Zondag 20/09/2020

Janelle MonáeAntebellum

‘Onze verhalen worden uitgewist. Daarom wil ik ze vertellen’

In de nieuwe horrorfilm 'Antebellum' speelt zangeres Janelle Monaé de hoofdrol.Beeld ANP Kippa

Move over, Lady Gaga. Niemand bewandelt de dunne koord tussen een carrière als geflipte popster en indrukwekkende actrice zo elegant als Janelle Monáe. Na gesmaakte rollen in Moonlight en Hidden Figures vertolkt ze nu de hoofdrol in Antebellum, een horrorfilm over de slavernij.

“It’s time to come alive! ‘Cause the Oscars is so white!” Het is 9 februari 2020: de Oscar-ceremonie is nog niet begonnen, of Janelle Monáe (32), die de openingsact mag verzorgen, deelt meteen een eerste steek uit. Tijdens ‘Come Alive’ viert ze prijsbeesten als Joker en Parasite, maar ook Us en Dolemite Is My Name, zwarte films die uit de boot vallen op het meest glamoureuze feestje van Hollywood. “Vannacht vieren we al het geweldige talent in deze zaal”, zegt ze. “We vieren alle vrouwen die geweldige films hebben geregisseerd. En ik ben zo trots om hier te staan als een zwarte, queer artiest die verhalen vertelt.”

Monáes optreden is het hoogtepunt van de avond. Niemand verdiende het meer daar te staan: met albums als The ArchAndroid en Dirty Computer groeide ze uit tot een van meest fascinerende popsterren van haar generatie. En met Oscars bekroonde films als Moonlight en Hidden Figures toonde ze dat ze kan acteren – een tweespalt die niet altijd even simpel is. Voor elk succes van Lady Gaga (A Star Is Born), Tom Waits (Down By Law, Short Cuts) en Justin Timberlake (The Social Network, Inside Llewyn Davis) is er ook een flop van Britney Spears (Crossroads), Rihanna (Battleship) of Mariah Carey (Glitter): popiconen wier tijdelijke overstap naar het grote scherm vooral uitdraaide op een mislukking.

‘Mind-blowing’

Toegegeven, Antebellum, de nieuwste film van Monáe, is geen onverdeeld succes: de meningen lopen sterk uiteen, van een “mind-blowing horrorfilm” (Variety) tot “de slechtste film van 2020 tot dusver” (Polygon). Maar kijk naar de thema’s die Antebellum, dat inzoomt op de erfenis en het blijvende trauma van de Amerikaanse slavernij. Monáe kiest haar films niet zomaar: ze moeten iets te vertellen hebben. Moonlight gaf een stem aan een zwarte, homofiele jongen uit een arme wijk; Hidden Figures vertelde het verhaal van zwarte, vrouwelijke wetenschappers die aan de basis lagen van het succesverhaal van de NASA.

Haar gave om verhalen te vertellen over outsiders die anders geen stem zouden krijgen, wendde ze al aan in haar fel gesmaakte conceptalbums. Monáe, een van de vele telgen uit een protestantse familie uit Kansas, brak tien jaar geleden door met haar debuutalbumThe ArchAndroid, een conceptalbum over een Cindi Mayweather, een androïde en Monáes alter ego. Het concept en de hoes werden geïnspireerd op Metropolis, de iconische sciencefictionfilm van Fritz Lang: het album is een opvolger op de gelijknamige EP die Monáe in 2007 uitbracht.

Het hoeft niet te verbazen dat The ArchAndroid aanvoelt als de soundtrack bij een niet-uitgebrachte film, waarin Monáe zelf de hoofdrol vertolk. In die periode gaf ze ook, in de stijl van David Bowie, vrijwel al haar interviews in de gedaante van Mayweather. Het toont dat cinema en muziek voor haar twee kunstvormen zijn die in elkaar overvloeien, wat verklaart waarom ze zo naadloos de overstap naar het grote scherm kon maken. Voor ze zich in Atlanta vestigde, volgde Monáe een musicalopleiding in New York, waar ze haar talent om muzikale verhalen te vertellen uitdiepte.

‘Q.U.E.E.N.’,

In ‘Q.U.E.E.N.’, de eerste single van haar tweede album The Electric Lady (2013), gaan die verhalen over ‘gemarginaliseerde mensen’, vooral Afro-Amerikaanse vrouwen: het acroniem staat voor ‘Queers, Untouchables, Emigrants, Excommunicated, Negroids’. Op opvolger Dirty Computer (2018), waar het personage van Cindi Mayweather wordt begraven, wordt ze nog directer en persoonlijker. Monáe, die zichzelf omschrijft als panseksueel, heeft het voor het eerst over haar eigen seksualiteit. Omdat ze wil dat zulke verhalen zo breed mogelijk weerklinken. “Ik wil dat jonge meisjes, jonge jongens, niet-binaire, homoseksuele, heteroseksuele en queer mensen die het moeilijk hebben om met hun seksualiteit om te gaan, die zich uitgesloten voelen of gepest voelen omdat ze hun eigen unieke zelf zijn, weten dat ik hen zie”, aldus Monáe in 2018 in Rolling Stone. “Dit album is voor jullie. Be proud.

Met Antebellum bewijst ze andermaal dat ze dezelfde visie gebruikt om films te maken, over een Afro-Amerikaanse geschiedenis die onderbelicht blijft. “Onze verhalen worden uitgewist”, vindt Monáe. “Daarom wil ik ze vertellen.” Ze wil dat zulke films een debat en een gesprek uitlokken, over ras, seksualiteit en discriminatie. “Die gesprekken kunnen plaatsvinden door een film, door een song, ze kunnen plaatsvinden op een album of in een speech op tv”, maakt ze zich in datzelfde interview sterk. “Toen ik Hidden Figures maakte, waren er een paar Republikeinse, witte mannen die tweetten over hoe schuldig ze zich voelden. Je kon in hun tweets voelen dat ze dachten: ‘Deze zwarte vrouwen hebben ons de ruimte in geholpen. Hoe kunnen we ze zo behandelen?’”

Over Antebellum denkt ze in gelijkaardige termen. “Ik denk dat dit een van mijn meest controversiële films tot dusver is”, stelde ze in een gesprek met The Playlist. “Deze film was een diep emotionele, spirituele ervaring. Ik heb ‘ja’ gezegd omwille van mijn voorouders. En ik heb ‘ja’ gezegd omwille van alle zwarte vrouwen die superhelden zijn en weigeren om het zwijgen opgelegd te worden.”

Antebellum, vanaf woensdag 9/9 in de bioscoop.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234