Vrijdag 14/05/2021

AchtergrondGrammy Awards

#NotSoMale: hoe de Grammy’s eindelijk vrouwen lijken te erkennen

Beyoncé is deze 63ste editie negen keer genomineerd voor een Grammy Award. Beeld © Beyoncé
Beyoncé is deze 63ste editie negen keer genomineerd voor een Grammy Award.Beeld © Beyoncé

Zondag worden de Grammy’s uitgereikt. En vrouwen lijken éindelijk de hoofdrol weg te kapen. In de categorieën ‘rock performance’ en ‘country album’ zijn er voor het eerst zelfs alleen maar vrouwen genomineerd. Is de muziekwereld aan het veranderen? Of is dit een modegril en nemen de vrouwen de rock voorlopig over?

Het lijkt erop dat Beyoncé haar negen nominaties deze week zal omzetten in prijzen, en Billie Eilish haar succes van vorig jaar zal herhalen. Maar tegelijk moeten beiden een sterke competitie dulden van Dua Lipa en Taylor Swift. Ook allebei vrouwen. Dat maakt de komende uitreiking van de Grammy’s sowieso een unicum in haar geschiedenis. Meestal trekken vrouwen immers aan het kortste eind. Nu komen ze ineens tegen elkaar uit. Er is duidelijk iets veranderd binnen de muziekwereld. De mannelijke hegemonie in de Amerikaanse muziekbusiness heeft een baseballbat tegen zijn kanis gekregen, je hoeft geen lul meer te bezitten om de grote pik van de avond te zijn. Vrouwen blijken minstens zoveel kans te maken op waardering als mannen. En het werd goddomme tijd.

“Het voorbije muziekjaar was er één van dood en afscheid. Maar ook één van politieke verschuivingen.” Zo begonnen we een krantenartikel in 2017. Maar vier jaar later kunnen we dit stuk op krek dezelfde manier beginnen. Er zou onderhand ook wel eens iets mogen veranderen, want in januari 2018 bereikte de gendergelijkheid bij de Grammy’s alweer een nieuw dieptepunt. In ei zo na negentig categorieën wonnen slechts zeventien vrouwelijke acts een Grammy. SZA was de vaakst genomineerde vrouw dat jaar, maar ze ging naar huis zonder één enkel beeldje. De meest gemedailleerde nieuwe artiest van het jaar was Alessia Cara.

In een jaar waarin de # MeToo-beweging een fel licht richtte op het ongebreidelde probleem van seksueel geweld in de entertainmentindustrie, of de flagrante loonongelijkheden op basis van ras en geslacht, kwam het verlies voor vrouwen aan als een collectieve klap in het gezicht. De CEO van de Recording Academy maakte het er trouwens niet meteen beter op. “Vrouwen die muzikanten of producers willen worden en deel willen uitmaken van de industrie op uitvoerend niveau moeten een stapje hoger zetten”, zei Neil Portnow, die sindsdien is afgetreden. Geen dag te vroeg.

Zegen en vloek

De Grammy’s zijn sinds die uitspraak bevuild. Sowieso was er natuurlijk altijd al een luchtje aan de uitreikingen. De Grammy’s racistisch? Die discussie laaide hoog op na de uitreiking van de muziekprijzen in 2014. Zelfs de blanke rapper Macklemore beweerde dat hij met zijn huidskleur een ‘oneerlijke voorsprong’ had op de gedoodverfde winnaar Kendrick Lamar. “Je werd bestolen”, schreef Macklemore, toenmalige winnaar van vier Grammy’s, in een sms naar Kendrick Lamar. Ondanks zeven nominaties ging die laatste zondagnacht met lege handen naar huis. Macklemore deelde het melodramatische bericht aan zijn hiphopvriend nadien ook via Twitter. En later noemde de rapper uit Seattle zijn triomftocht ook nog “een zegen en een vloek, met een lichte nadruk op vloek”.

Dua Lipa maakt onder meer kans op de Grammy voor album van het jaar met haar disco-opus 'Future Nostalgia'.  Beeld Getty Images for dcp
Dua Lipa maakt onder meer kans op de Grammy voor album van het jaar met haar disco-opus 'Future Nostalgia'.Beeld Getty Images for dcp

De Grammy’s en de zwarte gemeenschap staan natuurlijk al jaren op gespannen voet. In 1989, het eerste jaar waarin hiphop van tel was voor de Grammy’s, boycotte Will Smith de ceremonie omdat zijn award voor beste rapperformance niet eens de televisie-uitzending zou halen. Al was het nog iets pijnlijker dat Smiths kinderlijke ‘Parents Just Don’t Understand’ dat jaar won van legendarische classics als ‘Straight outta Compton’ van NWA en ‘Don’t Believe the Hype’ van Public Enemy.

Maar behalve ras was geslacht ook steeds een netelige kwestie. Woman is the n-word of the world? Twee woorden in voorgaande zin lagen gevoelig bij de Grammy’s. Daar proberen ze nu verandering in te brengen. In een jaar waarin ze niet eens een heus studioalbum uitbracht, staat Beyoncé bovenaan de lijst met de meeste nominaties voor welke artiest dan ook. De 21-voudige Grammy-winnaar is genomineerd in negen categorieën, waaronder plaat en nummer van het jaar voor ‘Black Parade’, een nummer dat werd uitgebracht op een dag ter herdenking van het einde van de slavernij in de Verenigde Staten. Beyoncé wordt gevolgd door Dua Lipa en Taylor Swift, die samen met rapper Roddy Ricch de op één na meeste nominaties hebben (6). Beide vrouwen maken kans op album van het jaar: Lipa voor haar disco-opus Future Nostalgia en Swift voor haar indie-folkplaat Folklore.

Megan Thee Stallion maakt onder meer kans op de Grammy voor beste nieuwe artiest.  Beeld Alamy Stock Photo
Megan Thee Stallion maakt onder meer kans op de Grammy voor beste nieuwe artiest.Beeld Alamy Stock Photo

De vier algemene categorieën worden geleid door vrouwen. Bij album van het jaar zijn vijf van de acht genomineerden vrouwen: naast Beyoncé en Dua Lipa kregen Doja Cat, Billie Eilish en Megan Thee Stallion (met Beyoncé) knikjes van de jury. Vijf vrouwelijke artiesten zongen of rapten mogelijk de song van het haar. En in de categorie beste nieuwe artiest zijn zes van de acht kanshebbers evengoed vrouwen: Ingrid Andress, Phoebe Bridgers, Chika, Noah Cyrus, Doja Cat en Megan Thee Stallion worden tegen elkaar uitgespeeld. En in de prestigieuze categorie album van het jaar zijn de helft van de genomineerden net zo goed vrouwen: Swift, Dua Lipa, r&b-zanger Jhené Aiko en L.A. trio Haim.

Voor het eerst in de geschiedenis bestaat de categorie beste rockprestaties overigens volledig uit vrouwelijke genomineerden. Brittany Howard, bandleider van Alabama Shakes, die in 2016 de eerste en enige vrouw werd die de categorie won, is genomineerd voor haar solo-release ‘Stay High’. Andere kanshebbers zijn onder meer Fiona Apple, Big Thief (geleid door Adrianne Lenker), Phoebe Bridgers, Grace Potter en Haim.

Alarmklok

De reden voor die demarche is eigenlijk niet ver te zoeken: meer dan ooit werkten dames zich de voorbije jaren naar de voorgrond in de muziekwereld. Ook voor het eerst in de geschiedenis zijn alle vijf genomineerden voor het beste countryalbum door vrouwen geleide acts. Genomineerden zijn onder anderen Ingrid Andress, de beste nieuwe artiest, plus Brandy Clark, Miranda Lambert, Little Big Town (met twee vrouwelijke leden) en Ashley McBryde. Dat is een gevolg van Kacey Musgraves en Kelsea Ballerini die op de countryradio de alarmklok lieten luiden: voordien leken vrouwen verbannen. Een studie uit 2019 bevestigde dat slechts 10 procent van de artiesten die dat jaar op de countryradio circuleerde vrouw was, en dat het aantal nummers dat door vrouwen werd gespeeld sinds 2000 met 66 procent was afgenomen. Een kentering bleek geen moment te laat te komen.

De Grammy’s bleven evenwel een fontein van seksisme. Wat die bron liet opdrogen? Wereldwijd verspreide berichten over de aanpak van de show. Daarom luidt 2021 een ander elan in. Talkshowhost Trevor Noah presenteert de uitreiking vanuit Los Angeles, een Zuid-Afrikaanse presentator die zowel voor persons of colour als vrouwen op de barricades staat. Onder anderen Billie Eilish, Harry Styles, Taylor Swift, BTS, Cardi B en John Mayer treden op tijdens de uitreikingsceremonie van de Amerikaanse muziekprijzen.

De Recording Academy bleef een aantal haperingen ondergaan na het vertrek van voormalig CEO Portnow. Na te zijn aangenomen in 2019, kreeg Portnows vervanger, Deborah Dugan - de eerste vrouwelijke CEO van de academie - slechts tien dagen voor de ceremonie van 2020 met administratief verlof. Dugan schoot terug door een rechtszaak aan te spannen tegen de academie en beweerde onder meer onregelmatigheden bij het stemmen en seksuele intimidatie.

‘Fuck the grammy’s’

Maakten ze daarmee iedereen gelukkig? Hell no. “Fuck the grammy’s and everyone associated”, schreef Zayn Malik van One Direction dinsdag op Twitter. “Unless you shake hands and send gifts, there’s no nomination considerations. Next year I’ll send you a basket of confectionary.” (“Tenzij je handjes schudt en geschenken stuurt, word je niet overwogen voor een nominatie. Volgend jaar stuur ik je een mand met snoepgoed.”)

Het lijkt erop dat Billie Eilish haar succes van vorig jaar zal herhalen. Beeld REUTERS
Het lijkt erop dat Billie Eilish haar succes van vorig jaar zal herhalen.Beeld REUTERS

Bizar genoeg heeft Malik een punt. Het is noodzakelijk om te onthouden dat de muziekgeschiedenis de afgelopen twee decennia niet in overeenstemming met de Grammy’s is geschreven. Dergelijke trofeeën werden uitgedeeld om artiesten te vleien, en minder om een ​​korte geschiedenis van de cultuur te schetsen. De voorbije jaren hebben vrouwen de muziekgeschiedenis overgenomen, maar hun rol werd schandalig onderschat. Vandaag lijken de Grammy’s vrouwen eindelijk te herkennen en te erkennen.

Gemakshalve aannemen dat awardcomités en jury’s bezet worden door kalende, prehistorische machozwijnen, is evenwel te kort door de bocht. In de muzieksector zijn vrouwen nog steeds ondervertegenwoordigd. Zegt dat veel over talent? Nee. Hooguit dat de muziekwereld een mannenbastion is. Lijkt dat te veranderen? Absoluut. Vrouwelijke artiesten worden nog steeds makkelijker op looks dan talent getaxeerd, maar wanneer een neanderthalisch concept als de Grammy’s merkt dat vrouwen hoog aangeschreven moeten worden, lijken we wel op de juiste weg.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234