Vrijdag 16/04/2021

FilmrecensiePetite Maman

‘Petite maman’: tijdreisfilm zonder teletijdmachine steelt harten op de Berlinale

Nelly ontmoet in de bossen rond het huis van haar oma een meisje dat ook acht jaar is, en sterk op haar lijkt. Jawel, haar moeder als kind. Beeld RV
Nelly ontmoet in de bossen rond het huis van haar oma een meisje dat ook acht jaar is, en sterk op haar lijkt. Jawel, haar moeder als kind.Beeld RV

Op het filmfestival van Berlijn werpt de Franse Céline Sciamma zich op als een van de topfavorieten voor de Gouden Beer. Na het megasucces van ‘Portrait de la jeune fille en feu’ waagt ze zich met het wondermooie ‘Petite maman’ aan een intiem tijdreisverhaal, gedraaid in volle lockdown.

Hoe maak je in volle coronapandemie een veilige – en dus kleinschalige – film die toch niet als een haastig tussendoortje aanvoelt? Door niet in de breedte, maar in de diepte te kijken, zo bewijst Céline Sciamma. Haar vijfde langspeelfilm Petite maman werd in november gedraaid, en ging deze week al in wereldpremière op het (virtuele) filmfestival van Berlijn. De Parijse regisseur gebruikt niet meer dan vijf acteurs en één locatie, maar graaft diep in de relaties tussen ouder en kind.

Het verhaal wordt verteld door de ogen van de zelfredzame achtjarige Nelly. Wanneer haar oma sterft, gaat ze met haar ouders het huis leegmaken. Daar begint Nelly op een andere manier naar haar rouwende moeder te kijken: ze beseft er meer dan ooit dat haar mama ook een dochter is, en ooit zelfs een kind, dat tekeningen maakte en onzichtbare zwarte panters op het voeteneind van haar bed fantaseerde. Misschien hebben ze wel meer gemeen dan ze beiden zouden denken? Sciamma werkt het idee op een bijzonder letterlijke, en toch poëtische manier uit: op een dag ontmoet Nelly in de bossen rond het huis een meisje dat ook acht jaar is, en sterk op haar lijkt. Jawel, haar eigen moeder als kind, haar petite maman.

Geen ‘Back to the Future’

Céline Sciamma goes scifi? Op papier klinkt het als een vreemde keuze voor de regisseur van intieme coming-of-agedrama’s als Tomboy en Bande de filles, die zichzelf in 2019 definitief op de wereldkaart zette met het vurige kostuumdrama Portrait de la jeune fille en feu. Maar in de praktijk ligt Petite maman mooi in het verlengde van haar vroegere werk. Veel gegronder dan dit wordt fantasy niet.

“Ik wilde een tijdreisfilm zonder teletijdmachine maken”, vertelt Sciamma tijdens een virtueel vragenuurtje vanuit Parijs. “In de meeste tijdreisfilms hebben de personages vrij kapitalistische drijfveren. Ze willen hun eigen leven beter maken, zoals in Back to the Future. Of ze gaan toeristje spelen in het verleden, of er iemand vermoorden. Maar wat als je nu eens in de tijd zou reizen met een heel intiem doel? Namelijk om tijd door te kunnen brengen met je eigen moeder, op voet van gelijkheid, zonder de leeftijdskloof die normaal gezien tussen jullie in ligt?”

Sciamma beschrijft Petite maman als haar meest intieme film tot nog toe. Ze filmde in de bossen rond Parijs waar ze als kind zelf speelde, en baseerde het ontwerp van het huis van Nelly’s oma – dat volledig in een filmstudio werd opgetrokken – op de interieurs die ze bij haar eigen grootmoeders zag. “Deze film is in feite een reis doorheen mijn brein”, lacht Sciamma.

Al hoopt ze vooral dat het verhaal verder zal reizen in het hoofd van de kijker: “Wat telt, zijn niet zozeer mijn ervaringen, en zelfs niet die van de personages, maar de jouwe.” De film duurt nauwelijks 72 minuten, maar Sciamma hoopt dat hij veel lang blijft nazinderen: “Het gaat niet alleen over wat je beleeft terwijl je naar de film kijkt, maar ook over wat er daarna gebeurt, waar je die nacht van droomt. Ik hoop dat de kijker deze film met zich mee zal dragen, en zelf met andere ogen naar zijn ouders of kinderen zal gaan kijken.”

Favoriet voor de Gouden Beer

Aangezien de Berlinale volledig online plaatsvindt, kon Sciamma bij de wereldpremière geen staande ovatie in ontvangst nemen. Maar wel het digitale equivalent: een storm aan lovende tweets en recensies, die de film (meer dan terecht) de hemel in prijzen, en waarin parallellen worden getrokken met het werk van anime-legende Hayao Miyazaki (My Neighbor Totoro). Petite maman werpt zich daarmee – zoals op voorhand enigszins verwacht – op als een van de grote favorieten voor de Gouden Beer, die vrijdagmiddag om 12 uur wordt uitgereikt.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234