Dinsdag 07/07/2020

Reality-tv in de ruimte (weer) een trend; is de tijd nu wel rijp?

Endemol gaat de selectieprocedure en de training van deelnemers aan Mars One volgen. Het tv-programma moet volgend jaar te zien zijn.Beeld Mars One

Ruim tien jaar na de eerste hausse aan amusementsprogamma's rond ruimtevaart, is de hype helemaal terug. Televisieproducenten sluiten wereldwijd deals met de bedrijven achter commerciële raketvluchten om daaromheen realityshows te produceren. In de eerste jaren van dit millennium bleken dergelijke tv-formats hun tijd veel te ver vooruit en haalden ze vaak het scherm niet eens. Is de tijd nu wel rijp?

Deze week maakte Endemol bekend de rechten te hebben verkregen van het Nederlandse Mars One-project, waarbij een groep mensen rond het jaar 2025 naar Mars reist om daar een nieuwe samenleving op te bouwen. Een soort Utopia, maar dan zonder einde. Immers, ernaartoe gaan is één ding, een terugreis is gewoonweg niet mogelijk. Als de eerste groep is gearriveerd, is het de bedoeling elke twee jaar een nieuwe lading manschappen te sturen.

Het is nog niet duidelijk in welke vorm Endemol het programma zal gieten, maar het brengt in ieder geval de uitgebreide en zware selectieprocedure in beeld. Ruim 700 kandidaten hebben zich al aangemeld voor het bizarre project; het zijn met name astronauten, wetenschappers en avonturiers die zich kunnen opmaken voor een extreem trainingsprogramma. Fysieke en psychologische prestaties moeten aantonen of zij de langste reis die de mens ooit gemaakt heeft, aankunnen. Mooie tv, moet Endemol hebben gedacht, dat het programma wereldwijd wil verkopen aan geïnteresseerde zenders. De eerste aflevering moet dan volgend jaar te zien zijn.

Het is niet het enige project rond de commerciële ruimtevaart, want door de technische vooruitgang lijken dergelijke raketvluchten in de ruimte ook voor gewone mensen bereikbaarder dan ooit. De voortdurende fascinatie voor de ruimte en alles wat daarbij komt kijken is een win-win voor tv-zenders die weinig moeite zullen hebben om adverteerders en kijkers warm te maken voor dit soort programma's.

De SpaceShipTwo, waarmee Virgin Atlantic eind dit jaar de eerste vluchten mee hoopt uit te voeren.Beeld BELGA
Het terrein in de woestijn van de Amerikaanse staat vanwaar eind dit jaar de eerste commerciële ruimtevluchten van Virgin Galactic zullen vertrekken. De zender NBC maakt er een realityreeks over.Beeld REUTERS

Publieke omroep
Niet alleen commerciële zenders, ook publieke kanalen zien brood in ruimtevaart-tv. In Nederland kondigde de TROS vorig jaar al een groots project aan. In 'Sterren naar de Sterren' zullen tien bekende Nederlanders strijden om een ruimtereis. Een afvalrace, maar vooral een realityproject waarbij de BN's zullen worden gevolgd tijdens hun trainingen. De omroep sloot voor de ruimtereis een deal met het Nederlandse bedrijf Space Expedition Curaçao (SXC) van ondernemer Michiel Mol en de tv-productenten Simpel Media en Tuvalu.

De hoofdprijs is een ruimtereis voor één bekende Nederlander, een prijs met een waarde van ruim 100.000 euro. SXC is één van de vele bedrijven die de afgelopen jaren zijn opgericht om wereldwijd kleine herbruikbare ruimtevliegtuigen te ontwikkelen. Volgens deze bedrijven moet het mogelijk zijn in 2020 tienduizenden mensen kortstondig in de ruimte te brengen die volgens de SXC-filosofie 'allemaal de ultieme droom kunnen beleven'. Space Expedition Curaçao wil een concurrent zijn van het veel grotere Virgin Galactic, het Britse speeltje van Virgin-miljardair Richard Branson. De Nederlanders beweren veel minder duur te zijn.

Nationaal evenement
"Nederland loopt voorop bij het ontwikkelen van commerciële ruimtereizen. Het is niet meer dan logisch dat de publieke omroep hierbij wil zijn", klinkt het bij tv-producent Tuvalu. De kosten zijn te verdedigen, volgens voormalig TROS-baas Gerard Baars: "De ruimtereis is een wezenlijk onderdeel van het programma, een studiodecor is bij wijze van spreken duurder."

De Avro zoekt voor 2015 een plek in het uitzendschema. Al zou het niet de eerste keer zijn dat een dergelijk groots aangekondigd ruimtevaartproject voortijdig wordt afgeblazen. Een voorbeeld is 'Staatsloterij Big Mission', de grote flop van RTL4 in 2002. Kandidaten uit de show maakten toen al kans op een training bij NASA en een daaropvolgende reis door de ruimte, samen met Amerikanen en Japanners. Die reis had in 2003 al plaats moeten vinden.

Beeld Space Expedition Curaçao (SXC)

Miljoenen
Het programma van Endemol werd al na vier afleveringen van de buis gehaald. Reden? Het bleek veel te duur om tv-kandidaten de ruimte in te sturen. RTL reageerde in 2002 als volgt: "De ontwikkelingen op het gebied van ruimtevaart zijn gestagneerd. En nu de economie ook achteruit is gegaan, is het de komende jaren niet mogelijk toeristen een ruimtereis te laten maken." De winnaars van de vier uitgezonden episodes kregen allemaal 45.000 euro als vervangende hoofdprijs.

Ook in Amerika werden tv-projecten gecanceld, verzekeraars en adverteerders durfden bovendien het risico niet aan dat een kandidaat het er niet levend van af zou brengen. Het bleek sindsdien alleen nog voor multimiljonairs mogelijk om een reisje met een raket te maken. Zoals de Amerikaanse zakenman Dennis Tito: hij had er destijds tientallen miljoenen dollars voor over.

Twaalf jaar verder lijkt het dan toch te gaan gebeuren. Voor een prikje de ruimte in, mede dankzij de tv. In Amerika heeft NBC inmiddels de rechten gekocht voor het filmen van het project van Bransons Virgin Galactic. De bekendste producent van reality-tv, Mark Burnett ('Survivor', 'The Apprentice') ontwikkelde er een afvalrace omheen onder de titel 'Space Race'. Het komt binnenkort op tv. De winnaars krijgen een plekje aan boord van de 'Virgin Galactic's SpaceShipTwo rocket plane'. Daarmee zullen ze tot op 110 kilometer hoogte gebracht worden, net hoog genoeg om officieel in de ruimte te zijn. Daar zullen de inzittenden zes minuten gewichteloosheid ervaren.

The Big Mission, het programma van Endemol, werd na vier afleveringen al van de buis gehaald.Beeld Staatsloterij/RTL

André Kuipers
De Nederlandse astronaut André Kuipers is niet verrast door de hausse aan tv-programma's rond ruimtevaart. Hij voorspelde eerder al dat de bemande ruimtevaart grotendeels een commercieel bedrijf zou worden. De tripjes die de programma's van de TROS en NBC straks weggeven zijn het probleem niet, vindt hij. "Die toestellen kunnen niet in een baan rond de aarde worden gebracht, dus volgens de Nederlandse regels is dat niet echt ruimtevaart", aldus Kuipers in een interview met de NOS. "Dan zou je er wat langer moeten blijven. Maar het is wel heel spectaculair."

Zorgen maakt Kuipers zich wel om het project Mars-One, waar Endemol zich nu aan heeft verbonden. Dit gaat hem een stapje te ver. "Een zelfmoordactie", noemt Kuipers het enkeltje Mars. "Er hoeft maar iets mis te gaan en het is een verloren zaak. Kijk, we gaan ooit naar Mars. We zijn al op Mars, er rijden allerlei robots rond. We kunnen straks met bemande missies naar Mars. Maar dan moet je het goed voorbereiden en dan ook weer teruggaan. Dat kan. Dat kon ook vanaf de maan." Ook hier geldt dus weer: nog even geduld. Iets waar het vooral bij tv-makers aan lijkt te ontbreken.

Beeld REUTERS
Beeld ANP
Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234