Dinsdag 21/05/2019

FILM

Op de set van 'Patser', de nieuwe film van Adil El Arbi en Bilall Fallah

Als voor het winkelcentrum Den Tir op het Antwerpse Kiel jongeren hardhandig gearresteerd worden, trekt dat kijklustigen. Passanten snellen in en uit, nemen een slinkse foto, of lossen schamper dat het ‘uiteraard weer Marokkanen’ zijn. Tegelijk ontstaat een lange file. Chaos alom op de filmset van Patser, de nieuwe van Adil El Arbi en Bilall Fallah.

Matteo Simoni moest hard oefenen om zich het typische straattaaltje vol Marokkaans-Arabische woorden eigen te maken. Beeld Steven Richardson

De arrestatie: die is deel van de film. Het verkeersinfarct en de reacties zijn echt. Het regisseursduo kon geen beter moment kiezen om pers te lokken. Het is intussen hun derde film, maar avontuurlijk voelt het nog steeds. Er hangt iets prikkelends op de set, alsof het elk moment kan foutlopen. Dat imminente gevaar moet ook de film binnensluipen. “Chaos? Dit is hoe wij werken”, lacht Adil. Hij is in zijn element. Van stress is er geen sprake, of hij kan het goed verbergen. “We willen een stadsgevoel capteren. Je kan zo’n setting nooit volledig controleren, en dat is net goed. Hoe gecontroleerder, hoe faker. Authenticiteit, dat bereiken we door met een camera aan te komen en gewoon te filmen.”

Het mag wanorde lijken, Adil en Bilall weten al te goed wat ze doen. Patser gaat over vier boefjes die een lading drugs stelen en zo een bendeoorlog ontketenen. Die straatsfeer bewaken ze met hand en tand. De familie van Adil komt uit deze wijk. Het bruisende dat hij hier zelf ervaarde, wil hij capteren. “Toen ik klein was, was Antwerpen voor mij een wereldstad. Nu is die stad een hoofdpersonage.” 

Ook Saïd Boumazoughe - Volt in de film - speelt hier een thuismatch, en Nora Gharib werd in Antwerpen groot. Ze voelen zich thuis. De sfeer tussen acteurs, regisseurs en crew voelt gemoedelijk. “We zijn één grote familie”, bevestigt patser Junes Lazaar. “Iedereen heeft een karakter, maar tijdens het spelen valt alles op zijn plaats.”

K3 zoekt K3

Patser is Nora’s acteerdebuut. Ze leerde Adil kennen toen ze hem feliciteerde met zijn passage in De slimste mens ter wereld, en hij deed hetzelfde na haar opgemerkte deelname aan K3 zoekt K3. “Ik vroeg hem om tips voor acteerscholen, maar hij antwoorde dat hij daar als regisseur weinig ervaring mee heeft”, vertelt ze. Dat bleef hem bij, want een jaar later vroeg hij haar voor de rol van Badia. 

Nora Gharib gaf de droom op een K3'tje te worden en speelt nu mee in 'Patser'. Beeld Steven Richardson

Met één opnameweek achter de kiezen, blijft alles voor Nora nieuw. “Elke dag leer ik bij, en dat maakt het leuk. Het moeilijkste is dat de rol ver van mezelf staat.” Nora is in Patser een keiharde, en veel tijd voor de spiegel zal Badia niet doorbrengen. “Eigenlijk hou ik van hakken, van mijn nagels doen en me mooi maken”, verklapt ze. “Maar eens je die klik maakt, ben je iemand anders.”

Nora is dankbaar dat ze niet alleen op Adil en Bilall kan terugplooien, maar ook op haar ervaren medepatsers Junes, Saïd en Matteo Simoni. Die laatste kennen de regisseurs sinds hun studententijd. Een samenwerking zat er dus aan te komen. Maar van een Limburger met Italiaanse achtergrond een geloofwaardige Marokkaans-Antwerpse drerrie maken was niet vanzelfsprekend. 

Eens op de set, is Matteo onherkenbaar, met kortgeschoren haar, potserig baardje en dito petje. Ook tussen het filmen in houdt hij zijn stoere pose aan. Indrukwekkend is zijn accent. “Matteo heeft daar hard aan moeten werken”, beaamt Adil. “Samen met Nabil Mallat - politieagent Yasser - en Saïd, oefende hij dat typische straattaaltje vol Marokkaans-Arabische woorden. Niet eenvoudig, maar hij doet dat keigoed.”

De opnames van 'Patser' zaaien verwarring in Antwerpen. Beeld Steven Richardson

Lamgelegd

Niet alleen raakt het verkeer zo strop dat echte politie moet uitrukken, ook de uitgenodigde pers heeft zich op het Kiel verzameld. Tijdens het inblikken wachten tientallen fotografen en cameramannen met kijklustige shoppers geduldig tot ze de set op mogen. Af en toe wordt het filmen lamgelegd. Door korte regenvlagen, of door een tram die niet komen wil. Want ook die hoort erbij. Je zal de trambestuurder maar zijn die onvoorbereid opgeschrikt wordt door een straatbende en hun rivaliserende gerechtsdienaren. 

“Het is druk. Voorbijgangers denken dat de arrestatie echt is, en zijn echte ramptoeristen”, relativeert Nora. “Maar dat is enkel positief.” Het is geen makkelijke scène. Niet alleen moet het toeval een handje helpen, daarenboven draaien rond de arrestatie twee camera's driehonderdzestig graden rond elkaar, acteurs, figuranten en politiewagens. Eén foute beweging, en het shot is onderbroken.

Naast winkelaars, ramptoeristen en journalisten, bekijken ook een tiental buurtkinderen alles met argusogen. Lokale helden zijn het, de patsers, hun regisseurs op kop. Junes hecht veel belang aan het voorbeeld dat ze geven. “Die gasten zien Marokkanen die in een film spelen, en hopelijk motiveert dat om geen fucked up dingen te doen. Ze moeten zien dat er mogelijkheden zijn om artistiek bezig te zijn, als ze zich ervoor openstellen. Want er mag wel wat meer kleur zijn.”

Wervelwind

In alle hetze zou je haast vergeten waar het hier om draait: een opvolger voor Image en Black. Alsof de drukte hem opzweept, beweegt Adil als een wervelwind tussen de chaos, terwijl Bilall rustig, beredeneerd en doelgericht oogt. Een ingespeeld duo is het, dat snel en op instinct beslissingen neemt, instructies geeft en het overzicht bewaart. Keer op keer moet de scène opnieuw. Beter. Flitsender. Patser moet een mokerslag zijn van begin tot einde. Internationale flair, dat is wat ze zoeken. 

“Het wordt grootser dan onze voorgaande films”, verzekert Bilall. “Ook komt er meer actie in. Meer kleur ook, en beweging in het camerawerk.” Ze zien hun volgende worp als een lange videoclip. “We willen in het hoofd van een patser raken, en die kijkt naar Amerikaanse gangsterfilms. Die leven in een videoclip met dikke wagens en bitches.”

 Op de vraag of ze zichzelf ook wel eens als patser beschouwen, blijven beide regisseurs - na het nodige vingerwijzen - lacherig het antwoord schuldig. Maar dat ze grote Amerikaanse cinema smaken, is geen geheim. Dat werd enkel bevestigd door zelf over de plas te trekken. In de Verenigde Staten kwamen ze in contact met grote budgetten en quasi-oneindige mogelijkheden: afgezette straatblokken, betaalde figuranten en ingehuurde wagens. Dat is in België niet het geval, maar dat maakt hen niet minder ambitieus. “Hier is het grijpen wat te grijpen valt”, poneert Bilal, “waardoor we opnieuw in guerillastijl draaien. Maar dat is net goed. Dat houdt het spannend.”

Patser is in 2018 te zien in de bioscoop.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.