Donderdag 02/02/2023

ColumnDM Zapt

‘Ooit vrij’: uitzonderlijk relevant, krachtig en zonder sensatiezucht

'Ooit vrij' - seizoen 3. Beeld VIER
'Ooit vrij' - seizoen 3.Beeld VIER

Ciska Hoet zet de blik op oneindig. Vandaag: Ooit vrij.

Ciska Hoet

Een docureeks van eigen bodem die onder je huid kruipt? Het is veeleer uitzonderlijk. In elke aflevering van Ooit vrij zitten echter scènes die op mijn netvlies gebrand blijven staan. Zelfs nu de Woestijnvis-reeks over het gevangenisleven alweer aan haar derde seizoen toe is, blijkt de formule allesbehalve uitgemolken.

Het programma, dat uit de koker van de getalenteerde televisiemaker Tess Uytterhoeven komt, toont het proces dat gedetineerden doorlopen richting hun vrijlating. Naast interviewfragmenten met de gevangenen krijg je als kijker de gesprekken te zien die ze voeren met hun psychosociale begeleiders en de gevangenisdirectie.

Maar de kracht van de reeks gaat verder dan het antwoord op de vraag hoe zo’n proces precies verloopt. Dat Ooit vrij mij telkens midscheeps treft, heeft alles te maken met het feit dat de makers de detentieproblematiek bijzonder secuur en zonder enige sensatiezucht weten neer te zetten. De gevangenen worden weliswaar menselijk en vol mededogen in beeld gebracht, de programmamakers gaan tegelijkertijd niet uit de weg dat ze met reden vastzitten. Evengoed wordt getoond dat het voor velen onder hen geen sinecure zal zijn om zich buiten de gevangenismuren staande te houden en op het rechte pad te blijven.

Het gevangenispersoneel kan overigens op evenveel nuance rekenen. Als kijker mag mij vanuit mijn fauteuil dan wel enig ongemak bekruipen bij de onderdanige manier waarop gedetineerden soms afspraken moeten maken over zaken die voor vrije mensen pietluttigheden zijn, je krijgt vooral snel door hoe groot het engagement van de gevangenismedewerkers is.

Zo is het bijna ontroerend om te zien hoe de miserie in de Antwerpse Begijnenstraat tot een bijzondere onderlinge solidariteit leidt tussen gedetineerden en personeel. Het arresthuis bevindt zich niet alleen in erbarmelijke staat, de gevangenis kampt met chronische overbevolking, waardoor mensen vaak met drie in cellen slapen die voor één persoon bedoeld zijn. Het vakmanschap van de makers blijkt wanneer zonder vervelende voice-over duidelijk wordt gemaakt waarom er een personeelsstaking is. Net zoals ze subtiel laten zien hoe groot het contrast is tussen Antwerpen en de moderne gevangenis in Leuze-en-Hainaut, waarin wel geïnvesteerd wordt.

Ooit vrij is een uitzonderlijk relevant programma omdat het de schijnwerpers zet op een problematiek die een blinde vlek in het publieke debat vormt. Bij uitstek nu onze politici over elkaar heen rollen over de begroting, toont het aan hoe belangrijk het is om te blijven debatteren over waar we onze publieke middelen het best kunnen besteden en hoe ze de samenleving kunnen dienen.

Ooit vrij, dinsdagavond op Play4.

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234