Zaterdag 24/08/2019

Strip Top 5

Ontdek hier de 5 beste strips van de week

Michel Vaillant Beeld RV

Een nieuwe prins van de duisternis, Manrique, homoseksuele Schmucks, augmented reality en heel veel VROOOOOOAAAARRRRRRR…. Kortom: de strips van de week.

Het verslag van Brodeck 2: De stilte (★★★★)

Of de Fransman Manu Larcenet nu een verhaal over Alzheimer in een kleurrijke aardappelneuzenstijl aflevert of een zwartwit-beeldroman over een moordende clochard in verweerde krasserige tekeningen op de markt brengt, niemand had zien aankomen op wat voor een intense manier hij de (sluimerende) terreur uit de gelijknamige, gerenommeerde stripadaptatie van de bekende Franse schrijver/regisseur Philippe Claudel zou aanpakken.

Beeld RV

Het verslag van Brodeck speelt in een vergeten dorp aan de Frans-Duitse grens, waar de bewoners met moeite de trauma’s van de Tweede Wereldoorlog trachten te verwerken.

Centraal in dit tweeluik, waarvan zonet het laatste deel verscheen, staan de verteller en ‘De Anderer', een man die pas in het dorp arriveerde na het einde van de oorlog. Op briljante wijze wordt via flashbacks de achtergrond van de personages geschetst. De manier waarop die verhalen het dorpsgeheim en de gruwelijke feiten en de trauma's die ermee samenhangen met mondjesmaat onthullen is werkelijk briljant. 

Net als de tekenstijl trouwens. Rauwe, woordloze pagina’s uit een concentratiekamp, waar zowel de bewakers als de honden getekend worden als monsters zonder gezichtskenmerken, doemden op in het eerste deel. Ook nu vergroot Larcenet details uit en bevriest hij scènes, waarmee hij zowel de sfeer bepaalt als het leesritme vertraagt. Zijn pentekeningen, even mooi als gruwelijk, getuigen van grote klasse. 

Het verhaal van Claudel is dan ook spek voor de bek van Larcenet: geen auteur die meer is afgezakt tot de krochten van de menselijke geest, dan hij. Larcenet lijkt onder de schedelpan gekropen van elk van de personages die hij opvoert. Een intense stripervaring. Eentje die je sloopt als mens, maar je tegelijkertijd in opperste staat van opwinding achterlaat.

Het eerste deel omschreven we in de boekenbijlage van De Morgen als ‘misschien wel de beste beeldroman van het jaar’. Bij deel twee weten we het zeker: laat die ‘misschien’ maar vallen. Als u één strip moeten lezen in 2017 -of u nu een striplezer bent of niet- dan is het deze wel.

Uit bij Dargaud, 168 pagina’s, 24,95 euro

Beeld RV

De terugkeer (★★★★☆)

Kan kunst de wereld redden? Volgens kunstenaar Cristobal wel, en hij begint met een eiland. Zijn eiland: Lanzarotte. Scenarist en tekenaar Duhamel windt er geen doekjes om: in het voorwoord weerlegt hij nergens dat hij César Manrique (1919-1992), de bekende kunstschilder, beeldhouwer, architect en bouwadviseur die Lanzarotte zijn witte decor gaf, als voorbeeld nam in dit one-shot. "Maar ik stond voor een dilemma," schrijft hij. "Als ik het leven van Manrique zou vertellen, zou ik met respect voor het oeuvre en de persoon erachter moeten werken. Dat zou me ervan weerhouden te sollen met mijn personage en door te dringen in de donkerste hoeken van het onderwerp. Het zou me ook beperken tot het maken van een zinloze hagiografie. Zijn leven spreekt voor zich, en zijn leven hoort hem toe."

Beeld RV

Hm, alsof er geen bijzonder knappe biografie in stripvormen verschenen, de jongste jaren. Maar goed, Duhamel heeft een keuze gemaakt, en daar mogen we blij om zijn.

Kop van jut in dit one-shot is een corrupte burgemeester die het nut van openbare aanbestedingen aan zich voorbij laat gaan, weigert het financiële gedeelte openbaar te maken en zijn administratie opdracht geeft kapitaal vrij te maken voor een bouwproject - nota bene in een deel van het eiland dat als natuurreservaat geklasseerd staat. Wanneer kunstenaar Cristobal er achter komt, zet hij de burgemeester voor het blok en stelt hij zijn eigen interpretatie van het eiland voor: kleine, witgekalkte huisjes uit lavasteen, geïnspireerd op de terrascultuur en in evenwicht met de natuurlijke omgeving- een meer dan vette knipoog naar de verwezenlijkingen van Manrique.

Cristobal redt daarmee het eiland, maar creëert machtige vijanden. Het verkeersaccident waarbij hij niet veel later overlijdt, wordt dan ook in alle stilte als een moordonderzoek behandeld. Een blitzstart voor een verhaal dan dan maar net begonnen is.

Duhamel heeft zijn verhaal knap opgezet. Het moordonderzoek leidt langs allerlei (duistere) figuren die Cristobal gekend hebben. Resultaat: een reportage in stripstijl. Alles komt daarin aan bod: de kunstwereld, een getroebleerde vader-zoon relatie, het ego of de onbaatzuchtigheid van een kunstenaar, ingehouden woede die zich vertaalt naar kunst en uiteraard de onopgehelderde moord. Een intrigerende combinatie, zowel in teken- als verhaalstijl. Een intelligent opgebouwde en tot in de puntjes afgewerkte strip.

Voeg daar nog vlotte dialogen, wat maatschappijkritiek, een scheutje humor en afwisselend tederheid en hardheid aan toe, en je krijgt een aanrader. De terugkeer is Duhamels interpretatie van kunst, kunstenaars en kunst als middel om de wereld te redden.

Uit bij Saga Uitgaven, 96 pagina’s, 24,95 € (HC)

Beeld RV

Het 9e eiland (★★)

Een onbewoond eiland. Honger. Twee schipbreukelingen. Tot daar het klassieke eilandgegeven in deze beeldroman van Nederlander Marcel Ruijters. Maar dan blijkt één van de overlevenden een erudiete intellectueel die thuis is in strips, eentje die bovendien met regelmaat lange epistels afsteekt over de Negende Kunst in zijn algemeenheid, eilandkunst op zich (iconoclastisch, formalistisch,…) of psychologische beslommeringen (verlatingsangst, fysiognomie,…). Geen nood, er wordt als makkelijk te verorberen tegengewicht ook heel wat afgeneukt, de (slimme) humor zit vervat in vele pagina’s en veel absurder dan dit worden strips niet.

Beeld RV

In Het 9e eiland gaat het eigenlijk om verschillende eilanden waarop hoofdrolspelers Scott -de stripkenner- en zijn mooie, tot het kannibalisme gedoemde inboorlinge voet zetten. Op de ene wil iemand een stripwinkelketen opzetten, op de andere ontmoeten ze kannibalistische en homoseksuele Smucks (denk aan een kruising tussen een Smurf en Howard The Duck), huizen eigenaardige mimespelers of staat de boom der middelmatigheid middelmatig te wezen.

Ruijters heeft het zichzelf moeilijk gemaakt. Met zijn vreemde verhaal knipoogt hij naar de lezer om er een glimlach voor terug te krijgen. Maar die eerste twintig pagina’ zijn moeilijk te doorworstelen omdat je een verhaal als dit, met hem als auteur en mijn zijn typische grafische stijl en monstrueuze personages, simpelweg niet op deze manier verwacht. Hij ramt het door je strot, die Ruijters. Zijn eigenzinnige tekenstijl is geweldig aantrekkelijk, maar dat redt de meubelen niet.

Niet dat de auteur de bedoeling had om een geloofwaardig verhaal neer te pennen, maar zelfs een ongeloofwaardig en/of absurd verhaal heeft dat beetje geloofwaardigheid nodig om de lezer mee te trekken en te bekoren.

Ruijters bespeelt zijn publiek met het verlaten eiland-gegeven, wat situaties oplevert waarbij schepen aan de horizon opdoemen zonder dat de hoofdrolspelers dat opmerken of zelfs een Zeppelin van Google Earth boven het eiland zweeft. Grappig. Het 9e eiland zit vol knappe vondsten, maar opnieuw: je moet ze willen vinden, en je moet toch een beetje op de hoogte zijn van reilen en zeilen in stripland of kunst in zijn algemeenheid.

Voor wie een hap-slik-klare stripbrok wil verorberen: think again. Ruijters is er niet om je op je wenken te bedienen. De werkelijke inboorling op deze verlaten eilandarchipel is de auteur zelf, die niet zozeer de fauna en flora van de eilandengroep bestudeert, maar de mogelijkheden van het medium strip exploreert. De auteur kent soms zijn maat niet en lijkt bij momenten wat in het rond te lullen. Soms is een zoveelste monoloog van stripkenner Scott saai, vervelend en bij momenten zelfs irritant. Maar daar staan ook knappe scènes, een onnozele en tegelijk leuke rode draad en een fijne stijl tegenover. Om van Het 9e eiland te kunnen houden, moet je moeite doen. Soms net iets te veel.

Uit bij Sherpa, 208 pagina’s, 19.95 euro (SC)

Beeld RV

De Kiekeboes 149: Zo zie je maar (★★☆☆☆)

Iemand heeft zijn cover te laat ingediend, geen zin gehad om er moeite voor te doen en/of geoordeeld dat een cover niet belangrijk genoeg is om een bestsellerreeks dat extra duwtje in de rug te geven. Om een lang verhaal kort te maken: Zo zie je maar, het 149ste album van de Kiekeboes, heeft de bedenkelijke eer de slechtste cover van het jaar (van een Nederlandstalige strip) te zijn. Geen nood echter, lang gaan Merho en co die gouden plak niet kunnen behouden, want intussen heeft menigeen ook al via een aankondigingsbrochure de komende cover van het zesennegentigste F.C. De Kampioenen-album mogen aanschouwen. Als die de gouden plak niet overneemt, tja, dan weet ik het ook niet meer.

De Kiekeboes Beeld RV

Los daarvan: Dit moet de hardste De Kiekeboes ooit zijn. Konstantinopel, toch niet meteen een kereltje dat op zijn mond is gevallen, valt ten prooi aan pestgedrag door enkele leerlingen van zijn school. Tegelijkertijd rolt de ene nazi over de andere in dit verhaal.

Centraal staat een opticien die van een door een neo-nazi gerund  bedrijf contactlenzen mag uitproberen. De augmented reality die in de lenzen is ingebouwd transformeert niet alleen de omgeving maar ook alle personages in het echte leven.  En zo bevindt Marcel Kiekeboe zich plots in een wereld waar iedereen nazi is.

Peter Van Gucht, scenarist van Suske en Wiske, maakt hier zijn debuut als De Kiekeboes-(co)auteur. Aan de achtervolgingen die van oudsher deel uitmaken van elk De Kiekeboes-album gaat Merho wellicht niet meer ontsnappen, maar zoals het een goede dramaturg betaamt zorgt De Gucht -of is het toch Merho?- voor net een beetje meer psychologie achter de daden en wandaden van de papieren acteurs.

Het gegeven van augmented reality via contactlenzen leest vlotjes, maar is zelden geloofwaardig. Dat stoort. Natuurlijk stoort dat. Net als het stoort dat een doodgewone opticien zulk een duur en innovatief speeltje mag uittesten. De centrale verhaallijnen in deze reeks zijn nu eenmaal niet altijd de stuwende kracht van De Kiekeboes. In deze reeks domineren de humor, de personages en hun (on)hebbelijkheden, de durf om moeilijkere thema’s aan te snijden,…

Maar best dat deze reeks niet in de VS verschijnt. Censuur was dan zonder meer een feit geweest. Constantinopel gaat hier namelijk full nude. Het moest niet zo frontaal getekend worden, maar Merho is Merho. Een dame met hoofddoek in het straatbeeld, de penis van een kleine jongen, een nazi SM-dame en Jeroen Meus die eindelijk Hitlers ovenschotel mag klaarmaken (de forel bleef achterwege). Mocht het voorval zich eerder hebben afgespeeld, dan had Merho wellicht ook Theo Francken in nazi-uniform afgebeeld. Want zo ver durft hij wel te gaan. Subtiel is het dan ook niet altijd, maar het werkt wel. De Kiekeboes is trouwens al lang geen reeks meer voor jonge lezers. Of stiekem net wel, natuurlijk.

Uit bij Standaard Uitgeverij, 46 pagina’s, 5.99 euro

Beeld RV

Michel Vaillant 6: Rebellion (★☆☆)

Dit jaar bestaat Michel Vaillant 60 jaar. De oude titelheld heeft sinds eind jaren vijftig op circuits over de hele wereld rondjes gereden en zette zichzelf al die tijd in de kijker als een onverschrokken, zelfs onverwoestbare held op wielen. Met de ene spectaculaire crash na de andere, alsook een hoop waarheidsgetrouwe details die recht uit het F1-wereldje kwamen. In sommige gevallen verschenen nieuwigheden uit de sector zelfs eerst in deze reeks, lang voor ze in vakpers werden gepubliceerd. Knap. Zeker voor een reeks waar aan één album soms meer dan een jaar wordt gewerkt. De fans lieten zich al die kennis en kunde welgevallen. De eerste vijftig jaar gingen er van deze reeks meer dan twintig miljoen over de toonbank.

Michel Vaillant 26 Beeld RV

Maar wat formule 1-piloot Michel Vaillant na de restyling van 2012 meemaakt, is hele andere koek. Toen werd beslist om deze reeks te moderniseren om ook de nieuwe generatie te overtuigen van deze niche-klassieker. Vaillant en co moesten meer mens worden, luidde het toen. Nieuwe tekenaars en scenaristen werden aangezocht, al was van meet af aan duidelijk dat Philippe Graton (zoon van Jean, de geestelijke vader van deze reeks) de touwtjes in handen zou houden.

Het moet gezegd: het aandeel van scenarist Denis Lapière, die vooral een carrière heeft opgebouwd met diepmenselijke scenario’s voor auteursstrips en one-shots, slaat aan. Het macho-gehalte van deze reeks is danig teruggeschroefd ten voordele van drama en menselijkheid. Dat is bij dit zesde deel -Rebellion- niet anders. Niet alleen sterft daarin oude bekende Jean-Pierre Vaillant, ook Michel Vaillant komt in nauwe schoentjes wanneer hij voor het oog van televisiekijkend Frankrijk in de boeien wordt geslagen op verdenking van moord.

Vaillant-fans van het eerste uur moeten niet vrezen: er valt nog voldoende technische en technologische informatie te rapen, het blijft crashes regenen, de spanning op de circuits wordt als vanouds uitgespeeld en de nieuwe tekenaars Bourgne en Benéteau wijden zich terdege aan hun job. Er komt enkel die ene factor bij: menselijkheid. Eindelijk. Minder niche, meer mens. Kortom: nu dus ook Michel Vaillant voor niet Formule 1-fans.

Uit bij Dupuis, 56 pagina’s, 7,95 euro

Beeld RV
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
© 2019 MEDIALAAN nv - alle rechten voorbehouden