Zaterdag 23/10/2021

NieuwsOscars

‘Nomadland’ wint Oscars tijdens bizarre ceremonie, ook Belgisch ‘Sound of Metal’ valt twee keer in de prijzen

'Nomadland'-regisseur Chloé Zhao, met haar twee Oscars. Beeld REUTERS
'Nomadland'-regisseur Chloé Zhao, met haar twee Oscars.Beeld REUTERS

De Chinees-Amerikaanse Chloé Zhao schreef geschiedenis door als tweede vrouw de Oscar voor Beste Regie te winnen. Haar Nomadland won ook de Academy Award voor Beste film. Maar de 93ste Academy Awards zullen vooral worden herinnerd door de uitzonderlijke en uitzonderlijk bizarre ceremonie waarvoor corona verantwoordelijk was. Ook zeer mooi nieuws voor het Belgische Sound of Metal: die film won twee Oscars.

Normaal gezien worden de Oscars uitgereikt vanuit het Dolby Theatre in Los Angeles, maar de eerste historische Academy Award die in 2021 werd afgekondigd, werd uitgereikt vanuit de Dolby Cinema in Seoul. Bong Joon-ho, de Zuid-Koreaanse regisseur van Parasite die zich vorig jaar de geschiedenisboeken inschreef, mocht er de winnaar van de Oscar voor Beste Regie aankondigen. Vergezeld door de tolk die een dik jaar geleden zijn dankwoorden vertaalde, las hij de naam van Nomdland-regisseur Chloé Zhao voor.

De Chinees-Amerikaanse Zhao, die in haar moederland wordt doodgezwegen, is nog maar de tweede vrouw die de Academy Award voor Beste Regie wint – na The Hurt Locker-regisseur Kathryn Bigelow, twaalf jaar geleden. De 93ste Oscar-ceremonie was dan ongeveer een uurtje ver. Twee uur later won Zhao’s film de Academy Award voor Beste Film, en nog eens tien minuten later mocht ook Nomadland-actrice Frances McDormand nog eens het podium betreden: zij werd bekroond met de Oscar voor Beste Actrice in een Hoofdrol, waarmee Zhao's film, over een vrouw die na de dood van haar man door de VS reist, zich in de laatste rechte lijn tot de grote winnaar van de avond kroonde.

Gedoodverfde favoriet

Voor McDormand was het al haar derde Oscar, uit drie nominaties: ze won eerder voor Fargo (1996) en Three Billboards Outside of Ebbing, Missouri (2017), en moet alleen nog viervoudig winnares Katharine Hepburn laten voorgaan in het lijstje met Oscar-records. Vier jaar geleden bracht ze een historische speech, toen in het kader van #MeToo: nu hield McDormand het een stuk korter, en riep ze iedereen op om, zodra het kan weer naar de bioscoop te gaan. “Neem iedereen die je kent mee naar de bioscoop, schouder aan schouder, in die donkere ruimte, en bekijk er elke film die hier vanavond bij was.”

Met drie van de belangrijkste Oscars maakte Nomadland, dat eerder de Gouden Leeuw in Venetië won, zijn favorietenrol waar. Voor zover er een favorietenrol was, in jaar waarin de bioscopen vaker dicht dan open waren, en de nieuwsberichten over de Oscars vaker de uitzonderlijke corona-omstandigheden behandelden dan de films zelf. En ook tijdens de uitreiking zelf hadden de films het moeilijk om de aandacht op te eisen: in tijden van corona was dit hele evenement niet alleen uitzonderlijk, maar ook uitzonderlijk bizar.

Dieptepunt

“Deze ceremonie had gewoon een e-mail kunnen zijn”, schreef Stuart Heritage van The Guardian in zijn liveblog van de Oscar-ceremonie. Hij had het over een “aggressively anti-mainstream event”, en hij had geen ongelijk. De Amerikaanse kabelzender ABC ziet de kijkcijfers voor de Oscar-uitreiking jaar na jaar afnemen, en dit jaar zou wel eens een absoluut dieptepunt bereikt kunnen worden. Het door Ocean’s Eleven-cineast Steven Soderbergh geproduceerde gebeuren zal de geschiedenis ingaan als één van de vreemdste en minst opwindende Oscar-ceremonies van de laatste decennia.

Er was geen opzwepende openingsact, zoals die van Janelle Monaé vorig jaar. De vijf songs die kans maakten op een Oscar, werden niet live gebracht tijdens de ceremonie: ze werden, vooraf opgenomen, getoond tijdens de uitzending vanop de rode loper, voor de eigenlijke uitreiking begon. En die uitreiking vond niet plaats in het immense Dolby Theatre in Los Angeles, maar in de lobby van het Union Station in dezelfde stad. Dat zág er anders en redelijk retro uit, maar die look was een pleister op een houten been. Alleen de In memoriam-montage herinnerde aan de afgelopen jaren.

Het belangrijkste feestje in Hollywood hoort te draaien rond kitsch, grandeur, glitter and glamour, rond de idee dat “less is more” een grove leugen is. Maar in een jaar waarin de corona-pandemie de wereld in zijn greep hield, kon ook Hollywood niet ontsnappen. “Less is more” werd plots een gedwongen levenswijze.

 Questlove. Beeld AFP
Questlove.Beeld AFP

En dus was er geen orkest, zoals gewoonlijk. In plaats daarvan draaide The Roots-drummer en king of cool Questlove wat plaatjes. Op zo’n feestje zouden wij normaliter graag aanwezig zijn, maar bij een Oscarceremonie past het gewoon niet. De sfeer in Union Station was ook ingehouden: er waren maximum 170 mensen tegelijk aanwezig, en heel wat nominés zoomden in vanuit locaties in Londen, Parijs of elders.

Black Lives Matter

Voor het eerst sinds de allereerste Oscar-uitzending in 1953 werden de beroemde gouden beeldjes niet overhandigd door de presentator van de award in kwestie. In plaats daarvan stonden ze op een sokkel klaar om te worden opgehaald door de laureaat. Als die al aanwezig was. De Britse cineaste Emerald Fennell, mocht de eerste van de avond, die voor Beste Origineel Scenario, komen ophalen voor Promising Young Woman: een speech had ze niet voorbereid, maar een Oscar is “koud” en “zwaar”, wist ze te vertellen. En dat was nog een van de meer spontane en geestige momenten van de bijna drieënhalf uur durende avond.

Daniel Kaluuya werd bekroond voor zijn rol als Black Panther-leider Fred Hampton in 'Judas and the Black Messiah' Beeld via REUTERS
Daniel Kaluuya werd bekroond voor zijn rol als Black Panther-leider Fred Hampton in 'Judas and the Black Messiah'Beeld via REUTERS

Want ook qua dankwoorden vielen de 93ste Academy Awards dunnetjes uit. Zhao’s korte dankbetuiging voor “alle mensen die vasthouden aan het goede in zichzelf en in anderen” was mooi, maar ook een beetje klef. Dan zorgde Black Lives Matter toch voor méér inspiratie: een week na de historische veroordeling van politieagent Derek Chauvin, die een klein jaar geleden de Afro-Amerikaan George Floyd vermoordde, werd er hier en daar wel gerefereerd aan racisme en politiegeweld. Eerst door de Britse en uiterst enthousiaste acteur Daniel Kaluuya, die voor zijn rol als de vermoorde Black Panther-leider Fred Hampton in Judas and the Black Messiah de Oscar voor Beste Acteur in een Bijrol won. “De Black Panthers hebben mij getoond hoe ik van mezelf kan houden”, zei hij, en “Als zij divide and conquer spelen, zeggen wij unite and ascend.”

Travon Free, die voor Two Distant Strangers de Oscar voor Beste Kortfilm won, bracht daarna harde cijfers. “Vandaag zal de politie drie mensen doden. Morgen ook. De dag daarna ook. Dat komt neer op zo’n 1.000 mensen per jaar. Dat zijn vaak disproportioneel veel zwarte mensen. Please, don’t be indifferent to our pain.” In normale jaren zou zo’n statement met een staande ovatie worden bekroond. Nu werd er voorzichtig geapplaudisseerd, door het select groepje aanwezigen in het Union Station.

Kleurrijk

In het jaar van Black Lives Matter oogden de Oscars nochtans bijzonder kleurrijk: nog nooit waren er zo veel niet-witte acteurs en actrices genomineerd. Maar Leslie Odom, Jr. (One Night in Miami), Lakeith Stanfield (Judas and the Black Messiah), Andra Day (The United States vs. Billie Holiday) en Viola Davis en Chadwick Boseman (Ma Rainey’s Black Bottom) grepen naast de prijs.

De Zuid-Koreaanse Yuh-jung Youn won wél, in de categorie voor Beste Actrice in een Bijrol. Ze zette haar levendige rol als een eigenzinnige oma in het prachtige Minari verder in de leukste speech van de avond. Ze zette Brad Pitt, die Minari produceerde en haar overwinning aankondigde, even op z’n plaats – “Eindelijk, leuk je te ontmoeten. Waar was je toen we de film opnamen?” – en vergaf iedereen die haar naam verkeerd uitsprak. Ze voelde zich zichtbaar schuldig omdat ze een Oscar afsnoepte van Glenn Close (al acht keer genomineerd, nog nooit gewonnen) en vermoedde dat het een teken van “Amerikaanse gastvrijheid” was om een “Koreaanse te laten winnen.”

Samen met Kaluuya’s ongeloof dat zijn moeder en vader seks hadden gehad om hem op de wereld te zetten, was dat het meest spontane en plezantste moment van een verder loodzware avond.

Netflix verliest wééral

Een uiterst voorspelbare avond, ook. Dat het prachtige Soul de prijs voor Beste Animatiefilm ging winnen, daar twijfelde niemand aan. Dat het uitstekende Drunk, van de Deense Festen-regisseur Thomas Vinterberg, naar huis zou gaan met de award voor Beste Buitenlandse Film, was al láng voor zondagavond duidelijk. Ook al werd in deze contreien gehoopt op een bekroning voor het Tunesische The Man Who Sold His Skin (met Koen De Bouw) of het Bosnische Quo Vadis, Aida? (met Johan Heldenbergh) gehoopt. IJdele hoop, zo bleek.

Nee, de Belgische eer zou moeten worden hooggehouden door Sound of Metal, dat kans maakte op zes beeldjes en door de Belg Bert Hamelinck werd geproduceerd. Maar Hamelincks geweldige film kon zijn outsider-rol niet waarmaken, ondanks twee Oscars: die voor Beste Geluid was een zekerheid, die voor Beste Montage is mooi meegenomen, al spreekt die weinig tot de verbeelding van de gemiddelde bioscoopbezoeker.

Zo hoort Sound of Metal in een peloton van degelijke tot uitstekende films met twee ‘kleine’ Academy Awards. Soul won ook de prijs van Beste Score, Judas and the Black Messiah trok aan het langste eind voor Beste Song. De Netflix-productie Mank werd tien keer genomineerd, maar was met schouderklopjes voor Beste Cinematografie en Beste Productiedesign de grote verliezer. Andermaal slecht nieuws voor Netflix, want ook Ma Rainey’s Black Bottom moet het stellen met twee awards die snel vergeten zullen worden: die voor Beste Make-Up en Haar en Beste Kostuumontwerp.

Ma Rainey was nochtans de grote favoriet voor de Oscar voor Beste Acteur: de algehele verwachting was dat Chadwick Boseman, die in augustus aan kanker overleed, postuum bekroond zou worden voor zijn rol als een koppige blues-trompettist in het Chicago van de jaren 20. De spanning voor die Oscar werd tot het laatste bewaard: in een bijna absurde twist werden de twee grote acteerprijzen uitgereikt ná die voor Beste Film.

Op die manier werd het slot van deze Oscarceremonie tekenend voor het hele evenement. Joaquin Phoenix, die de Academy Award voor Beste Acteur mocht uitreiken, voelde er weinig voor om een pijnlijke avond nog langer te rekken, en las simpelweg de namen van de genomineerden voor. Gevolgd door: “And the Oscar goes to… Anthony Hopkins”. Maar Hopkins, die de hoofdrol speelt in The Father, was niet in Los Angeles. En hij voelde er niet zo veel voor om vanuit Londen in te bellen. Geen overhandiging, geen dankwoord, geen speech.

Zo eindigde een historische Oscarceremonie op een al even historische sisser. Chloé Zhao schreef dan wel geschiedenis door als eerste niet-witte vrouw een regie-prijs in de wacht te slepen, en haar Nomadland is met drie prestigieuze awards de grote winnaar van de avond. Op filmvlak, toch. Want voor al wie drieënhalf uur lang naar dit triestige schouwspel heeft zitten staren, was het wel duidelijk: corona was de grote winnaar van de 93ste uitreiking van de Academy Awards. Al wat nog overblijft na zo’n avond, is de hoop die we met Frances McDormand delen: dat we snel terug samen naar de bioscoop kunnen.

De belangrijkste Oscars op een rijtje:

– Beste Film: Nomadland
– Beste Regie: Chloé Zhao, Nomadland
– Beste Acteur: Anthony Hopkins, The Father
– Beste Actrice: Frances McDormand, Nomadland
– Beste Acteur in een Bijrol: Daniel Kaluuya, Judas and the Black Messiah
– Beste Actrice in een Bijrol: Yuh-jung Un, Minari
– Beste Origineel Scenario: Emerald Fennell, Promising Young Woman
– Beste Bewerkt Scenario: Florian Zeller en Christopher Hampton, The Father
– Beste Animatiefilm: Soul
– Beste Buitenlandse Film: Drunk
– Beste Score: Trent Reznor, Atticuss Ross en Jon Batiste, Soul
– Beste Song: ‘Fight For You’ van H.E.R., Judas and the Black Messiah

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234