Zondag 22/09/2019

Strip Top 5

Ontdek de 5 opvallendste strips van de week

Beeld RV

Soms, heel soms, ervaar je als recensent een week vol strips die zo inspireren dat je er blij van wordt. Dit was zo’n week. De thema’s: clowns, megalodons, een eigenzinnige kat, #MeToo en… het geluid van één klappende hand.

De lach van de clown (★★★)

Een volkomen onschuldig tafereel. Maar met verstrekkende gevolgen. Een clown tracht een klein jongetje op te vrolijken dat maar blijft sukkelen met het blazen op zijn trompet. ‘De lippen zijn het geheim,’ weet de clown. ‘Kijk, zo hoort het,’ zegt hij, terwijl hij vlak voor het gezicht van de jonge muzikant zijn lippen tuit. Vanuit de verte ziet de moeder van het jongetje een heel ander tafereel: een oude, dikbuikige man die haar zoon probeert te zoenen. Ze grijpt haar pistool, gebaart haar zoon weg te stappen en lost een fataal schot.

Beeld RV

Jaren later zien we het jongetje terug. Als clown. Hij spreekt niet langer. Maar de Franse scenarist Luc Brunschwig heeft geen zin om enkel diens verhaal te vertellen. Langzaamaan vult deze tweehonderd pagina’s dikke beeldroman zich met allerhande figuren. Zowel uit de directe kring van de jongen, als daarbuiten. Veertig pagina’s na die ene moord, sta je als lezer nog steeds perplex over Brunschwigs verteltrant, over de manier waarop het leven van elkeen van de personages het witte vel vult en over de ingenieuze wijze waarop hij je op het verkeerde been zet. Hij spreidt zijn verhaal over tien jaar. Tien jaar waarin trauma’s kiemen en levenspaden van richting veranderden.

Wat in eerste instantie een sociaal drama is, mondt uit in een psychologische thriller. Of toch niet? Want evenzeer is dit een maatschappijkritische beeldroman die het ware gelaat toont van mensen en zowel de hedendaagse multiculturaliteit, zwartwit politiek als onverwerkte jeugdtrauma’s op het scherp van de snee benadert. Een scenarist op het toppunt van zijn kunnen. Tekenaar Laurent Hirn brengt met zijn aquarellen een extra dimensie aan het geheel. Knap detailwerk, slimme camerastandpunten en een warme inkleuring, maar ook wanneer rauwe actie moet worden verbeeldt, staat hij zijn mannetje. Het is niets voor niets dat deze twee auteurs al vaker samenwerkten (De macht der onschuldigen). Dit is een fascinerend en intrigerend boek.

Uit bij Saga Uitgaven

Beeld RV

Zen zonder meester (★★★★☆)

Wat het geluid is van één klappende hand, vroeg hij zich als kind af. Als jongvolwassene was hij dan weer danig onder de indruk van (de titel van) het boek Zen en de Kunst van het Motoronderhoud. En toen begon het: hij wierp zijn oude ik af en trok naar Japan om het Zenboeddhisme te ontdekken.

Dat zou geleid kunnen hebben tot een gezapige graphic novel over de mens en zijn spirituele zoektocht. Maar niet als je Frenk Meeuwsen heet, je met 52 jaar toch al wat wijsheid in pacht heb en in het bezit bent van Hollandse nuchterheid. Meeuwsen poneert zich niet als die iemand die wéét, maar als iemand die zich afvraagt. Op die manier trekt hij je mee op zijn levenspad. Mooi, want veel van dit soort boeken -strips of geen strips- falen omdat het wordt geschreven door zogenaamd verlichte betweterige mannetjes bij wiens levensvisie je zo nu en dan binnensmonds moet braken.

Heel soms, vooral wanneer hij oude Zen-meesters aankaart, dwaalt hij wat af en vergeet hij dat hij zelf het hoofdpersonage is. Maar veel vaker ben je vrijwillig zijn leerling en laat je je instrueren over een ‘aapbrein’ is (het aapje in het hoofd dat maar blijft kwetteren en kwetteren), over hoe het zenboeddhimse in de vorig eeuw kritiekloos de grootste gruwelen faciliteerde of zelfs over hoe je best mediteert. Maar hij is op zijn best als hij zichzelf te kijk zet: over hoe hij ooit een in zijn ogen slecht mens wilde laten verongelukken, hoe hij na een pijnlijk surfexperiment een buitenlandse, pijnstiller kreeg met opium of hoe hij in 1995 Japans grootste aardbeving (sinds 1923) overleefde.

Beeld RV

De manier waarop hij dit, en voorgaande ervaringen, in beeld brengt, toont zijn ware talent. In zijn zwart-wit-stijl speelt hij met licht en schaduw alsof het hem geen moeite kost. En dat voor een debutant. Meeuwsen groeit in het verhaal als tekenaar, als brenger van sfeer en knappe beelden. Verwacht geen verhaal met een klassiek begin, midden of eind. Verwacht ook geen antwoorden op vragen. Deze auteur toont je enkel zijn levenswandel. Niet meer, niet minder. En hij gebruikt daar zowel zijn eigen (jeugd)ervaringen voor als kennis en weetjes over spiritualiteit.

Je kan niet anders dan een diepe knieval maken voor zijn aanpak. Jaren geleden wist men nog dat de Nederlandse strip in het sukkelstraatje was beland. Wat een onzin. De laatste jaren halen onze noorderburen op graphic novel-gebied zelfs een lichte voorsprong op (het gesubsidieerde) Vlaanderen wat betreft het afleveren van topauteurs. Freek Meeuwsen is er één van.

Uit bij Sherpa

Zen Zonder Meester Beeld RV

Carthago 5: De stad van Plato (★★★★☆)

Zo’n tien jaar geleden begonnen scenarist Christophe Bec en tekenaar Milan Jovanovic aan wat een grootste reeks zou worden, maar waar nu pas het vijfde deel in vertaling van verscheen. In Frankrijk is deze science fiction een succes. Staar even naar de covers van de voorbije delen en u weet meteen waarom. Alle covers spelen in de diepste krochten van de oceaan waar prehistorische creaturen rondzwermen, inclusief de megalodon: de grootste haaiensoort die tot anderhalf miljoen jaar geleden onze oceanen domineerde.

In een poging hun nieuwe olievelden te beschermen, tracht oliemaatschappij Carthago het bestaan van prehistorische diepzeemonsters geheim te houden. Geen sinecure, want op datzelfde moment proberen excentrieke verzamelaars ze te vangen. Beide partijen hebben er belang aan om zo geruisloos mogelijk te werk te gaan. Maar wanneer een vijftien meter lange megalodon na een tsunami aanspoelt in Borneo, gaat de wedren om de mysteries van de diepzee een versnelling hoger. Op de achtergrond daarvan is er nog oceanograaf Kim Melville, wiens dochter Lou geen gewoon meisje is…

Beeld RV

Christophe Bec weet hoe hij een spanningsboog moet rekken. Hij levert trage, maar degelijke scenario’s die aan geloofwaardigheid nergens inboeten. Daarnaast is hij niet te beroerd om zo nu en dan zulke formidabele suspense-scènes in te lassen die eenieder met een zekere angst voor het onderwaterleven met angstzweet ondergaat. Steven Spielbergs Jaws is klein bier in vergelijking met wat tekenaar Jovanovic hier presteert. Zijn realistische tekeningen intrigeren. Kijk alleen al naar de cover van dit vijfde deel, en u weet waar u aan toe bent. Een klein mensje, drijvend op een wrak, met onder haar een megalodon van -pakweg- twintig meter. Een reeks die zinspeelt op onze oerangsten en -instincten, de op macht beluste maatschappij van vandaag aankaart, en daarnaast nog een verhaal te vertellen heeft.

Uit bij Daedalus

Beeld RV

De kat die geen brokjes lust (★★★☆)

Wat een kat lijden kan. De kat die geen brokjes lust is een wat apart verhaal over een huiskat met een eigen willetje. Haar baasje maakt haar het leven zo comfortabel mogelijk. Ze krijgt voldoende knuffels en haar eetbakje is altijd vol. Maar daar zit het probleem: de kat is een moeilijke, zelfs selectieve eter. De brokjes die ze dagelijks naar binnen moet werken, vervullen haar met afgrijzen. En dus trekt ze ’s nachts de wijde wereld in. Haar nachtelijke activiteiten zijn niet de minste: een leeuw uit de zoo helpen ontsnappen omdat die wel eens brokjes wil proeven. Of een leger ratten uitnodigen de zak brokken uit haar huis te stelen. Maar ook: het indirect onklaar maken van een bom en het redden van een zwaargewonde man. Alles wordt mogelijk door haar weerzin voor brokjes.

Beeld RV

Dit one-shot is een verrassing. De cover is misschien niet de meest aantrekkelijke, maar intrigeert zodanig dat je op z’n minst het album openslaat. Op dat moment heeft de in Frankrijk geboren Zwitserse Odrade (54) je bij je kraag. De expressies van de dieren -met name de harige hoofdrolspeler-, het knappe en speelse zwartwit tekenwerk en de vermeende innige band tussen baasje en poes maken er een amusant schouwspel van.

Tekenares Odrade besloot haar elf verhaaltjes met een wit potlood op zwart papier te tekenen en alle scènes ’s nachts te situeren. Net daarom is het best wel een moeilijk verkoopbaar album. Maar haar koppigheid - en een geslaagde crowdfunding- hebben uiteindelijk toch tot dit album geleid. Kattenliefhebbers varen er wel bij. Wie het voorrecht heeft om decennialang de psychologie van een van ‘s werelds meest geliefde huisdieren te proberen doorgronden (het zal me verbazen als u daar enig eindresultaat bij heeft geboekt, maar goed), begrijpt deze tragikomische avonturen net iets beter. Of de eigenzinnige haarbal nu wordt opgejaagd door een leger valse konijnen, liefdevol wordt opgevist door een zwerver of knoeit met haar jachtinstinct: deze auteur slaagt er in je achter te laten met een fijne grijns. Heel misschien spint u wel als vanzelf bij al dat visuele lekkers. Miauwkes!

Uit bij Dark Dragon Books

Beeld RV

Stille meisjes (★★☆☆)

Je hoofd pijnigen met de vraag of je je wel in die ene mini-rok moet wurmen wanneer je de korte weg naar huis wandelt. Met je eerste geld eindelijk hoge hakken kopen om vervolgens voor hoer te worden uitgescholden. Of die ene plotse hand op je dij in de metro.

Salomé Joly, ideeëndealer van deze graphic novel, weet waarover ze spreekt: Naast haar eigen ervaringen voegde ze verzamelde getuigenissen toe aan dit verhaal dat niet meer is dan een sfeerschepping, een inkijk in hoe jonge vrouwen anno 2017 door mannen worden benaderd en belaagd.

Stille meisjes laat de levenswandel zien van enkele vriendinnen die op zeker moment allemaal dezelfde ervaring delen. Meer nog dan de belaging op zich, wordt getoond hoe zulke ervaringen ingrijpen op hun persoonlijke leven en een aanslag is op hun zelfbeeld, hun vrijheid of manier van kleden.

Beeld RV

De tekeningen van Sybilinne Meynet zijn aardig, maar met de manier waarop zij het idee van Joly verwerkte, gaat ze de mist in. Haar personages worden nergens uitgediept en ze rijgt het ene na het andere cliché aaneen. Een duidelijk geval van een scenariste die persé een een teveel aan anekdotes wil verwerken. Goed bedoeld, natuurlijk. En begrijpelijk. Een thema als dit dankt immers zijn bestaansrecht aan al die vervelende cliché’s, als mannen die vanuit bouwwerken vrouwen toeroepen of in een dagelijks gesprek aan de dinertafel de feiten minimaliseren. Genre: ’Als een man jullie een complimentje geeft, zien jullie dat meteen als intimidatie.’

Stille meisjes is een educatief boek, geen striproman. Het lijkt alsof het inderhaast werd samengesteld, als om mee te deinen op de golven van de #MeToo-beweging. Maar diepgang krijgen door een opeenvolging van specifieke feiten? Nee, dat werkt nooit. De vele fouten op de tekst op de achterflap zijn ook niet echt wervend. Kortom: Een mooi initiatief, maar een gemiste kans. In middelbare scholen mag dit boek echter wel op z’n minst in de bib staan.

Uit bij PerspectivesArt9 

Beeld RV
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234