Zaterdag 19/10/2019

Arbeid Adelt!

Punk of pensioen?

Arbeid Adelt! Beeld Kris De Smedt

Drieëndertig jaar na 'De dag dat het zonlicht niet meer scheen' beleeft Arbeid Adelt! een verrijzenis. Hoe verschillen de drie elder statesmen van de belpop met de enfant terribles van weleer? En is zo'n terugkeer zielig dan wel een zegen?

"Weg met de flikken! Dat ze stikken!" Het is 1977, en u bevindt zich in een sporthal van Erps-Kwerps. Marcel Vanthilt belijdt pure punk met The Horribles, tot de stroom na één nummer alweer wordt afgesloten. De zanger vindt er niets beters op dan de luidsprekers te bestijgen, zijn broek af te stropen en met zijn klokkenspel te zwaaien. Een 17,5 centimeter lange snikkel, weet de Eén-kijker sinds het tv-programma 'Ook getest op mensen'.

Fast forward naar het eind van deze zomer. Op Pukkelpop speelt Vanthilt zijn onderbroek andermaal uit. Dit keer om de nieuwe Arbeid Adelt!-plaat Slik voor te stellen. De zanger voert een geïmproviseerde striptease op tijdens een dj-set van Radio Topkaas in de Petit Bazaar. Binnen de kortste keren wordt hem een sanseveria aangereikt om zijn weke delen te bedekken.

Beeld rv

Smijten! Schijten!

Vier decennia hadden dus kennelijk weinig vat op dit eeuwige enfant terrible. Vandaag blaast de 58-jarige presentator een oude muzikale liefde nieuw leven in. Met Arbeid Adelt! staat het balorige new wave-triootje met Jan Vanroelen en belpoplegende Luc Van Acker opnieuw op de planken. Zo'n 20 jaar na hun laatste wapenfeit is er volgens die laatste niets wezenlijks veranderd: "We denken nog steeds alle drie afzonderlijk dat Arbeid Adelt! van ons is. Maar binnen dat spanningsveld kunnen wij kennelijk opnieuw perfect werken."

Het grootste verschil met vroeger? "We zijn al jaren dood", bekent Vanthilt. "Maar niemand durft ons daar op aan te spreken. (lacht) Technisch gezien zijn we ook niet meer zulke pummels als indertijd. Maar het gaat er nog altijd even anarchistisch aan toe, onder het motto 'Niet nadenken! Smijten! Schijten!'. Deze zomer gaven we het goede voorbeeld op Eurorock. Alle concerten bleken tot op de seconde op elkaar afgestemd. Toen deed Luc de stagemanager ontploffen door de grote podiumklok een half uur terug te draaien, omdat we het eerste half uur van de hond zijn gat vonden. Het publiek werd wild, maar die stagemanager zag zijn systeem in het water vallen!"

Vanroelen lacht mee: "Die chaos opzoeken, dat is een state of mind die we altijd zullen behouden. We móéten het idee hebben dat alles fout kan lopen, anders beleven we er zelf niet veel lol aan."

Die chaos vindt Vanthilt ook zo geweldig aan jong geweld als Ronnie Flex en Lil Kleine. "Die spelen op Pukkelpop twintig minuten, maar hebben slechts één liedje dat iedereen kent. Wat doen ze dus? Ze draaien dat nummer doodleuk drie keer na elkaar. Hilarisch! Dat is heel herkenbaar voor mij: fuck the system, maar doe het wel met een brede grijns."

Baldadig om je heen blijven schoppen, het heeft allicht wel iets. Maar hoe komt een zestigjarige daar mee weg? "Dat kan inderdaad erg zielig overkomen", geeft Vanthilt toe. "Wat mij verontrust, is dat ik zelf misschien te laat zal beseffen dat ik in zo'n sukkelstraatje ben aanbeland. Al leven we uiteraard in een tijd waar de sociale media je instant een harde spiegel voorhouden. Zolang geloof ik niet dat we passé zijn."

"Ons gevoel voor humor is bovendien te groot om zielig over te komen", maakt Vanroelen zich sterk, waarop de andere twee knikken. "Nonsens is trouwens een serieuze stiel", geeft Vanthilt aan. "We nemen dit wel degelijk ernstig: de songs, de teksten en de platenfirma moesten goed zijn. Maar daarom hoeven de optredens niet de heilige mis van de paus in Rome te zijn."

Beeld Kris De Smedt

Spitstechnologie

Tijdens zijn concerten vindt Arbeid Adelt! ook aansluiting bij een jeugdigere generatie. Toch mikken de drie niet voluit op de jonge garde. "In de peutertuin van Studio Brussel hebben wij niet veel meer te zoeken", meent Van Acker. "Dat merkte ik onlangs toen Stef Kamil Carlens bloedserieus zijn laatste plaat kwam voorstellen, en op gegiechel onthaald werd. In zo'n jonge, vrolijke radio wil ik niet al mijn hoop stellen."

Dat hoor je ook aan Slik. De plaat werd met moderne technologie ingeblikt, maar klinkt als een doelbewust anachronisme. Een afgemeten eightiessound regeert, en 'Apparaat' lijkt wel een symfonie van telefaxen, inbelmodems en analoge synths. "We namen ons voor om niet te verzuipen in alle technische mogelijkheden van vandaag", klinkt het bij de drie. "We gingen terug naar onze oude sound, die gestript, klein en hard klinkt."

Vanthilt steekt met zijn sarcastische tekst dan weer een stok in de wielen van de digitale mallemolen. "We hadden zwartgallig kunnen doen over alle spitstechnologie van vandaag, en ons afvragen waar de menselijkheid nog blijft. Maar ik verkies om gelaten de schouders op te halen bij mijn smartphone: ik ben al blij dat het apparaat overgaat."

In hun culthit 'Lekker westers' hoorde de Nederlandse krant NRC Handelsblad een kwarteeuw geleden "de perfecte samenvatting van de Vlaamse volksaard". In deze tijden klinkt dat wat akelig. "Toen was die term duidelijk minder beladen dan vandaag", grinnikt Vanthilt. "Ik denk nu meteen aan ringbaarden en vendelzwaaien. Zelf heb ik onze absurdistisch kronkelende muziek nooit beter kunnen omschrijven dan "een ritmebox met een soort van Paul van Ostaijen-poëzie daar bovenop". Ik vrees dat ik niet dichter bij een definitie kom dan dat."

Slik verschijnt op 30/10 bij Excelsior/V2. Arbeid Adelt! beleeft zijn live-première op 11/11 in de Beursschouwburg (Brussel).

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234