Dinsdag 12/11/2019
Daan Heerma van Voss. Beeld belga

Column

Op de middelste plank van de buitenlandse fictie gaapte een merkwaardig, naargeestig gat: Kafka was verdwenen

Daar stond ik dan, in mijn nieuwe huis, handen in de zij, zuchtend als een tevreden burgerlul. Totdat mijn blik op de nieuwe boekenkast viel, waarin ook de boeken van mijn geliefde te vinden waren.

Het blijft iets merkwaardigs, een samengestelde boekenkast, bevolkt door de bijeengevoegde collecties van twee geliefden wier voorkeuren op vele gebieden overeenkomen of ten minste met elkaar verenigbaar zijn, maar zelden, zeer zelden ook op het gebied van literatuur.

Aldus mijmerde ik, terwijl ik de ruggen van mijn dierbare jongens rechtte, alsof ik de generaal was en zij de soldaten. Wat was er veel veranderd. Ineens bezat ik De slinger van Foucault, een titel die ik altijd had gemeden. Ineens had Dostojev­ski gezelschap van Lena Dunham. (Stel je hun eerste date eens voor.)

En ineens had ik alles van Kafka dubbel. Aan de daklozen geven, zei mijn geliefde die avond. Het leek me geen goed idee. Had je alles gehad, baan en huis verloren, en dan kreeg je het werk van Kafka cadeau, waardoor al je dagelijkse ellende ook nog werd voorzien van een filosofische, noodlottige dimensie. Weggooien dan? vroeg ze hoopvol. Nee nee, boeken gooide je niet weg. Dat bracht ongeluk.

De volgende dag gaapte op de middelste plank van de buitenlandse fictie een merkwaardig, naargeestig gat. (Dat ongetwijfeld snel zou worden ingepikt door een beeldje van Boeddha of zoiets af­schuwelijks.) Kafka was verdwenen. Ik haastte me naar het raam: het vuilnis was al opgehaald. Ik wist wat er was ge­beurd, Kafka wist wat er was ge­beurd, en u, lezer, weet dat ook. De geliefde die me in het onheil had gestort, was inmiddels spoorloos. Maar wat kon me gebeuren in deze veilige, chique buurt, waar je om de haverklap Bas Heijne of Connie Palmen tegen het lijf liep?

Die dag brandde de winkel van de overburen volledig uit. Ze bleken niet verzekerd. Een nachtmerrieachtige horizon strekte zich voor hen uit – eindeloze juridische twisten over aansprakelijkheid, bureaucratisch gesteggel, rechtbanken, ge­zichtloze rechters. Ik hoorde ze aan en vermeed het woord kafkaësk.

Weer een dag later viel een buurman uit zijn raam. De man kwam niet goed terecht en stierf ­bij­na meteen. Niemand wist waar­om hij was gevallen. Agenten en mannen-in-pakken inspecteerden de gevel en noteerden hun inzichten. Op de vraag of er opzet in het spel was, konden ze niet antwoorden.

Al die latte macchiato’s die in de­ze buurt werden geschonken, de avocadobroodjes die werden ge­smeerd, de dure Spaanse hammen die werden verkocht, de grachtengevels die uitstekend werden verzorgd door mannetjes die al jaren (eeuwen?) niets anders deden – allemaal schijnrijkdom en schijn­veiligheid. Ik besloot voortaan binnen te blijven.

Er vond een aanslag plaats in Manchester, ik trok de gordijnen dicht.

Er werd aangebeld, ik deed niet open.

En waar was die geliefde van me toch de hele tijd?

Gisteren, pas toen ik probeerde zicht te krijgen op de onontwarbare wetten van oorzaak en gevolg, begreep ik wat de oorsprong van alle ellende was geweest. Opgelucht toog ik naar de beste boekwinkel van de stad, waar ik alles van Kafka aanschafte.

Tevreden zette ik de boeken op hun plank neer. Het gat in mijn kast was gevuld.

Een dag later kwam mijn geliefde terug van haar korte retrai­te (dat was het geweest). Iet­wat verbaasd keek ze naar de verandering die zich had voltrokken in on­ze boekenkast. Zuchtend liep ze naar de berging, waar een halve me­ter aan dubbele Kafka-boeken bleek te liggen. Omdat ik niets beters wist, ci­teerde ik Kafka: dat ik een kooi was op zoek naar een vogel. Ze leek me te begrijpen, al weet je zoiets nooit zeker.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234