z’n tweeën wegstapten: een grote man met een lange jas die op een speciale manier wandelde, van al dat tennissen, naast een veel kleinere maar al net zo markante figuur. Hmm, dacht ik, dit zijn twee bijzondere gasten.”

Van Laere (grinnikt)

Van de Velde: “De eerste keer dat we aan de praat raakten, was op een vernissage – geen idee waar we het over gehad hebben, maar het klikte meteen.”

Van Laere: “Niet veel later stond ik al met Rinus te pingpongen, toen nog in zijn andere atelier. Ik ben dat altijd blijven doen: ik woon hier in de buurt, en aangezien Rinus en ik de neiging hebben om helemaal op te gaan in ons werk, is het goed om af en toe onze gedachten te verzetten. De valse noten wegwassen, noem ik dat. En het wérkt: luister ik na een intense pingpongsessie naar een demo die ik net gemaakt heb, dan zie ik veel beter waar de fouten zitten.”

Wat waarderen jullie het meest aan elkaar?

Van de Velde: “Ik heb Tom altijd als een goeroe beschouwd. Je kunt niet alleen met hem rondhangen, pingpongen en tennissen: als je een probleem hebt, van welke aard dan ook, slaagt hij er altijd in om het vanuit een andere invalshoek te bekijken. Hij is natuurlijk ook een stuk ouder dan ik.”

Van Laere: “We zijn verwante geesten, zeker ook op artistiek vlak. Waar we het met name over eens zijn, is dat kunst geen boodschap hoeft te hebben, en dus ook niet voor maar één interpretatie vatbaar hoeft te zijn. Het raadsel vergroten, niet verkleinen: daar komt het bij ons op aan.

“De clip bij ‘No Ordinary Moments’ is daar een goed voorbeeld van. Een zanger zit in een grot, hij is lost, en ondertussen rijdt een man met het gezicht van Rinus rondjes op een bergpas. Daarna steekt die man z’n auto in brand, waarna tot slot blijkt dat het al die tijd de zanger was die alles in gang heeft gezet. Ik denk – hoop – dat niemand daar een boodschap in zal kunnen ontwaren.”

Je enige boodschap is dat je geen boodschap hebt?

Van Laere: “Nee, want dat impliceert dat ik wél een boodschap heb: dat ik er géén heb (lachje). Zelf zou ik het eerder zo formuleren: ‘Ik weet niets. Maar ook dat vergeet ik elke keer opnieuw.’”

Gaat jouw nieuwe nummer ‘Not in It 4 Love’ over een date?

Van Laere: “Ik zeg niet graag waar mijn nummers over gaan, dat haalt het mysterie onderuit. Maar goed, het gaat inderdaad over een date.”

Van de Velde (lacht luid)

Van Laere: “En ook over dat het woordje ‘niet’ soms geen betekenis heeft. Denk maar aan ‘I did not have sex with that woman’ van Bill Clinton, of ‘There is not going to be a war’ in het begin van Gone with the Wind. Je weet dan als toehoorder al meteen méér dan het personage.”

Wie is met het idee gekomen voor jullie samenwerking?

Van de Velde: “Die is heel spontaan ontstaan, zoals alles bij ons. We hebben nog nooit onze agenda’s samengelegd om een datum voor wat dan ook te prikken.”

Van Laere: “Ik had net de demo van ‘No Ordinary Moments’ afgewerkt toen ik het atelier kwam binnengewaaid en Rinus met een autootje in de weer zag. Toen zijn we beginnen te brainstormen over hoe we dat autootje in een eventuele clip konden gebruiken.”

Van de Velde: “Ik vind het resultaat ongelooflijk. Tijdens het maken zag ik mezelf weer als puber bij mijn ouders in de zetel naar MTV of TMF kijken – ik dacht: hoe zalig was het geweest als onze clip daartussen had gestaan? Dat hij bijvoorbeeld net na die nogal surrealistische clip van Jamiroquai was gekomen, waarin de zetels en de muren bewegen (‘Virtual Insanity’, red.).

Van Laere: “Deze clip – en ik mag dat zeggen omdat het toch vooral Rinus is geweest die hem gemaakt heeft – zou echt wel zijn opgevallen tussen de MTV- en TMF-clips uit die tijd, omdat de kwaliteit uitzonderlijk hoog is. Serieus, ik vind het één van de betere dingen waar ik ooit een bijdrage aan heb geleverd.”

Van de Velde: “Ik herinner me het moment waarop we het eindresultaat zagen, op een computerschermpje bij Els, die de montage deed: ‘Geen opmerkingen’, zei ik, waarna ik ronduit euforisch naar buiten ging (lacht). En het nummer vind ik ook al zo fenomenaal, het staat hier zowat constant op repeat. Het valt me ook op dat het een compleet ander genre is dan Tom normaal brengt.”

Daar zat een tenniselleboog voor iets tussen, heb ik begrepen.

Van Laere (knikt): “Niet van het tennissen, maar van gitaar te spelen. Toen het me echt niet meer lukte om mijn gitaar vast te houden, heb ik een klein keyboard en een drumcomputertje gekocht. Door daarop te experimenteren kwamen er als vanzelf andere akkoordenprogressies uit de bus, en begon ik ook anders – zachter – te zingen. Zo heb ik mezelf muzikaal herontdekt. Niet dat mijn oude ik nu dood en begraven is: ik kan opnieuw gitaar spelen, wat ik dus ook zal doen op mijn komende optredens (Admiral Freebee speelt – voor een gemondmaskerd publiek in bubbels – op 19 november in de AB, red.).

KOKEN OP TV

Rinus, voor een recente YouTube-sessie van Admiral Freebee, waarin Tom en zijn toetsenman Senne Guns enkele nieuwe nummers speelden, had jij het decor gebouwd. Ga je dat ook doen voor zijn optredens?

Van de Velde (schudt het hoofd): “Ik heb één keer een decor gebouwd voor een Antwerpse jazzgroep met een heel rare naam die in de Arenberg moest optreden. Het was een logistieke nachtmerrie om al die kartonnen decorstukken naar daar te vervoeren, uit te laden en op te bouwen. En dan was het voor hen ook nog eens zeer oncomfortabel om in te spelen.”

Van Laere: “Ik ben ook nooit een voorstander geweest van optredens met te veel decor en schermen: ik ben meer van de school ‘uitladen en beginnen’.”

For the record: hoe luidde de naam van die jazzgroep?

Van de Velde: “Hamster Axis of the One-Click Panther (hilariteit). Die mannen zijn niet zo bezig met naamsbekendheid.”

Zijn jullie van plan om meer clips te maken?

Van Laere: “Dat weten we nog niet. Wat wel zo goed als zeker is, is dat we samen een kortfilm gaan maken.”

Van de Velde (veert op): “Dat wordt iets geweldigs! Tom en ik vullen elkaar perfect aan – ik kan dingen die Tom niet kan, en vice versa – en een kortfilm is bij uitstek geschikt om onze talenten te bundelen. Niet veel mensen weten dit, maar naast een geweldige muzikant én een fantastische tekenaar is Tom ook een uitstekend schrijver. Hij schrijft al jaren kortverhalen, maar de laatste tijd is hij vooral met dialogen bezig.”

Van Laere: “Ik volg workshops. In de films van Rinus – The Villagers en de film die hij nu aan het afronden is – wordt niet gepraat, dus me dunkt dat er in de film die wij samen zullen maken wél zal worden gepraat.”

Waar ben je het best in: tekenen, schrijven of musiceren?

Van Laere: “Ik ben een beetje een charlatan, in die zin dat ik au fond nergens écht goed in ben: ik doe maar alsof.

“Ik weet nog dat ik op mijn 17de op school werd aangesproken door enkele populaire gasten die een groepje hadden: ‘Kun jij barréakkoorden spelen?’ ‘Ja, natuurlijk’, zei ik, hoewel ik dat eigenlijk niet kon. Bij wijze van auditie moest ik ‘You Really Got Me’ van The Kinks spelen, een nummer met niks dan barrés. Ik speelde het van de eerste keer perfect, omdat ik thuis dagenlang obsessief had geoefend. Zo heb ik altijd alles aangepakt: net zo lang doen alsof tot ik het daadwerkelijk een beetje kon.”

Van de Velde: “Zo ging het bij mij ook. Toen ik vroeger op mijn kamer zat te tekenen, kon ik mezelf perfect wijsmaken dat ik een groot kunstenaar was, hoewel ik nog niks kon. Dat gaf me de kracht om voort te doen, jaren aan een stuk, waardoor ik op den duur écht goed werd.”

Van Laere: “Je hoort weleens dat discipline het belangrijkst is als je ergens goed in wilt worden, maar dat is onzin. Voor het ene heb je een drive, voor het andere niet: zo simpel is het. Ik had toevallig een drive voor de gitaar, dus wilde ik niks anders doen dan op dat ding spelen.”

Van de Velde: “Wat deed je in het begin als het mislukte?”

Van Laere (haalt de schouders op): “Het mislukt nog altijd. Ik ben helemaal geen supergoeie muzikant, hè. Op de Jazzstudio kreeg ik na een examen eens te horen: ‘We weten niet of je heel goed bent of heel slecht. Daarom geven we je een zes op tien.’ Met dat cijfer kon ik leven.”

Van de Velde (lacht): “Schitterend.”

Van Laere: “En toen ik er de brui aan gaf, kwam een leraar me zeggen dat hij dat toch spijtig vond. De bekende jazzpianist en -percussionist Chris Joris, van wie ik ook les kreeg, repliceerde: ‘Hij stopt niet, hij begint pas.’ Hij had gelijk. Toen ben ik nummers beginnen te schrijven.”

Niet veel later, in 2000, werd je tweede in Humo’s Rock Rally en won je de publieksprijs: die konden ze bij de Jazzstudio in hun zak steken. Om nog maar te zwijgen over je samenwerking, een paar jaar later, met Emmylou ‘Tulsa Queen’ Harris.

Van Laere: “Die samenwerking met Emmylou Harris was natuurlijk fantastisch, al was ik nóg meer onder de indruk van het feit dat J Mascis ooit een gitaarsolo speelde op één van mijn nummers. Hij is de man die er eigenhandig voor gezorgd heeft dat ik vandaag met tinnitus rondloop: hoe vaak ik als tiener niet heb rondgefietst met Dinosaur Jr. op mijn walkman! Hij stuurde na afloop zelfs een sms’je naar de producer: ‘Ik ben naar Admiral Freebee aan het luisteren in de auto. This guy rocks!’ Op mijn volgende plaat, die al af is, staat er een nummer over een jongetje dat altijd naar Dinosaur Jr. luistert. De kleine Tom? Wie zal het zeggen?”

Rinus, krijg jij weleens schouderklopjes van beeldende kunstenaars naar wie je vroeger opkeek?

Van de Velde: “Hmm, nee. Ik ben opgegroeid met Basquiat, maar die leefde op dat moment al niet meer. En van iemand als Monet kon ik al helemaal geen sms’jes meer krijgen. Maar binnenkort heb ik een tentoonstelling, waar gelijktijdig ook David Hockney zal exposeren, één van de laatste nog levende grootmeesters. Ik kijk er enorm naar uit om hem te ontmoeten.

“In de wereld van de beeldende kunst is het sowieso veel lastiger om samenwerkingen aan te gaan. Je ziet elkaar ook minder dan muzikanten, omdat we altijd maar in onze ateliers zitten. Er lopen hier in Antwerpen best veel kunstenaars rond die ik nog nooit gezien heb, hoewel ik hun werk goed ken en apprecieer.”

Vind je dat een gemis?

Van de Velde: “Goh. Ik ben een biografie van Willem de Kooning aan het lezen, en er overvalt me wel een gevoel van nostalgie bij de passages over de New Yorkse club die hij en zijn collega-kunstenaars gezamenlijk runden en waar ze in de jaren 50 samenkwamen. Wat een ongelooflijke tijd, denk ik dan. Maar anderzijds is dat ook weer niks voor mij: ik ben er te ascetisch voor. Hier in mijn atelier ben ik uiteindelijk toch het gelukkigst.”

Ik zie je zelden of nooit in talkshows. Is dat een bewuste keuze?

Van de Velde: “Ja. Telkens als er een televisievraag binnenkomt – en dat gebeurt best vaak – bel ik eerst naar Tim: ‘Wat zou ik doen?’ Dan nemen we samen een beslissing, en doorgaans is het antwoord ‘nee’. Er komen hoe langer hoe meer maffe vragen binnen, genre: kun je eens iets koken en ondertussen vertellen over wat je aan het maken bent? Dáár trek ik de grens: als ik in de media kom, wil ik dat het over mijn werk gaat, niet over wat ik graag kook.”

Van Laere: “Het gaat vandaag in de media altijd maar weer over de mens: zijn werk doet er veel minder toe. Wat interesseert mij het wat Chuck Palahniuk of Quentin Tarantino in hun vrije tijd doen? Zolang ze maar goeie boeken schrijven of knappe films regisseren.”

OVERBUUR VAN LOOY

Van de Velde: “Ik ben ook weleens gevraagd voor De slimste mens. Tom en ik kennen Erik Van Looy een beetje, we pingpongen af en toe samen. Ik heb hem gezegd dat ik De slimste mens best een leuk programma vind, maar dat ik er als kunstenaar niet op mijn plaats zou zitten.”

Van Laere: “Ik word elk jaar gevraagd: Erik woont tegenover mij, dus er is geen ontsnappen aan. Hij zegt me altijd dat hij me een geweldige kandidaat zou vinden omdat ik niks weet. Dat is nu net de reden waarom ik níét wil meedoen! Als jij het daarnet bij de naam Chuck Palahniuk in Keulen hoorde donderen, dan was dat omdat ik die volledig verkeerd uitsprak én niet eens wist of het wel de naam was die ik bedoelde. Je doet dus gewoon alsof je neus bloedt en denkt bij jezelf: ‘Ik googel die naam straks wel even.’ Maar in zo’n spelletje gaat dat niet, hè”

Tom Van Laere: 'Laatst gingen Rinus en ik op café. In plaats van een gesprek te voeren, schreef ik een kortverhaal op mijn smartphone. En Rinus maakte daar een tekening van.'Beeld RINUS VAN DE VELDE - THAT NIGHT HE INVENTED AN ENTIRE NOVEL,..., 2020 -COLORED PENCIL ON PAPER, ARTIST FRAME - 23 X 16,5 CM - COURTESY TIM VAN LAERE GALLERY

Gewoon omdat het kan, een typische schoolkrantvraag: wat zou je doen als je geen beeldend kunstenaar of muzikant was geworden?

Van de Velde: “Mijn God! Ik zou echt niet weten wat ik anders zou moeten doen. Dit is mijn manier van leven: zo schep ik orde in de werkelijkheid en houd ik het leven leefbaar.”

Van Laere: “Ik probeer al twintig jaar te minderen met songs te schrijven, maar het lukt me maar niet. Dat obsessief ergens mee bezig zijn, zit er nu eenmaal in. Laatst nog zijn Rinus en ik bij wijze van afwisseling op café gegaan. In plaats van een gesprek met elkaar te beginnen, schreef ik een kortverhaal op mijn smartphone. Rinus maakte daar een foto van, die hij als basis heeft gebruikt voor een tekening. En nooit ofte nimmer is het kortverhaal, de tekening of het nummer goed genoeg: je bent er altijd weer zeker van dat je het de volgende keer beter zult doen. Rinus en ik zijn als de personages in onze werken: die evolueren niet, ze zullen altijd, tot in den treure, dezelfde fouten blijven maken. Falen als ambacht.”

Heren, bedankt voor het gesprek.

Van Laere: “Jij ook bedankt.”

Van de Velde: “Tof gesprek. Sympathiek ook dat ik niet heb moeten koken.”

Don’t Follow Me, I’m Lost van Admiral Freebee is uit bij Sony.

© Humo

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234