Zondag 03/07/2022

InterviewJohn Roan

Noem het nieuwe project van John Roan (Arsenal) geen black metal, maar ‘het was godverdomme nooit zo chaotisch in mijn hoofd’

John Roan op het podium met Arsenal. Beeld Tine Schoemaker
John Roan op het podium met Arsenal.Beeld Tine Schoemaker

Is het black metal? Is het een midlifecrisis? Nee, het is lalma met zijn broeierige debuut ănˈtʌmbrə (spreek uit als antumbra). Een nieuw project van John Roan, waarbij de frontman van Arsenal niet zozeer de duivel aanbidt, dan wel zijn demonen uitdrijft.

Gunter Van Assche

“Voor mij gaat lalma breder dan black metal”, vertelt John Roan. “Jij noemt het eerder postrock, maar dat klinkt dan weer te traag voor mij. En daarvoor zijn de songs ook te onrustig, te kwaad. Je hoort me inderdaad niet grommen of krijsen in de songs, waardoor ik wellicht niet opgenomen zal worden in het genootschap van de black metal (glimlacht). Maar het gevóél zit daar wel. Met deze plaat wilde ik heel wat verdriet en frustratie van me afschrijven. Ik ben mijn moeder verloren in 2017. Ik heb haar op een gruwelijke manier teruggevonden in haar bed, à la Linda Blair in The Exorcist. Ze leefde nog, maar ze had een vreselijk zware hersenbloeding. Iets later die avond is ze overleden. Haar dood heeft heel wat teweeggebracht bij mij.”

Lalma is een meisje in de geest van John Roan. Haar naam laat zich omschrijven als “een stuk land dat beschermt enkel door regen”. Voor hem is ze de braakliggende lap grond die steeds tussen hem en zijn moeder lag, een gigantische muur die hun spraak en gevoelens blokkeerde. “Je zal me niet horen zeggen dat we een koude relatie hadden, wel een heel praktische. We hebben elkaar nooit geknuffeld, nooit echt gepraat. Ze was emotioneel afwezig. Ik weet niet eens of dat haar schuld was. Misschien was ik ook geen warme zoon? Alleen, toen ze stierf, waren er nog zoveel zaken die ik haar had willen zeggen. Zo veel, dat ik zelfs niet wist wát ik precies had moeten zeggen, gesteld dat ik er de kans voor had gekregen. Het voelde aan alsof ik in een weeshuis was beland. Zeker na de breuk met mijn vader, een paar jaar eerder. Hij zag zijn kleinzoon, mijn kind dus, toen die twee weken oud was en daarna heb ik hem vijf jaar niet gehoord. Daarna belde hij me om te vertellen dat hij zou trouwen. In dat gesprek polste hij niet één keer naar mijn zoon. Toen brak mijn hart, omdat ik merkte: jij bent niet geïnteresseerd in je nalatenschap, je bent alleen vol van jezelf. Op dat ogenblik heb ik er de stekker uitgetrokken. Ik kan je wel zeggen: wanneer je beide ouders verliest, op welke manier dan ook, krijg je daar een wree wafel van. Dat speelde allemaal mee toen ik deze plaat maakte.”

“Ook het feit dat ik vijftig werd, speelde mee. Ouder worden… Het heeft mijn leven er niet makkelijker op gemaakt. Ik heb geen schrik om af te takelen, maar de balans waar ik naar zocht, is er niet gekomen. Ik hoopte er zo vurig op om wijzer te worden, antwoorden te vinden. Maar het is godverdomme nog nooit zo chaotisch geweest in mijn hoofd. Ik had dus wel een vluchtheuvel nodig. En dat is deze plaat geworden. Of dit zo’n crisisplaat is? Ik wéét het niet. Die midlifecrisis had ik al bijna tien jaar eerder. Misschien is die gewoon nog niet voorbij. Ik denk dat ik weet hoe dat komt. Ik heb nooit gepuberd. Ik ben nooit écht uitgebroken. Ik had niets om me tegen te verzetten.”

Emotioneel gehandicapt

Zocht hij daarom iemand als Hendrik Willemyns om Arsenal mee op te richten? Die laatste is immers de uitgelezen figuur om voortdurend mee in de contramine te gaan, en die hem een reden geeft om zich tegen iets of iemand te verzetten. “Ik ben zelf ook niet de makkelijkste”, moet Roan grif toegeven. “Ik ben emotioneel gehandicapt. Misschien komt dat wel omdat ik nooit geleerd heb om met gevoelens om te gaan. Bij mij bestaat alleen: héél vrolijk zijn. Ofwel héél kwaad. Alle emotie die daartussen zit? Daarin ben ik gehavend en gehandicapt. Het lukt me doodgewoon niet om een balans te vinden. Dat maakt het soms moeilijk om mijn emoties juist uit te drukken. Ik moet steeds een manier vinden om niet elk conflict in schreeuwende ruzie te laten eindigen.”

Binnen Arsenal lag dat laatste ook heel gevoelig. Ten tijde van Furu (2014) was er een eerste grote clash tussen beiden, en tijdens In the Rush of Shaking Shoulders (2018) liep het creatieproces alweer aan tegen een muur. Voor de laatste plaat, The Rhythm of the Band, vonden allebei het dan ook beter om Roan gewoon uit de studio te houden. “Al heeft die beslissing me later ongelooflijk gekwetst. Ik voelde me afgewezen, mijn hart was gebroken en ik mis hem nog steeds in de studio. Maar het is wel degelijk de beste oplossing. Het werd gewoon een té groot gevecht, en elke keer werd die strijd heviger. Het is waanzin dat we het zo al tien jaar volhouden. Maar de beslissing om mij buiten de studio te houden, gaf me gelukkig ook de kans om deze plaat te maken.”

In de documentaire reageert Willemyns nochtans verbolgen wanneer hij hoort dat Roan er een nieuwe groep op nahoudt. Hij klinkt als de bedrogen echtgenoot. Het zijproject van Roan zit hem hoog. Maar was dat wel zo eerlijk? Zelf piste hij vaker naast de pot. Zo maakte Willemyns twee films, en leek Arsenal met de jaren steeds meer gekaapt te worden door zijn visie. “Alleen op creatief vlak zijn wij jaloerse echtgenoten”, sust Roan. “Vriendschappelijk schort er vreemd genoeg niet zoveel aan ons. Of dat denk ik toch. We gaan elke week wandelen of een koffie drinken. Ik vind dat opmerkelijk. Want vandaag heb ik buiten het livegedeelte van Arsenal nog weinig met die groep te maken. Waar het naar toe gaat met Arsenal? Dat zal de toekomst moeten uitwijzen.”

ănˈtʌmbrə verschijnt 6/5 via PIAS distributie

lalma speelt 16/6 op Graspop.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234