Woensdag 18/05/2022

NieuwsPolen

Pools parlement stemt in met omstreden mediawet die kritische berichtgeving verder in het nauw brengt

Volgens de Poolse regering voorkomt de wet dat buitenlandse mogendheden invloed uitoefenen via de media. Beeld EPA
Volgens de Poolse regering voorkomt de wet dat buitenlandse mogendheden invloed uitoefenen via de media.Beeld EPA

Het Poolse parlement heeft vrijdagmiddag tijdens een bliksemsessie ingestemd met een controversiële mediawet. Dit levert mogelijk grote problemen op voor TVN24, het belangrijkste onafhankelijke nieuwskanaal van het land.

Arnout le Clercq

De wet bepaalt dat Poolse media geen eigenaar van buiten Europa mogen hebben. In het Poolse medialandschap is TVN de enige omroep die aan dit criterium voldoet: die is namelijk in handen van het Amerikaanse mediaconglomeraat Discovery.

Volgens de Poolse regering moet de wet voorkomen dat bijvoorbeeld Russische en Chinese bedrijven media opkopen en zo de stemming in het land beïnvloeden. Maar critici zeggen dat de wet, ook wel ‘lex TVN’ genoemd, in de eerste plaats dient om het onafhankelijke TVN kalt te stellen.

Onder de paraplu van deze grote commerciële omroep bevindt zich namelijk nieuwskanaal TVN24: een nieuwszender die uitermate kritisch bericht over de regering onder leiding van de rechts-nationalistische partij Recht en Rechtvaardigheid (PiS). Dit najaar hing de uitzendlicentie van het kanaal al aan een zijden draadje. Op het laatste moment werd de licentie vernieuwd.

Kritische berichtgeving is de Poolse regering een doorn in het oog. PiS-partijleider Jarosław Kaczyński pleit al langer voor een ‘herpolonisering’ van de media in het land: omroepen en kranten moeten in Poolse handen komen en op die manier binnen de invloedssfeer van de regering in Warschau geraken.

Gedwongen verkoop

Discovery, de eigenaar van TVN, noemt de ontwikkelingen ‘diep verontrustend voor elk bedrijf dat in Polen investeert en voor iedereen die geeft om democratie en persvrijheid.’ De nieuwe wet zou het Amerikaanse Discovery dwingen meer dan 50 procent van het bedrijf te verkopen, mogelijk aan een Poolse bieder.

Zover is het nog niet. De wet is weliswaar door het parlement, waar de regering een krappe meerderheid bij elkaar sprokkelde, maar nu moet president Andrzej Duda zijn handtekening nog zetten. Hij kan dit weigeren en een veto uitspreken. Geen ondenkbaar scenario, want de Amerikaanse regering vindt de wet maar niets. Ze is ‘buitengewoon teleurgesteld’, volgens een vertegenwoordiger van de ambassade in Warschau. Afgelopen augustus waarschuwde Washington al dat de wet ‘defensie, zaken en handelsrelaties’ zou schaden.

Toen werd de mediawet voor de eerste keer door het parlement geloodst. De senaat, in handen van de oppositie, maakte vervolgens korte metten met de ‘lex TVN’. Maar de macht van de Poolse senaat is beperkt. Na het verwerpen van een wet gaat deze terug naar het parlement om, mits ingestemd met een absolute meerderheid, alsnog op het bureau van de president te belanden. Toch bleef het maanden stil. Toen de ‘lex TVN’ in augustus tot Amerikaans gemopper en straatprotesten in Polen leidde, liet de regering de wet links liggen: te explosief.

Waarom de omstreden mediawet nu plotseling van stal wordt gehaald, laat zich volgens oppositie raden. De Polen gaan door torenhoge inflatie in het land (7,8 procent) een dure Kerst tegemoet. Vrijdag werd bekend dat de kosten voor gas en elektra in 2022 door het dak gaan. Senator Krzysztof Kwiatkowski van oppositiepartij Burgerplatform noemt het een ‘cynisch politiek spel’. ‘PiS heeft berekend dat het voor de Polen beter is om aan de kersttafel te discussiëren over TVN dan over de prijs van levensmiddelen en de inflatie.’

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234