Maandag 30/03/2020

Bomfestival Gent

"Opvallend hoe snel mensen persoonlijke dingen vertellen"

Yinka Kuitenbrouwer: "Thuis beperkt zich niet tot een paar vierkante meters. Het gaat om de relaties die je hebt met elkaar."Beeld Tom Verbruggen

Tijdens het Bomfestival stellen bewoners van de Gentse buurt Brugse Poort komende week hun huizen open voor 124 voorstellingen. In woonkamers, tuinen en garages komen theater, muziek en expo tot ontploffing.

Een van de 124 voorstellingen is 'HonderdHuizen', het project van de jonge Nederlandse theatermaakster Yinka Kuitenbrouwer (24). Voor haar voorstelling gaat ze op bezoek bij honderd mensen en praat met hen over thuis. Een proeve van haar omvangrijke project presenteert ze op het Bomfestival, in de buurt waar ze zelf sinds enkele jaren woont.

Kuitenbrouwer bezocht mensen die hun hele leven op dezelfde plek wonen, mensen zonder huis, mensen die gedwongen hun thuisstad of -land hebben verlaten, mensen die net zijn verhuisd of dat gaan doen. Ze verspreidde via kaartjes een op-roep, kwam via interculturele netwerkorganisaties bij Turkse en Ara-bische mensen over de vloer. Ze kwam op het platteland, in steden, in flats, fermettes, op woonboten.

Hoe het gesprek verloopt, laat ze over aan het moment. Geen vaste vragenlijst, gewoon onder haar arm: een doos vol koekjes (in huisjesvorm), een bandrecorder en de grote vraag 'wat is dat dan: thuis?'

Ex-Amsterdammer

Wat is thuis? Die vraag houdt Kuitenbrouwer al langer bezig. Ze woonde tot haar achttiende in Amsterdam en verhuisde naar Vlaanderen om drama te studeren aan het KASK in Gent. "De eerste twee jaar van mijn opleiding was ik ervan overtuigd dat ik na mijn studie gewoon zou terugkeren naar Amsterdam, en ik leefde daar ook naar. Maar toen werd Gent groter dan enkel mijn school en de Vooruit. Ik maakte vrienden, ik moest niet langer met een kaart door de stad fietsen om mijn weg te vinden.

"Gent werd mijn thuis en daarmee verdween ook het gevoel een Amsterdammer te zijn. Die stad werd een plek uit mijn jeugd, waar zich veel heeft afgespeeld, maar waar ik geen nieuwe dingen meer zal beleven. Vreemd genoeg blijf ik voor mijn Belgische vrienden nog altijd een Hollander, door mijn harde 'g' en doordat ik soms iets te eerlijk ben. Voor mijn Nederlandse vrienden ben ik steeds meer een Belg, vanwege de Vlaamse woorden en klanken die ik overneem."

Kuitenbrouwer heeft er 78 van de 100 huisbezoeken opzitten. Het bracht haar van Oostende tot Hilversum, van Charleroi tot Hansbeke. "Het vertrouwen winnen is het lastigst. Dan merk je ook de cultuurverschillen. Nederlanders praten snel en hebben vlug hun theorie klaar. Vlamingen laten wel meteen graag weten of ze het huis al dan niet hebben gekocht, maar zijn verder wat gereserveerder, terwijl ik bij een Tunesische vrouw dan weer mee aan het diner mocht aanschuiven."

"Opvallend hoe iedereen mij toch heel persoonlijke zaken begon te vertellen, over leven en dood, ouders, kinderen, niet-ingeloste kinderwensen. Vraag aan mensen 'wat is thuis voor je?', en dan blijkt dat gebouw, die fysieke plek, slechts triviaal te zijn. Is thuis gewoon de plek waar je woont? Als je doorpraat merk je dat het veel dieper gaat. Thuis beperkt zich niet tot die paar vierkante meter waarop je woont. Waar het om gaat, zijn de relaties tot elkaar.

"Voor sommigen is thuis de normaalste zaak van de wereld. Toen ik een Oostendenaar die zijn hele leven op dezelfde plek had gewoond, ernaar vroeg, wees hij rond: 'Voilà, dit is mijn thuis.' Toen ik diezelfde vraag stelde aan een gezin dat tien jaar geleden uit Irak was gevlucht, bleef het lang stil tot ze zeiden: 'Kan thuis ook meerdere plekken zijn?'"

Fichebak

Sommige huisbezoeken duren een uurtje, andere een hele avond. Bij elk afscheid neemt Kuitenbrouwer een foto van de voordeur en de bewoners. De opnamen van de gesprekken schrijft ze met de hand uit. De mooiste citaten gaan de fichebak in.

Daarvan nu een voorstelling maken, is de lastige opdracht. "Ik heb niet alleen letterlijk een berg aan materiaal voor me liggen, maar ook een emotionele berg. Je wilt de mensen eer aandoen voor wat ze je hebben toevertrouwd, hun privéleven niet te grabbel gooien maar het ook delen met anderen. Dat wil ik nu uittesten op het Bomfestival. Het is de bedoeling dat de voorstelling zich aanpast aan de plekken waar ik nog ga spelen."

Bomfestival, van 13 tot 16 mei in de Brugse Poort, Gent.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234