Maandag 11/11/2019

Recensie

Patti Smith en haar band vertolken de classic Horses in een uitverkochte AB

Beeld Alex Vanhee

Voor Patti Smith in de uitverkochte Ancienne Belgique het podium afstapt, grijpt ze de nog een laatste maal de microfoon. "Mensen kunnen de wereld veranderen!" schreeuwt ze. Waarna ze haar gitaar de lucht in steekt. "This is the only ammunition we need." Luid applaus. Straks wordt Smith 69, maar ze heeft na vier decennia in de muziek nog niets aan bevlogenheid ingeboet.

In theorie worden we niet warm van artiesten die een meesterwerk uit het verleden komen herkauwen. Doorgaans wijst het op creatieve bloedarmoede, en hoe lucratief het nostalgiecircuit ook is, toch hoop je dat je eigen muzikale helden zich daar zo ver mogelijk vandaan houden. Niettemin viert Patti Smith momenteel de veertigste verjaardag van 'Horses', haar klassieke debuut én misschien wel de meest invloedrijke plaat uit de Amerikaanse punk.

Onder meer U2, R.E.M, The Smiths, The Waterboys, Siouxsie And The Banshees en Garbage erkennen dat de elpee een enorme impact op hun eigen geluid heeft gehad, en Courtney Love wijst 'Horses' aan als dé reden waarom ze zelf muzikante is geworden. Gek, want toen de plaat eind '75 uitkwam werd ze geen groot succes, en ook de radio wilde er niet van weten.

Maar de combinatie van rechttoe-rechtaan, zelfs wat simplistische rock-'n-roll met songteksten die beïnvloed waren door het werk van Arthur Rimbaud, Charles Baudelaire en de beat poets uit San Francisco, werkte uiteindelijk. Het was een plaat voor iedereen die zich een outsider voelde en gezien dat een groep is die generatie na generatie groter lijkt te worden, heeft 'Horses' veertig jaar na datum niets aan populariteit ingeboet.

Afgelopen zomer speelden Smith en haar band de plaat al een keertje live op Rock Werchter, en toen waren de reacties achteraf op het extatische af. En ook al heeft een plaat een andere spanningsboog dan een optreden en is het daarom zelden een goed plan om de songs in chronologische volgorde aan het publiek te presenteren, toch voelde je ook aan de reacties in de zaal dat het -oef!- meer was dan zomaar een oefening in nostalgie.

Beeld Alex Vanhee
Beeld Alex Vanhee

Patti Smith heeft er nooit een geheim van gemaakt dat rock-'n-roll haar religie is. Het strak gedeclameerde 'Compacted Awareness' klinkt in de AB nog steeds als een krachtig statement. De zangeres zwaait met een vinylexemplaar van haar debuut. Kant A, track 1. "Jesus died for somebody's sins but not mine". Ze mag dan al een omaatje zijn, de leeftijd heeft haar attitude geenszins gemilderd. En dat leesbrilletje dat ze af en toe bovenhaalt, misstaat niet. 'Gloria' -de échte opener van de plaat- brengt meteen vaart in de set: een rechttoe-rechtaan rocksong die prompt door het publiek wordt overgenomen. De vijfkoppige band draagt zwarte colberts met witte shirts eronder. Een glansrol is weggelegd voor gitarist Lenny Kaye, die op de originele plaat ook al van de partij was.

Na vier nummers haalt Smith 'Horses' terug boven. 'Dit was de A-kant', zegt ze. Waarna de plaat uit de hoes wordt gehaald en omgedraaid. 'Break It Up' -een op muziek gezette droom over Jim Morrison- drijft het tempo op, maar het échte hoogtepunt van het 'Horses'-gedeelte in de set is ongetwijfeld het bevlogen 'Land', dat gestaag naar een climax bouwt en via een paar bruggetjes naar -opnieuw- 'Gloria' het publiek tot aan de hoogste balkons opzweept. Dit is Patti Smith op haar best.

Beeld Alex Vanhee
Beeld Alex Vanhee

Dat gevoel wordt nadien nog versterkt met 'Elegy', het ingetogen slotakkoord -destijds een eerbetoon aan Jimi Hendrix dat de punkpriesteres opdraagt aan alle geliefden die we de voorbije veertig jaar met z'n allen verloren hebben. Ze noemt een lange lijst namen die haar na aan het hart liggen. Fred 'Sonic' Smith, natuurlijk, de vader van haar zoon Jackson die vanavond afwisselend bas en gitaar speelt. Maar ook fotograaf Robert Mapplethorpe, destijds fotograaf van de iconische 'Horses'-hoes. Nadien gaat de zangeres even het podium af en bewijst de band eer aan The Velvet Underground met een strak gespeelde medley. Leuk, maar zonde van al het eigen materiaal dat daardoor onaangeroerd blijft.

Ze lijken er niettemin schik in te hebben, en ook Smith zelf staat ondanks haar leeftijd geen seconde stil. 'Dancing Barefoot' komt niet helemaal op dreef, maar met het sloganeske 'People Have The Power' heeft ze iedereen weer mee, en de toegift - het van The Who geleende 'My Generation' past perfect bij de boodschap die Patti Smith vandaag verkondigt. 'I know I'm fucking old' tiert ze. 'And I'm gonna get older still'.

Ze lopen dit niik gezaaid, de punks van destijds die ook op hoogbejaarde leeftijd blijven spuwen op het establishment, en geloven in de kracht van een overtuiging. Het maakt van Patti Smith niet alleen een icoon in de muziek, maar -ook nu nog - een rolmodel dat op handen wordt gedragen.

Beeld Alex Vanhee
Beeld Alex Vanhee
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234