Zondag 05/07/2020

Albumrecensie

'Overlast' van STIKSTOF: nationale roem lonkt voor Brusselse hiphopkoningen

De hoes van 'Overlast'.Beeld rv

Let op onze woorden: als deze derde plaat goed landt, is STIKSTOF niet langer berucht, maar beroemd in eigen land. Het Brusselse hiphopcollectief legt met Overlast de lat haast achteloos hoger. Het is een politiek getint, sociaalbewust werk, en tegelijk veel en veel meer.

“Voortaan gaan we waanzinnig, hevig/dus hap naar adem, het wordt adembenemend”. Het Brusselse hiphopcollectief STIKSTOF verkent de stratosfeer op zijn derde plaat Overlast. Zodra het grimmige zootje uit de startblokken schiet met ‘2010’ en de goegemeente even de spelregels van zijn schaakspel uitlegt, zit je op het puntje van je stoel.

‘Def’, dat volgt, is één van de allerbeste hiphoptracks die de bende al op ons losliet en mag meedingen naar de prijs voor beste Nederlandstalige rapnummer van 2018. Omar G, aka Zwangere Guy, stript er vlees, ingewanden en botten weg tot er alleen een pluimpje ziel rest. Zijn dissectie doet denken aan de bij momenten sadomasochistische psycho
analyse die Kendrick Lamar op zichzelf toepast, en ook wel aan diens leermeester Eminem. Guy staart vertwijfeld in de spiegel en vindt zichzelf te defensief, te arrogant, “een domme G. die niet veel anders zag”.

Janken!

Nog?"Ik denk vaak terug aan vroeger en dan word ik bang/ben ik zoals hen of ben ik anders dan ik dacht/ben ik bezig, stel ik minder vragen in de nacht/ik lig vaak wakker tot de zessen en de dag weer start”. Het is"Six in the Morning" en niets loopt zoals het hoort.“Zelfkennis is de start van alle wijsheid”, orakelt de koning van Brussel, maar zijn scepter hangt slapjes in de hand. Een echoënde piano braakt weemoed door de troonzaal. De snaredrum galmt er als een ver revolverschot.

“Wat als alles simpel en te standaard was”, klinkt het, “wat als ik geen blanke middenklasser was/wat als ik al papa op mijn 18 was/wat als ik zou stoppen met de wiet en hash.” Je hoort hem fulmineren en ziet de stoom door zijn neusgaten blazen. Hij tiert dat hij niet zaagt over zijn pijn, dat hij blijft vechten voor zijn vrijheid en dat hij geen sukkel is die aan de zijlijn staat. In de achtergrond schreeuwen zijn copains die tussen twee strofen schouder aan schouder komen te staan:“On est bien! Bien! On est bien! Bien!”. Het is rauw, bloedeerlijk en fucking groots. Al ooit gejankt bij hiphop? Welaan, laat het dan een eerste keer zijn.

Val van de muur

Overlast promoot zichzelf als een bot, goudeerlijk werk waarop de rappers het achterste van de tong laten zien. Zeker, dat vertaalt zich in wat gescheld op een welbepaalde rechtse regeringspartij, maar het zou zonde zijn als u zich daarop blindstaart. Zo eendimensionaal of karikaturaal is STIKSTOF niet. Wie uitzoomt, hoort de frustratie van een jonge generatie durvers die niet bij de pakken blijft zitten en die de onachtzaamheden, de lompheid en de gemakszucht van de vorige generaties bij naam noemt.

DJ Vega, Jazz, Omar G en Astrofisiks van Stikstof.Beeld Yaqine Hamzaoui

Tuurlijk, dat gaat met woede gepaard: “Ik zag het hoofd van het staatshoofd op het kapblok”, horen we in het titelnummer,“en de grond aan wie hier woont terug/zij verliezen buurten met de jaren, wij squatten daar wat ze achterlaten/zij privatiseren publieke plaatsen, wij leggen de schuld bij de juiste daders/onze formule verenigt communes/we gaan voor de val van de muur.” STIKSTOF vertolkt de stem van al wie meewarig naar het hedendaagse politieke landschap staart en zich wanhopig afvraagt op wie überhaupt nog te stemmen.

Frontaal op de baan

Waarin deze derde plaat verschilt van het oude werk? In de uitwerking en in het geloof in de hoop, hoe schriel die hoop ook moge zijn. Want ook STIKSTOF’ers worden ouder, eigenen zich de kunst van het relativeren toe en kiezen zorgvuldig hun veldslagen uit in plaats van zich halsoverkop in de oorlog te katapulteren. Tussendoor vergeten de jongens niet van het leven te genieten, met een oog op de motherfuckers die hen willen naaien. “Ik denk aan wat ik heb/niet meer wat ik had”, weerklinkt het in ‘1000 Milligram’ waar nieuwbakken Brusselaar Brihang voor de crème fraîche zorgt: “Iedereen weet wat er zwaait als je rechts inhaalt/dus we riejen frontaal op de baan/moh elke afslag is de uitrit waard”.

Nog iets over de productie die bij elke STIKSTOF-plaat beter wordt? De borrelende elektronica en meedogenloze doomtrap in ‘2010’ zou spul van het Tri Angle-label kunnen zijn, denk aan 'Holy Other of The Haxan Cloak'. Het scheve keyboardloopje dat in ‘1000 Milligram’ tussen de rhymes fietst, is simpelweg een super ideetje. De warme, gonzende keyboards en chille beat in het ontroerende hiphopeerbetoon ‘Zoizo’ bewijst dat STIKSTOF meer kan dan boos en agressief klinken. De samples van druppeltjes in ‘Nat’ likken aan het trommelvlies en glijden over het geraamte van een beat die A$AP Rocky beslist eens moet checken. De spookachtige groove van Overlast willen wij dan weer eens voorleggen aan MF Doom of aan Kool Keith. Misschien kunnen ze er wat mee, op voorwaarde dat ze goed betalen.

“Niks is verloren, we staan hier nog recht” Zwangere Guy, Jazz, Dj Vega en Astrofisiks zijn op Overlast druk bezig met Brussel te redden van de ondergang. Laten we de rest van ons land ook in hun handen? Of zijn we pussies?

'Overlast' is uit op Frontal.

Concert op 21 maart in de AB, Brussel

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234