Zondag 24/10/2021

Exclusief

Pink Floyd nu al voorbeluisterd: een adieu in nostalgische kleuren

null Beeld rv
Beeld rv

Dit is het dan: 'The Endless River'. Het laatste huzarenstuk. Twintig jaar na 'The Division Bell' ligt de vermoedelijke zwanenzang van Pink Floyd vrijdag in de winkelrekken. De Morgen mocht de plaat voorbeluisteren en hoorde nostalgie en een recyclage van het eigen verleden. Klinkt verdacht? Dat is het gelukkig helemaal niét.

Tranen liepen over de wangen van een Belgische fan, toen die in een Brusselse opnamestudio de nieuwe Pink Floyd in avant-première mocht beluisteren. Een stormachtig applaus steeg op aan het eind van diezelfde besloten luistersessie. Enkel de happy few van een immense spionkop werd toegelaten, maar genoot alsof ze in een volgepakt stadion oog in oog met zijn idolen stond.

Het is tekenend voor de aantrekkingskracht die Pink Floyd nog steeds uitoefent. Al bij voorbaat mag je de release van 'The Endless River' dan ook historisch noemen. Met deze plaat zouden gitarist David Gilmour en drummer Nick Mason - vandaag de spil van de band - de muziekwereld namelijk uitzwaaien. Een finaal adieu dat niet in dovemansoren viel.

De eerste Pink Floyd-plaat in twintig jaar wordt momenteel zelfs beschouwd als de Heilige Graal voor verschillende generaties van muziekliefhebbers.Geen wonder dat 'The Endless River' inmiddels mooi op weg om het meest vooruitbestelde album uit de geschiedenis van website Amazon te worden. Daarmee neemt Pink Floyd de pole position over van One Direction, dat vorig jaar hoogst scoorde met 'Midnight Memories'.

Pink Floyd is natuurlijk nooit volledig uit de aandacht verdwenen. Legendarische langspelers als 'Wish You Were Here' en' Dark Side of the Moon' verkopen jaren na datum nog steeds als zoete broodjes. En doorheen de decennia ontpopte deze Britse grootmacht zich tot lichtend voorbeeld van talloze andere mega-acts: van Radiohead over Muse tot Sigur Rós.

Maar de hamvraag blijft natuurlijk: hoe klinkt Pink Floyd vandaag? Zonder medeoprichters Roger Waters of Syd Barrett, maar wél met toetsenist Rick Wright? Die laatste overleed in 2008, twee jaar na Barrett. Maar omdat The Endless River vertrekt bij restanten van The Division Bell-sessies (1994) is de toetsenist dus vandaag toch te horen. Méér nog: de plaat mag je opvatten als een eerbetoon aan Wright, die In 1979 nog het slachtoffer was van een interne machtsstrijd binnen de groep. Door Roger Waters werd hij toen carrément aan de deur gezet. Pas bij het vertrek van Waters zou Wright opnieuw door Pink Floyd ingelijfd worden.

Een reünie van Pink Floyd voor het Live 8-concert in Londen in 2005. Beeld EPA
Een reünie van Pink Floyd voor het Live 8-concert in Londen in 2005.Beeld EPA

Fans van het eerste uur beleven met de release van 'The Endless River' vast een hoogdag. Dit werkstuk in vier suites zet voornamelijk in op instrumentale grandeur en uitgestrekte soundscapes. Daarnaast biedt ze een knappe samenvatting van én aanvulling op het immense oeuvre van de Britse groep. De toon is aanvankelijk sober, emotioneel en melancholisch, maar daarna kantelt de sfeer voortdurend. Lome blues wordt afgelost door een kakofonische uitbarsting met jungleritmes ('Skins'). Elders duikt een jazzy saxofoon op ('Anisina') of vecht de groep een robbertje uit met eigenaardige geluidseffecten en zweverige klanktapijten.

Moeilijk is het niet om knipogen naar het verleden te detecteren. Zo schiet 'Allons-Y' uit de startblokken als 'Another Brick in The Wall'. Elders neigen jazzy ritmes dan weer naar Ummagumma, of hangen de songs aan bij de sfeer van 'Wish You Were Here' (de eerste songs!) of 'Dark Side of the Moon'. Sommige composities lijken zelfs schatplichtig aan het psychedelische genie van Syd Barrett.

Vier elpee-kanten en achttien nummers lang zet 'The Endless River' in op nostalgische sfeerschepping en op verfijnde recyclage. Zo gaan Gilmour en Mason in 'Autumn '68' aan de slag met een stokoude opname van een kerkorgel, door Rick Wright bespeeld. Het is één van de onbetwiste hoogtepunten op de plaat, en beklemtoont dat Wright zelfs postuum een beslissende, niet te onderschatten rol heeft binnen Pink Floyd.

Eigenlijk tref je slechts één echt gezongen nummer aan op het eind van 'The Endless River'. Gilmours vrouw Polly Samson schreef de lyrics bij de de single 'Louder than words', maar opmerkelijk genoeg komt die song als zwakste broertje uit de strijd. Pink Floyd by numbers. Daar zat u natuurlijk niét op te wachten.

null Beeld PHOTO_NEWS
Beeld PHOTO_NEWS

Het is ook de enige song die je als overschotje van 'The Division Bell' zou mogen zien: verder reanimeren Mason, Gilmour en Wright voornamelijk de oude esprit van de band, die op zo'n halve eeuw tijd meer dan 250 miljoen platen verkocht en de bakens uitzette voor progrock.

Is dit het dan? Het definitieve einde? Wél volgens David Gilmour. Die stelde zelfs dat verdergaan met de groep hem koud zweet bezorgt. Mason liet op zijn beurt uitschijnen dat hij geen uitsluitsel wou of kon geven over de toekomst. "Ik laat David zijn routine afhandelen van "dit is het eind"," grapte hij onlangs. "Ik van mijn kant geloof dat mijn grafsteen zal lezen: "Ik ben niet helemààl zeker dat de band over is."

Heimelijk geeft de groep met de titel van de plaat al aan dat een vervolg nooit uitgesloten mag worden: het concept van een eindeloze rivier kwam al voor op de vorige langspeler 'The Division Bell'. In het refrein van het slotlied 'High Hopes' zong Gilmour in de allerlaatste regels: "The water flowing. The endless river. Forever and ever."

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234