Woensdag 21/08/2019

STRIPS

Rechts Amerika neemt Superman onder vuur

Een onschuldige scène in een recent Superman-verhaal wordt door rechtste media als Fox News en Breitbart veroordeeld als ‘indoctrinatie van onze kinderen’. Of hoe het verhinderen van de moord op mensen zonder papieren door een blanke racist plots controversieel kan zijn. In de jaren veertig bracht Superman nochtans de KKK ten val. Niet de stripversie van de witte puntmutsen, maar de echte.

Superman vangt de kogels op die voor de mensen achter hem bedoeld waren. Beeld DC Comics

De drie gesluierde vrouwen en twee latino-mannen bevinden zich in ware doodsangst wanneer een blanke racist hen met een machinegeweer tracht te doorzeven. Het is Superman die zich als levend schild voor hen opwerpt en alle kogels opvangt. "Stop ermee!", schreeuwt hij de aanvaller toe, waarna hij de man - een vijftiger met een bandana in het motief van de Amerikaanse vlag - de les spelt. "Waarom?", snauwt Superman hem toe. "Ze hebben van me gestolen! Me geruïneerd," stamelt de aanvaller. Het antwoord van Superman liegt er niet om: "De enige verantwoordelijk voor de grimmigheid die je ziel verbleekt,… ben jij."

In de voorbije net geen tachtig jaar heeft Superman het duizenden keren opgenomen voor de onderdrukten. Bovenstaande scène is daarop geen uitzondering. Maar blanke racisten aanvallen, dat lijkt net een stap te ver voor Fox News en Breitbart.

In een afgelopen woensdag op Foxnews.com gepubliceerd commentaarstuk nam Todd Starnes, een van de radio- en tv-commentatoren van de nieuwszender en auteur van het boek The Deplorables Guide to Making America Great Again, Superman op de korrel.

Indoctrinatie

"De Man van Staal is plots verworden tot een propaganda-instrument voor verdedigers van illegalen," stelt hij. Het is volgens hem maar een kwestie van tijd voor DC Comics, de bekende superheldenuitgeverij uit New York, ook andere superhelden mensen zonder papieren laat verdedigen. "Wees dus niet verbaasd wanneer plots The Flash Mexicanen over de grens brengt of Wonder Woman met haar lasso Texaanse ranchers gevangen houdt die hun eigendom proberen te verdedigen." Volgens Starnes misbruikt DC zijn iconische helden voor politieke doeleinden en worden zo "onze kinderen geïndoctrineerd."

In de jaren vijftig riep Superman scholieren op om komaf te maken met racisme. Beeld rr

Breitbart News omschreef de stripscène diezelfde dag als ‘een daad van Super Socialism’. Want had Superman het niet gewaagd om na zijn controversiële interventie de gearriveerde politie aan te manen om goed zorg te dragen voor mensen zonder papieren? Pittig detail: in de strip wordt naar verluidt nergens gezegd dat de vijf gekleurde slachtoffers geen Amerikaans paspoort bezitten.

Intussen hebben zowel Breitbart als Fox ook de inval ingezet op de nationaliteit van Superman. "Technisch gezien is hij een illegaal - want komende van Krypton," wist Starnes. Breitbart van zijn kant haalde een strip uit 2011 aan waarin Superman zei dat hij zich niet langer Amerikaan, maar wereldburger voelde.

Superman vs. de KKK

Starnes refereert naar de periode dat Superman stond voor ‘thruth, justice and the American way’, maar gaat totaal voorbij aan de prille geschiedenis van Superman, en hoe de Man van Staal evolueerde.

In de jaren veertig vocht de toen nog wat ruwere en zelfs agressievere Man van Staal als een soort vliegende straathoekwerker tegen sociaal onrecht en zette hij gokkers, dronkaards, malafide politici en zakenlui, gangsters en vrouwenmishandelaars stevig op hun plaats. Tijdens de Tweede Wereldoorlog vloog hij Hitler naar de keel, onderschepte hij U-boten van de nazi’s of Japanse gevechtsvliegtuigen en maakte hij zelfs eigenhandig een einde aan die oorlog. Tijdens de Koude Oorlog wierp hij zich steeds vaker op als hoeder van de wereldorde, terwijl hij zich in 1969 als ‘the Soldier of Steel’ mengde in de Vietnam-oorlog. Vanaf dat moment zette hij zijn strijd voor ‘thruth, justice and the American Way’ voort in alle windstreken, melkwegstelsels en tijdperken.

Superman pakte al eens graag Hitler bij de keel. Beeld DC Comics

De reactie van beide rechtse media op Supermans keuze van vijand is des te opvallender omdat Superman in 1946 ook al eigenhandig de bestaande Ku Klux Klan fatale slagen toebracht. Met dank aan Stetson Kennedy, een burgerrechtenactivist die vanaf 1942 vier jaar lang bij de KKK-afdeling van Atlanta undercover was gegaan. Kennedy wist zijn idee om via een hoorspel Superman te laten strijden tegen de KKK te verkopen aan een groot radiostation. Nu Hitler en zijn nazi’s verslagen waren en de vacature voor nieuwe vijanden nog niet was ingevuld, zegde het station onmiddellijk toe. 

Zestien episodes lang kregen jonge luisteraars onopgemerkt de realiteit aangereikt, inclusief echte details, rituelen en codewoorden van de echte clan. De racistische groepering werd nationaal uitgelachen, kinderen speelden over heel de VS de scènes na. De KKK, toen nog erg populair over heel de VS, zag zijn reputatie én ledenaantallen sterk teruglopen en zette een prijs op het hoofd van de verrader in hun midden. Kennedy werd nooit gepakt. Een van de radiobonzen zag het indertijd zo: "We planten een idee bij de jongeren. Het heeft nu niet zo veel effect, maar dat zal veranderen als ze ouder worden."

Tegenreactie

Als tegenreactie op de recente beschuldigen aan Superman's adres, circuleren de jongste dagen op sociale media enkele platen waarin Superman het opneemt voor de man in de straat. Gaat vooral rond: een poster uit de jaren vijftig, bedoeld voor de schoolgaande jeugd, waarop Superman enkele leerlingen - zwart en blank - toespreekt: “Denk er aan, jongens en meisjes, jullie school bestaat net als ons land uit Amerikanen van verschillende rassen, religies en herkomst. Dus talm niet wanneer je iemand hoort uitvaren tegen een klasgenootje of wie dan ook omwille van zijn ras, religie of herkomst: zeg hem dat zulke taal on-Amerikaans is.’ Onderaan de affiche werd de kernboodschap in vette letters herhaalt: 'HELP KEEP YOUR SCHOOL ALL-AMERICAN!'

Op de reactie van DC is het wachten. DC Comics heeft er de afgelopen decennia alles aan gedaan om Superman in de reguliere media te krijgen met opvallende, soms waanzinnige verhaallijnen. Met succes. Clark Kent trouwde, stierf, deelde zich op in twee of vocht in het hiernamaals voor zijn ziel. Resultaat: nieuwsverslaggeving over de hele wereld verzekerd. Maar dat deze korte en onschuldige, bijna traditionele scène anno 2017 zoveel controverse zou uitlokken, hadden ze bij DC Comics niet zien aankomen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
© 2019 MEDIALAAN nv - alle rechten voorbehouden