Zondag 11/04/2021

AchtergrondPopmuziek

Oorlog om muziekrechten: hoe Hipgnosis de macht van de ‘majors’ wil breken

Bob Dylan. Beeld Getty
Bob Dylan.Beeld Getty

Wereldwijd is de laatste maanden een wilde handel in muziekrechten op gang gekomen, en dat zegt iets over de veranderende muziekindustrie. Wat is hier aan de hand, en van wie is de muziek eigenlijk?

Het zijn drukke tijden op de markt voor auteursrechten. Grote artiesten zijn bezig hun liedjes te verkopen voor duizelingwekkende bedragen. Zo haalde Bob Dylan het nieuws met het bericht dat hij zijn complete, ruim zeshonderd liedjes bevattende catalogus aan Universal had verkocht voor naar verluidt 300 miljoen dollar. Fleetwood Macs Stevie Nicks was hem al voorgegaan en Neil Young volgde een paar weken later, samen met nog een hitschrijver van Fleetwood Mac, Lindsey Buckingham.

Allemaal kregen ze bedragen tot in de honderden miljoenen uitgekeerd voor hun liedjes, de zogeheten publishingrechten, die losstaan van hun albumopnamen, de masterrechten die in handen blijven van hun platenmaatschappijen.

Vanwaar deze actie, en waarom juist nu en allemaal tegelijk? Dylan (79), Young (75), Nicks (72) en Buckingham (71) zijn niet meer de jongsten en wellicht wilden ze iets van hun erfgoed te gelde maken. Een appeltje voor de dorst voor zichzelf of hun nabestaanden.

Generatiegenoot David Crosby (79) was er onlangs duidelijk over: de inkomsten uit optredens waren opgedroogd en platen verkocht hij nauwelijks. Het enige wat hij nog te gelde kon maken, waren de liedjes die hij had geschreven voor onder meer The Byrds en Crosby, Stills, Nash & Young.

Mogelijk gaat Crosby net als Neil Young in zee met de Britse, in muziekrechten gespecialiseerde firma Hipgnosis Songs Fund, vier jaar geleden opgericht door Merck Mercuriadis (57). De man is al enkele jaren met groot succes bezig liedjes en liedcatalogi op te kopen. Dat deed hij tot voor kort nog enigszins in de luwte, maar sinds de deal van Universal met Bob Dylan zie je zijn naam overal opduiken.

Misschien nog wel belangrijker dan het gegeven dat Dylan zijn liedjes had verkocht aan Universal, was het feit dat hij ze níét had verkocht aan Hipgnosis. Dat zou een bod van 400 miljoen hebben uitgebracht, dat door Dylan werd afgeslagen. Als een van de weinigen koos Dylan niet voor Mercuriadis, de man die in interviews in onder meer The New York Times, Billboard en de Financial Times te kennen had gegeven dat wat hem betreft het hele businessmodel voor auteursrechten op de schop moest.

Te veel rechten worden volgens Mercuriadis nog altijd beheerd door drie grote spelers in de muziekindustrie, de zogeheten ‘majors’ Warner, Sony en Universal. Die bezitten niet alleen de masterrechten (de muziek zoals die op lp en cd staat), maar zijn ook eigenaar van de bedrijven die de auteursrechten beheren. En dat doen ze niet goed, vindt Mercuriadis; ze hebben volgens hem te veel liedjes in hun beheer waar ze niets mee doen.

Stevie Nicks en Lindsey Buckingham van Fleetwood Mac. Beeld Getty
Stevie Nicks en Lindsey Buckingham van Fleetwood Mac.Beeld Getty

Met Hipgnosis wil hij dat anders aanpakken. Een nieuw soort ‘songmanagement’, dat meer is dan het wachten op de inkomsten die liedjes automatisch genereren door te worden gedraaid op radio, tv, YouTube en streamingdiensten.

Mercuriadis’ belangrijkste doel is dat songschrijvers een groter aandeel krijgen in de koek die nu bijvoorbeeld bij streaming wordt verdeeld. Nu is het zo dat van elke dollar die er door streaming wordt verdiend, slechts 11,5 procent naar de songschrijvers gaat. 30 procent blijft bij de faciliterende techbedrijven (YouTube, Spotify) en 58,5 procent gaat naar de platenmaatschappijen, die hun artiesten daarvan uitbetalen.

Dat laatste percentage vindt Mercuriadis veel te hoog: zeker in deze tijd, waarin de echt grote hits van bijvoorbeeld Justin Bieber of Dua Lipa vaak meerdere auteurs en producers hebben. Songcredits tellen soms wel zes namen, die allemaal moeten mee-eten van die 11,5 procent.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234