Vrijdag 01/07/2022

AchtergrondSex and the City

‘Ofwel hebben we te veel rimpels, ofwel te weinig’: opvolger van ‘Sex and the City’ veroorzaakt meteen controverse

Cynthia Nixon, Sarah Jessica Parker en Kristin Davis als Miranda, Carrie en Charlotte in 'And Just Like That', het vervolg op de tv-reeks 'Sex and the City'. Beeld RV
Cynthia Nixon, Sarah Jessica Parker en Kristin Davis als Miranda, Carrie en Charlotte in 'And Just Like That', het vervolg op de tv-reeks 'Sex and the City'.Beeld RV

And Just Like That, de opvolger van Sex and the City, wil opnieuw taboes doorbreken. Enkele grijze lokken laten zien bleek al genoeg om een controverse te veroorzaken. ‘Ofwel hebben we te veel rimpels, ofwel te weinig.’

Els Maes

“Het lijkt haast alsof mensen niet willen dat wij ons perfect goed in ons vel voelen”, zo concludeerde actrice Sarah Jessica Parker (56) in een interview met de Amerikaanse Vogue van deze maand. Aanleiding voor het coververhaal is And Just Like That, het vervolg op de succesvolle tv-reeks Sex and the City. Nog voor de eerste aflevering het scherm heeft gehaald, blijkt de reeks al voor controverse te zorgen. Niet vanwege de inhoud, maar wel omdat de hoofdpersonages tot een vreemde mensensoort behoren die in het verleden nauwelijks op televisie te bewonderen viel: vrouwen die ouder zijn dan vijftig.

Ooit – we schrijven hier eind vorige eeuw – was Sex and the City spraakmakend. De reeks liep van 1998 tot 2004, en liet ons kennismaken met vier vrijgevochten vrouwen – Carrie, Samantha, Charlotte en Miranda – met een glamoureuze leven in New York. De seks uit de titel was frank en vrij: het gaat over onenightstands en triootjes, plasseks en masturbatie. Dat deze vrouwen schaamteloos een leven vol lust en lol ambieerden, was genoeg om hen tot rolmodellen te katapulteren.

De makers hebben alvast hun best gedaan om de cultreeks naar het nu te tillen. Zo blijken er eindelijk ook niet-witte mensen in New York te wonen: nieuwe personages brengen broodnodige diversiteit in de cast. Er is rekening gehouden met nieuwe waarden, zo luidt de belofte, in een wereldstad na MeToo, BLM en de covidcrisis.

Over de inhoud van de nieuwe reeks valt nog niet te oordelen, meer dan een trailer van anderhalve minuut kreeg het publiek nog niet te zien. Maar voor Parker & co. is nu al duidelijk welk taboe er deze keer moet worden getackeld: ‘ageism’, leeftijdsdiscriminatie. Zodra de sequel werd aangekondigd, werd de berekening gemaakt: hoofdpersonage Carrie zou vandaag tussen de 52 en 54 zijn. Er verschenen memes die een spottende vergelijking maakten tussen Sex and the City en Golden Girls, de cultreeks uit de jaren 1980 over vier alleenstaande ‘bejaarde’ vrouwen die samenwonen in Florida. Het lokte bij Michael Patrick King – de schrijver en producer van Sex and the City en And Just Like That – een boze reactie uit: “Dus ofwel ben je vijfendertig, ofwel ben je gepensioneerd? We missen hier een hoofdstuk.”

In Vogue sluit Kristin Davis, die Charlotte speelt in de reeks, zich daarbij aan: “Mensen vragen me: ‘Waarom moeten ze terugkeren op het scherm?’ Dat stoort me. Zijn onze levens niet meer interessant? Niemand vraagt zich af waarom de zoveelste remake moet worden gemaakt van een gewelddadige actiefilm. Het toont aan wat een weerstand er is om te zien hoe vrouwenlevens evolueren in de loop van de tijd.”

Het narratief van het ‘marriage plot’ blijkt hardnekkig: we verwachten dat een verhaal – van Jane Austen-romans tot elke romantische komedie – eindigt op het moment dat een vrouw zich settelt (in een huwelijk, met een man, dat sprak voor zich). Of er daarna nog iets boeiends te beleven valt, kwam de lezer of kijker nooit te weten.

And Just Like That komt zeventien jaar na de laatste aflevering van Sex and the City. Op sociale media heeft iedereen een mening klaar over hun uiterlijk, klaagt Parker in Vogue. “Ofwel hebben we te veel rimpels, ofwel hebben we te weinig rimpels. Men lijkt er haast plezier in te scheppen om ons te zien als wezens die vreselijk gekweld zijn door wie we zijn.” Het is een race die niet te winnen valt, stelt Parker vast: als een actrice aan haar uiterlijk laat sleutelen krijgt ze kritiek, maar als ze de natuur haar gang laat gaan wordt ze aangewreven niet perfect genoeg te zijn. “Wat kan ik eraan doen? Stoppen met verouderen? Verdwijnen?”

Over de inhoud van de nieuwe reeks valt nog niet te oordelen. Maar voor Parker & co. is nu al duidelijk welk taboe er deze keer moet worden getackeld: leeftijdsdiscriminatie. Beeld GC Images
Over de inhoud van de nieuwe reeks valt nog niet te oordelen. Maar voor Parker & co. is nu al duidelijk welk taboe er deze keer moet worden getackeld: leeftijdsdiscriminatie.Beeld GC Images

Verdwijnen, dat was exact het lot dat actrices vanaf de eerste grijze haren tot nu toe beschoren was. Geena Davis is een van de vele actrices die opmerkte dat ze nauwelijks rollen kreeg na haar veertigste: “Op de online filmdatabase IMDB zie je dat ik gemiddeld één film per jaar maakte. En als veertiger nog maar eentje: Stuart Little.” Het inspireerde haar om een onderzoekscentrum op te richten: vandaag is het Geena Davis Institute on Gender in Media een gezaghebbende stem geworden in Hollywood, onder andere door films te onderwerpen aan ‘The Ageless Test’. Een onderzoeksrapport uit 2020 legde onthutsende resultaten voor: in alle best scorende films van het jaar 2019 in Duitsland, Frankrijk, Groot-Brittannië en de Verenigde Staten, speelde geen enkele vrouw ouder dan vijftig een hoofdrol. Als er al eens een ‘mature’ vrouw een bijrol op het scherm kreeg, was het veelal in een stereotypische benadering, besluit datzelfde onderzoek. Vanaf een zekere leeftijd werden vrouwen vaker voorgesteld als eenzaam, depressief en seksloos.

Vrouwen in hoofdrol

Toch lijkt daar stilaan verandering in te komen. Als we geen rollen krijgen, dan creëren we ze zelf wel, redeneerde bijvoorbeeld Reese Witherspoon (45). Zij richtte met Hello Sunshine een eigen productiefirma op, die de focus legt op tv- en filmprojecten met vrouwen in de hoofdrol. Ze zette de toon met de tv-reeksen Big Little Lies (met een sterrencast van vijftigplussers als Nicole Kidman, Laura Dern en Meryl Streep) en The Morning Show op Apple TV, met Jennifer Aniston en zichzelf in de hoofdrol. Dichter bij huis bundelden de Nederlandse actrices Halina Reijn en Carice van Houten – beiden veertigers – hun krachten in een eigen productiefirma Man Up, met als missie verhalen te vertellen vanuit het vrouwelijke perspectief, zoals ze deden met de fictiereeks Red Light.

Waarom ‘And Just Like That’ het zonder Samantha moet doen

In de serie Sex and the city was het vooral het personage van Samantha Jones dat het merendeel van die ‘sex’ voor haar rekening nam. In de spin-off And Just Like That is zowel de seks als Samantha geschrapt. De reden? Een aanslepend conflict tussen Kim Catrall – die de rol van Samantha voor haar rekening neemt – en Sarah Jessica Parker, die Carrie Bradshaw speelt.

Catrall hield haar afkeur voor Parker zes seizoenen en twee films lang voor zichzelf, maar toen haar broer begin 2018 overleed en Parker op Instagram haar medeleven liet blijken, barstte de bom. “Je bent geen familie en je bent niet mijn vriendin”, schreef Catrall, gevolgd door de uitdrukkelijke vraag aan Parker om haar verder met rust te laten. De post kreeg 78.000 likes en 25.000 comments en betekende meteen het einde van Samantha Jones. Het wordt wel heel moeilijk om een reeks te draaien rond vier hartsvriendinnen wanneer iedereen weet dat minstens twee van hen naast de set een hekel aan elkaar hebben.

Langzaamaan lijkt een trendbreuk ingezet. De voorbije tien jaar waren er talloze tv-successen die draaien rond vrouwelijke protagonisten die even complexe, boeiende levens leiden als hun mannelijke collega’s. In House of Cards, bijvoorbeeld, toonde Claire Underwood zich minstens even sluw en immoreel als haar man. In Succession is het doodnormaal dat zus Siobhan even verbeten meestrijdt voor de macht binnen het familie-imperium als haar drie broers. In gelauwerde reeksen spelen vrouwen die even gewelddadig (Killing Eve), crimineel (Orange is the New Black), en gekweld (Homeland) zijn als de mannen op het scherm. Iconische personages heten niet noodzakelijk Walter White of Tony Soprano, maar Moira Rose (Schitt’s Creek) of Selina Meyer (de vrouwelijke president van de VS in Veep)

In een nieuwe maatschappelijke context, lijken de de vastgeroeste modellen voor vrouwelijkheid en de oude stereotypes (‘de madonna’, ‘de hoer’, ‘de onschuldige’, ‘de boze stiefmoeder’) langzaamaan af te brokkelen.

Lily Tomlin en Jane Fonda in 'Grace and Frankie'. Beeld rv
Lily Tomlin en Jane Fonda in 'Grace and Frankie'.Beeld rv

Het mooiste voorbeeld van vrouwen die weigeren zich bij hun vervaldatum neer te leggen, is de Netflix-hit Grace and Frankie, met in de hoofdrollen Jane Fonda en Lily Tomlin – tachtigers ondertussen. Wanneer de twee zich na hun scheiding opzijgezet voelen door hun mannen en kinderen, stampen ze samen een business met seksspeeltjes uit de grond.

Bijgedragen aan vooroordelen

Natuurlijk heeft Sex and the City impliciet ook bijgedragen aan alle vooroordelen die vandaag bevochten worden. De reeks liet een fantasiewereld zien, met alleen mooie, dunne, witte, rijke mensen. Misschien zal blijken dat het moeilijk is om uit dat zelfgecreëerde keurslijf te breken.

Het kan ook anders. Toen actrice Kate Winslet dit jaar een Emmy won voor haar vertolking als politiedetective in Mare of Easttown, bracht ze hulde aan de maker die voor haar een “imperfecte moeder van middelbare leeftijd” had gecreëerd. Ze haalde de krantenkoppen met het nieuws dat ze had geweigerd om beelden van haar ‘wiebelende buik’ te laten bijwerken in een seksscène. De promotieposter voor de reeks vond ze te geretoucheerd: “Ik weet hoeveel lijnen ik aan mijn ogen heb, plaats ze allemaal terug.”

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234