Vrijdag 18/10/2019

Film

Nog één laatste keer naar ‘Deadwood’ met (zieke) bedenker David Milch

Meer dan tien jaar na de serie komen we in ‘Deadwood, The Movie’ weer heel wat bekende karakters tegen, ook voor hen is het inmiddels tien jaar later. Beeld Warrick Page/HBO

Dik twaalf jaar na het einde van de legendarische tv-reeks Deadwood is ie er dan eindelijk: Deadwood, The Movie. Een opluchting, zegt bedenker David Milch (74), zeker omdat het schrijven aan de westernfilm niet altijd even vlot liep. Milch kreeg een jaar geleden de diagnose van alzheimer.

“Laat ons het erop houden dat de grillen van deze business in de loop van de jaren een reeks obstakels opwierpen”, zegt Milch. Het is een koude decemberavond en we wandelen over de centrale baan van het westerndorp van Melody Ranch Studios, waar Deadwood wordt opgenomen. Ook Milch’ vrouw Rita is erbij. “Op de een of andere manier hebben we die allemaal overwonnen.”

Als de zon ondergaat boven Melody Ranch, een productiesite in Newhall in Californië waar nogal wat westernfilms en –reeksen zijn opgenomen, bekruipt je een gevoel van isolement. Je kunt je perfect voorstellen dat deze opnamestudio in de open lucht, nu de camerasporen en spots tijdelijk inactief zijn, precies is wat ze pretendeert te zijn: een vuil, wetteloos kampement dat uitgroeide tot een stad die op het punt staat een Amerikaanse staat te worden (South Dakota). Paarden worden vastgebonden aan balken. Hun menners studeren wat verderop hun tekst in en mopperen over de stormen die dezer dagen lelijk huishouden in zuidelijk Californië. Door regen kwam het interieur van de belangrijkste locaties blank te staan. Alleen The Gem Saloon, de plek vanwaaruit Deadwoods legendarische gangster, pooier en machtswellusteling Al Swearengen (Ian McShane) opereert, bleef gespaard.

David Milch geeft instructies op de Deadwood-set. Beeld Warrick Page/HBO

Daar is het koppel-Milch naar op weg. Het is de voorlaatste dag van de opnames en ze filmen een scène met Swearengen, zijn gehandicapte huishoudster en hoedster Jewel (Geri Jewell) en zijn voormalige werkneemster en pseudo-handlangster Trixie (Paula Malcomson).

Lees hier onze ★★★☆☆-recensie van Deadwood.

Diagnose: alzheimer

Milch is hier om toe te kijken, niet om in te grijpen. Bij de oorspronkelijke reeks was hij berucht om zijn micromanagement. Milch schrok er niet voor terug hele opnames over te doen als de scènes hem niet bevielen, waarbij hij van de zijkant nieuwe dialoog aanreikte die de acteurs hem moesten nazeggen. 

Zijn terughoudendheid is nu ook een neveneffect van een ruimere noodzaak die hij voelt om de teugels te vieren en te aanvaarden wat het leven te bieden heeft, ook al is dat niet wat hij gevraagd heeft. David Milch heeft de diagnose alzheimer gekregen.

Vijf jaar geleden begon Milch zich zorgen te maken dat iets niet helemaal in de haak zat. Hij en vrienden en familie merkten op “dat het vaker gebeurde dat ik me de dingen slecht of traag herinnerde en sneller kwaad werd. Ik werd alsmaar moeilijker in de omgang”, zegt hij. Ook het schrijfproces ging moeizamer. Er was sprake, zegt hij, “van een algehele onzekerheid en een groeiend gevoel van onvermogen”. Ongeveer een jaar geleden durfde Milch het aan een hersenscan te laten nemen. Het resultaat was niet goed.

“Zoals ik het begrijp, en dat is minimaal, gaat de organisatie van mijn hersenen erop achteruit”, zegt hij. “En het is progressief. En op een bepaalde manier ontmoedigend. Op méér dan bepaalde manieren – op elke manier die ik maar kan bedenken.”

Ian McShane is nog steeds de legendarische gangster Al Swearengen. Beeld Warrick Page/HBO

De diagnose strekt vooral tot bescheidenheid omdat Milch zowat het eindpunt bereikt van dertien jaren waarin hij vaak hard op de grenzen van de controle is gestuit. Voor een zelfverklaarde ‘ontaarde gokker’ die in de eerste helft van zijn volwassen leven voortdurend met verslavingen worstelde, heeft Milch er een ongelooflijke artistieke carrière opzitten. Hij won een Emmy, een Writers Guild Award en een Humanitas Prize voor zijn eerste verfilmde scenario, een aflevering van Hill Street Blues uit 1982 genaamd ‘Trial by Fury’. De maker van die politiereeks, Steven Bochco, nam Milch mee naar zijn grootste succes, NYPD Blue, een grensverleggende reeks vanwege het taalgebruik, het geweld en het naakt. 

Fortuin vergokt

Deadwood was in 2004 een nieuw artistiek hoogtepunt en de eerste tv-reeks waarover hij de volledige controle had. Van toen af ging het bergafwaarts. Deadwood had minstens vier seizoenen moeten lopen, maar werd na het derde geschrapt na een financieel dispuut tussen HBO en coproducer Paramount en omdat HBO het stilaan gehad had met de improvisatie van Milch bij de productie en de achteruitboerende kijkcijfers.

Zijn volgende productie, John from Cincinnati, liep slechts één seizoen. Er waren meer pogingen om series van de grond te krijgen. Sommige overleefden de pilot-fase niet, zoals The Money, een drama over een superrijke mediaclan, en de seventiespolitieserie Last of the Ninth. De HBO-reeks Luck, over racepaarden, werd in het tweede seizoen afgebroken nadat een paar paarden gestorven waren. 

Achter de schermen ging het Milch niet veel beter af. In 2016 werd bekend dat hij een fortuin had vergokt, voor 17 miljoen dollar in de schulden zat en zijn huis te koop had gesteld. De details kwamen uit een rechtszaak die Rita had aangespannen tegen de mensen die de zaken van haar man behartigden. Volgens haar hadden ze haar niet op de hoogte gebracht van de financiële schade die zijn gokverslaving had veroorzaakt. (De kwestie werd buiten de rechtbank geschikt.) Gevraagd naar hun financiële toestand vandaag treedt het echtpaar-Milch liever niet in detail. “Laat ons zeggen dat het ons met beide voeten op de grond heeft gezet. We moeten het natuurlijk met minder stellen, maar verder gaat het leven zijn gewone gangetje.”

Toen de symptomen van alzheimer optraden, was Milch al een paar jaar aan het werken aan wat zou uitdraaien op Deadwood: The Movie. Er circuleerden sinds de stopzetting al geruchten dat hij de reeks opnieuw op de rails wilde krijgen. De grootste moeilijkheid was de cast opnieuw bij elkaar krijgen. Het scenario voorzag in de nodige speelruimte, maar het grootste probleem was de beschikbaarheid van cruciale acteurs die inmiddels bezig waren met andere succesvolle projecten, zoals Olyphant (Justified en Santa Clarita Diet), McShane (American Gods en de John Wick-films) en Molly Parker (House of Cards). Maar toen ze eenmaal hun handtekening zetten, werd het onmogelijke mogelijk.

De sterk gefocuste vertelling geeft de film het gevoel van een soort ultieme, finale resumé, zelfs zonder rekening te houden met de context van de alzheimer van Milch. Die komt en passant aan bod in dialoogfragmenten, zoals op het moment dat Doc Cochran (Brad Dourif) aan Al vraagt welke dag het is en hij dinsdag zegt in plaats van vrijdag. Het verhaal is doordrenkt van een melancholische aanvaarding van het verstrijken van de tijd en de onvermijdelijkheid van ouderdom en dood. Die zware thema’s waren een opluchting voor de acteurs. W. Earl Brown, die terugkeert als Dan Dority, de rechterhand van Al, zegt dat zijn eerste reactie bij het lezen van het scenario “opluchting was, niet alleen omdat het zo’n mooi werkstuk was, maar ook omdat het zich tien jaar later afspeelde, waardoor ik mijn haar niet moest verven of naar de fitness zou moeten.”

Geheugenoefeningen

Zoals vele afleveringen van de serie gaat Deadwood: The Movie over de spanning tussen willen dat de dingen veranderen en willen dat alles bij het oude blijft. En het gaat over de klinkende macht van het verlies. In scènes en subplots wordt afgerekend met trauma’s uit het verleden, zoals de moord op Wild Bill Hickock en de moord op een van de hoeren van Swearengen.

Milch zegt dat hij ondanks zijn problemen zal blijven schrijven, omdat dat nu eenmaal is wat hij doet. Toch geeft hij liever geen details over toekomstige projecten, behalve dan zijn voorlopig titelloze autobiografie. Rita zegt dat het lichtpuntje aan dit alles is dat de job van haar man inhoudt dat hij voortdurend deelneemt aan geheugenoefeningen die andere mensen met alzheimer pas beginnen te doen als de diagnose gesteld is. “Ik vergelijk het met een muzikant die nog kan spelen en een beroep kan doen op zijn geheugen om dat te doen en daardoor nog altijd zijn talent kan botvieren”, zegt ze. “De hersenen zijn Davids meest ontwikkelde spier.”

© Vulture

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234