Zondag 24/01/2021

InterviewJohn Docter

Pete Docter (Pixar) over ‘Soul’: ‘De ziel, hoe ziét die er eigenlijk uit?’

Beeld AP

Na Up en Inside Out toont Pete Docter (52) zich opnieuw van zijn meest ambitieuze kant: in het jazzy Soul zoekt hij niets minder dan de zin van het leven. De recent tot studiobaas gepromoveerde regisseur vertelt ons over zijn persoonlijke crisis die de film inspireerde, en het belang van het eerste zwarte Pixar-hoofdpersonage.

Met zijn langwerpige gezicht en vriendelijke ogen ziet Pete Docter er niet alleen uit als een figuurtje uit een Pixar-film, hij is ook chief creative officer bij de animatiestudio, sinds grote baas John Lasseter in 2018 beschuldigd werd van handtastelijkheden.

Docters promotie was een logische bekroning van zijn lange carrière bij Pixar. Al bijna drie decennia maakt hij deel uit van de creatieve ruggengraat van de studio. Halverwege de jaren negentig schreef en animeerde hij mee aan Toy Story, later regisseerde hij Oscar-winnaars als Up en Inside Out. Nu hij Pixar leidt, zal Docter voorlopig geen tijd hebben om zelf nog nieuwe films te draaien. Maar Soul, de hyperambitieuze film waaraan hij vierenhalf jaar zwoegde, moest en zou hij nog eigenhandig afwerken.

Vormeloos en doorzichtig

Soul gaat over Joe Gardner, een muziekleraar uit New York die al zijn leven lang droomt van een carrière als jazzpianist. Maar net wanneer zijn grote doorbraak eindelijk binnen handbereik ligt, verongelukt hij. Terwijl zijn lichaam op aarde achterblijft, zweeft zijn ziel richting hiernamaals.

De film speelt zich voor zowat de helft af op aarde, maar het was vooral de visualisering van die andere, metafysische wereld en zijn bewoners die Docter en co bloed, zweet en tranen kostte. “Als je een film over zielen wilt maken, is je eerste probleem: hoe ziet een ziel er eigenlijk uit?”, vertelt de regisseur. “Uit onze research bleek dat de meeste mensen het zich voorstellen als iets vormeloos en doorzichtigs. Heel interessant, maar lucht kan je niet filmen. (lacht) Daarom hebben we aerogel als referentie gebruikt, het lichtste vaste materiaal op aarde. Op basis daarvan zijn we de gekste, meest abstracte ontwerpen beginnen tekenen, maar uiteindelijk voelden we toch dat de zielen menselijke gezichtsuitdrukkingen nodig hadden, zodat we konden zien wat ze dachten. Dat is cruciaal voor animatie.”

Het leven begint in Soul in het ‘Grote Voorheen’, een soort glimmende universiteitscampus waar onbeschreven zielen opgeleid worden tot een uniek persoontje met een waaier aan karaktertrekken. Zo geeft de film met kinderlijke fantasie een antwoord op de vraag waarom we allemaal anders zijn. Maar Soul peilt ook naar de grote existentiële vragen. “Wat moeten we doen met ons leven?”, vat Docter de centrale kwestie samen. “We zijn de hele dag druk bezig met telefoneren, dingen kopen, bedenken wat we gaan eten... Maar wat zullen we uiteindelijk nalaten, hier op aarde? Wat doen we met de tijd die we gekregen hebben?”

Het was de vraag die Docter zich enkele jaren geleden ook zelf stelde, toen hij plots overvallen werd door professionele vertwijfeling. “Ik teken al van kinds af aan”, legt hij uit. “Terwijl mijn vriendjes buiten voetbal speelden of dates hadden, zat ik op mijn kamer tekenfilmpjes te maken. Toen ik later bij Pixar aan de slag mocht, kreeg ik echt het gevoel dat ik geboren was om animatiefilms te maken. Maar na Inside Out begon er iets te knagen. De film was een succes, en toch was ik achteraf niet voldaan. Onbewust had ik verwacht dat die film alle problemen in mijn leven ging wegtoveren. Maar euh, dat klopte niet. (lacht) Er waren nog altijd een heleboel zaken die pijn bleven doen. Had ik dan wel de juiste keuze gemaakt door me op dit beroep te smijten? Was ik mijn leven niet aan het vergooien? Die existentiële crisis vormde de basis voor Soul.”

Het hoofdpersonage in de film moest aanvankelijk dan ook een animator zijn. “Maar dat bleek toch niet zo interessant voor het publiek”, lacht Docter. Zo werd Joe Gardner uiteindelijk jazzmuzikant, en Soul een film vol muziek.

Beschamend

Een welgekomen neveneffect van die keuze is dat Pixar voor het eerst een Afro-Amerikaans hoofdpersonage opvoert. Om de zwarte gemeenschap van New York op een zo authentiek mogelijke manier af te beelden, werd binnen de studio een heuse ‘cultuurraad’ van Afro-Amerikaanse werknemers opgericht. Story artist Michael Yates maakte er deel van uit: “Op een bepaald moment hadden we bijvoorbeeld een vergadering waarin we allemaal over onze moeders vertelden. Veel details daaruit zijn uiteindelijk gebruikt om de scènes met Joes moeder nog geloofwaardiger en specifieker te maken.”

Dat het tot 2020 moest duren voordat een zwart personage centraal stond in een Pixar-film, is “een beetje beschamend”, geeft Docter toe. Maar als creatief hoofd van de animatiestudio belooft hij nog meer diversiteit in de toekomst: “De afgelopen jaren zijn er bij Pixar veel vrouwen en mensen van allerlei verschillende etniciteiten op leidinggevende functies terechtgekomen. Dat ga je binnenkort heel duidelijk merken.”

Minder krachtdadig antwoordt Docter wanneer we hem vragen naar de releaseplannen voor Soul in volle pandemietijd. We spreken hem begin oktober, wanneer officieel nog wordt uitgegaan van een normale bioscooprelease. “Het is een moeilijke kwestie”, zucht hij. “We hebben deze film gemaakt voor het grote scherm, dus we willen ook dat mensen hem in de bioscoop kunnen zien. Maar we willen natuurlijk ook dat ons publiek veilig en gezond blijft.” Twee dagen na ons gesprek komt het nieuws dat Soul de bioscopen links laat liggen, en op kerstdag op Disney+ uitkomt.

Soul verschijnt op 25/12 op Disney+. 

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234