Woensdag 20/10/2021

AnalyseEllen Degeneres

Ooit de lieveling van Amerika, nu de gebeten hond: hoe kon het zo fout gaan voor Ellen Degeneres?

Degeneres poseert met haar Emmy Awards in 2007. Beeld AFP
Degeneres poseert met haar Emmy Awards in 2007.Beeld AFP

Ooit was ze de lieveling van Amerika, vandaag de gebeten hond: Ellen DeGeneres (63) speelde de laatste maanden dik een miljoen kijkers kwijt. Woensdag maakte ze bekend dat ze er definitief mee stopt. Hoe kon het zo fout gaan voor de vrouw die haar land deed lachen? Zij die een medaille van Obama kreeg en veel voor de holebi's betekende? De op- en ondergang van een ooit geroemde, maar intussen beruchte talkshowhost, die ingehaald werd door de nieuwe realiteit.

Vijf minuten. Zo lang duurt de monoloog met verontschuldigingen die Ellen DeGeneres in september 2020 via haar talkshow 'The Ellen Show' de wereld instuurt. Had de televisiester een misdaad begaan? Iets vreselijks op te biechten? Neen. Wel is ze de voorbije zomer door een deel van haar 270 medewerkers van een 'toxic work environment' beschuldigd. Er zou een sfeer van racisme en intimidatie op de set hangen en Ellen zou niet het lachebekje zijn dat de kijkers kennen. "Dat ben ik wel", verdedigde Ellen zich bij het begin van het achttiende seizoen, dat nu dus 1,1 miljoen kijkers minder kent. "Maar ik ben ook wel eens bang, kwaad, gefrustreerd en ongeduldig." Een mens, quoi.

Maar wel een mens uit een ander tijdperk, intussen. Ellen DeGeneres is geboren in het Louisiana van 1958. Vrouwen moeten dan vooral zacht en lief zijn en worden niet van een groot gevoel voor humor verdacht. 'Grappig zijn' is een mannenzaak. De spitante Ellen veegt daar weliswaar haar broek - ze is geen rokkenmens - aan: vanaf haar 20 begint ze op te treden in 'comedy clubs' in New Orleans, naast haar werk in winkels en de horeca, want haar moppen schuiven nog niks. Op haar 30 - ze was in alles een laatbloeier - krijgt ze rolletjes in televisiereeksen en op haar 36 een eigen sitcom: 'Ellen'. We schrijven intussen 1994. Ellen is uitgegroeid tot een ster, maar schermt haar privéleven angstvallig af. Ze zit immers met een geheim.

Deze selfie met een rits wereldsterren als Brad Pitt op de Oscars in 2014 ging instant viraal. Beeld Ellen Degeneres Twitter
Deze selfie met een rits wereldsterren als Brad Pitt op de Oscars in 2014 ging instant viraal.Beeld Ellen Degeneres Twitter

Groten der aarde

Daarmee komt Oprah Winfrey (67) op het toneel. Ellen en Oprah zijn leeftijdsgenoten en in de jaren 90 zijn ze bevriend, samen sterk in hun ambitie om als vrouwen het kleine scherm te veroveren. Zodoende gaat Ellen in 1997 bij Oprah op de divan vertellen dat ze lesbisch is, bijna simultaan is er ook een scène in haar eigen sitcom waarin ze op humoristische wijze haar coming-out doet. De kijkcijfers - voor wat wordt aangekondigd als een bijzondere aflevering - gaan door het dak, maar stuiken het seizoen erna in mekaar. Wat Ellen vreesde, blijkt te kloppen: Amerika is niet klaar om een lesbische comédienne in de armen te sluiten. Homoseksualiteit wordt in die tijd niet met 'lachen' geassocieerd, eerder met het bloedernstige aids dat in de jaren 90 onder anderen Freddie Mercury (overleden in 1991, red.) en Magic Johnson trof. Adverteerders haken af, 'Ellen' wordt stopgezet.

Maar dan keert er iets. In 1998 komt in Wyoming een 21-jarige student, Matthew Shepard, om het leven. Doodgeranseld door homohaters. De ontzetting is nationaal en zal het begin zijn van vele antidiscriminatiewetten. Intussen doen ook sterren als George Michael hun outing, zonder nefaste invloed op hun carrière. Zo lijkt voor Ellen in 2003 de tijd rijp om terug te keren met een talkshow: 'The Ellen DeGeneres Show'. Na haar kaltstellung is ze gelouterd en bevrijd en dat merk je: niemand interviewt wereldsterren zo gevat en ongegeneerd als zij. Bij Oprah gaat het vaak over emoties en schandalen, bij Ellen gaat het over de meer luchtige zaken des levens. 'Who are you dating?' 'Ben je zwanger?' 'Hoe ben je 20 kilo kunnen vermageren?' Alle groten der aarde komen in het zeteltje tegenover de kortgeknipte blondine zitten: Jennifer Lopez, Michelle Obama, Beyoncé, Leonardo DiCaprio, Kim Kardashian... Gastvrouw Ellen slaat en zalft afwisselend: ze vleit haar vipgasten, maar zet ze ook grijnzend op hun plaats, waarmee ze perfect de haat-liefdeverhouding vertolkt die veel kijkers met celebrity's hebben. De show is een succes, vorig jaar nog dagelijks bekeken door gemiddeld 2,6 miljoen Amerikanen.

Ook privé gaat het Ellen voor de wind. In 2008 trouwt ze met haar grote liefde, actrice Portia de Rossi. Het paar besluit kinderloos te blijven en investeert hun centen vooral in vastgoed, om de paar jaar veranderen ze van huis. In 2014 mag ze de Oscars presenteren voor 43,7 miljoen kijkers, de selfie van Ellen met een rits wereldsterren als Brad Pitt wordt een klassieker. Andere mijlpaal is de medaille die de talkshowhost in 2016 van Barack Obama krijgt omgehangen, de 'Medal of Freedom': het is de hoogste onderscheiding die aan burgers kan worden uitgereikt, in haar geval als bedankje voor de "humor en openheid die ze in de wereld bracht".

In 2016 kreeg Ellen van Barack Obama de 'Medal of Freedom' voor de ‘humor en openheid die ze in de wereld bracht’. Beeld Getty Images
In 2016 kreeg Ellen van Barack Obama de 'Medal of Freedom' voor de ‘humor en openheid die ze in de wereld bracht’.Beeld Getty Images

Geen hand geven

Maar bomen groeien nooit tot in de hemel. Vorige zomer knakt de stam. Was de druk Ellen inderdaad naar het hoofd gestegen? Werd ze bitsig op de set? Waren haar grapjes kwetsend? Of is zulks de inschatting van een nieuwe, jonge generatie medewerkers en beroemdheden die in Amerika weleens smalend 'snowflakes' worden genoemd: jongelui die moeilijk kritiek en/of eisen verdragen?

Het is woord tegen wederwoord: aan de ene kant heb je sterren als de Nederlandse Nikkie de Jager van 'NikkieTutorials' (een populair YouTube-kanaal met make-upfilmpjes, red.), die bij Ellen te gast was en nadien verklaarde dat de gastvrouw koel en afstandelijk was en niet eens een hand gaf. Er zijn ook ex-medewerkers die klagen over de sfeer. "Ik moest worden opgenomen na een zelfmoordpoging, en nadien werd ik door Ellen ontslagen", "Een producer op de set viel vrouwen lastig, Ellen bleek daar niet van op de hoogte", "Ze wou niet dat je haar recht in de ogen keek", enzovoort.

Ook oude interviews worden met een kritisch oog bekeken: hoe ze in 2013 maar bleef doorvragen bij popster Taylor Swift, weliswaar op schalkse wijze, met welke mannen ze al op date was geweest? Toen werd erom gelachen, nu klinkt het in reacties op YouTube: 'pestgedrag'. Dat Ellen weleens lachte met het accent van de Colombiaanse actrice Sofia Vergara krijgt het etiket 'racistisch'. Kortom, in een steeds correcter en meer 'woke' Amerika ligt de humor van Ellen, die ooit verfrissend en gedurfd was, opeens een stuk gevoeliger. Ondanks de verontschuldigingen in september raakte bekend dat ze 1,1 miljoen kijkers kwijtraakte (van 2,6 naar 1,5 miljoen). Deels ligt dat aan de pandemie - de showbizz ligt op zijn gat, wat niet goed is voor talkshows - maar geen enkele show zakte zo diep weg als die van Ellen. Ooit trendsetter, nu ingehaald door een nieuwe realiteit.

Haar statement van woensdag komt dan ook niet helemaal als een verrassing. “Als creatief persoon moet je constant uitgedaagd worden”, klinkt het bij Ellen. “Maar hoe geweldig ik de show ook vind, het is gewoon geen uitdaging meer. Het is niet leuk meer.” DeGeneres kan in ieder geval met een gerust hart op pensioen gaan. Dankzij haar talkshow verdiende ze naar schatting maar liefst 70 miljoen euro per jaar. Ze kan dus samen met haar echtgenote gaan rentenieren.

null Beeld AP
Beeld AP
Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234