Dinsdag 19/01/2021

AchtergrondRelaas

Niks te vertellen? De podcast ‘Relaas’ bewijst al vijf jaar het tegendeel

Pieter Blomme (links) en Timon Van De Voorde en startten in 2015 met Relaas. Liesbet Daeninck is een van de vrijwilligers die het team doorheen de jaren heeft versterkt.Beeld © Stefaan Temmerman

Al vijf jaar brengen de podcastmakers van Relaas waargebeurde verhalen alsof ze voor zichzelf zouden zijn. Intussen bereiken ze ook duizenden andere luisteraars. ‘Je hoeft echt niet naakt de Mount Everest te zijn afgereden met een motorfiets. Iedereen heeft een goed verhaal.’

‘Gilles, hebt gij sinds donderdag nog gegeten?’

Gilles antwoordt: ‘Welke dag is het vandaag?’

‘’t Is dinsdag, Gilles.’

Pieter Blomme (38) leest een stukje tekst voor uit het verhaal van een straathoekwerker in Nieuw Gent en slikt. Enkele pagina’s verder in het Relaas-boek is het alweer schuddebuiken van het lachen met een knotsgekke parabel over kookclub De Gouden Kroket. Weer een draai brengt ons bij donkere zelfdodingsgedachten op een al even donkere E40. Het zijn allemaal ‘waargebeurde verhalen, verteld door mensen die ze zelf hebben meegemaakt’ – al sinds 2015 de tagline van podcast Relaas. Twintig verhalen, waaronder dat van ondergetekende, zijn nu gebundeld in een boek.

Nood aan een gesprek?

Praten helpt, dat kan bij Tele-Onthaal: bel 106 of ga naar de website tele-onthaal.be.

Wie met vragen zit over zelfdoding, kan terecht bij de Zelfmoordlijn op het gratis nummer 1813 en op de website zelfmoord1813.be

Voor de makers is het een bekroning. Traag maar gestaag is Relaas binnen een trouwe niche de referentie geworden voor waargebeurde verhalen. In vijf jaar werden er ongeveer driehonderd live gebracht op intieme vertelavonden, vooral in Gent, waarvan ruim de helft via de podcast te beluisteren valt. Zo’n tienduizend mensen doen dat telkens. Dit voorjaar werd de kaap van een miljoen luisterbeurten gerond. 

Het team telt vandaag een vaste coördinator en een twintigtal vrijwilligers, maar het relaas van Relaas begint bij drie radiomakers van lokale zender Urgent.fm en een simpel idee. “We moeten een podcast maken, over eender wat”, zegt Blomme. Anno 2020 kunnen marketinglui geen brainstorm afsluiten zonder ‘podcast’ op een whiteboard te hebben gekribbeld, maar in 2015 zit de audioformule in Vlaanderen nog in de schuif van het hobbyisme. Er is Mosselen om half twee van komiek Xander De Rycke, dat is het zo’n beetje.

Gezien de gemene deler, een liefde voor storytelling, is de inhoudelijke keuze snel gemaakt. De uitwerking is een ander paar mouwen. “Eigenlijk waren die vertelavonden voor ons een efficiëntie-oefening”, zegt Blomme. Vier sprekers op één avond is gelijk aan vier afleveringen van de podcast in één klap.

“Die eerste avond was zo magisch dat we dat concept eigenlijk nooit meer in vraag hebben gesteld”, herinnert medeoprichter Timon Van De Voorde (28) zich. De eerste spreker is ene Sammy, iemand die simpelweg “iets heel zots” heeft meegemaakt. Het publiek hangt aan zijn lippen.

“Initieel gingen onze gedachten uit naar een aantal bekende mensen in ons netwerk, genre Wouter Deprez, maar al snel hadden we zoiets van: het moeten net gewone mensen zijn die iets vertellen over tegenslag of hun eerste lief. Dat maakt het zo universeel”, zegt Blomme.

Kwetsbaar

Waar verhalen vroeger via vrienden van vrienden werden opgedist – af en toe met behulp van een paar pinten op café – dienen ze zich intussen spontaan aan op wekelijkse basis. Maar het blijft trek- en sleurwerk. “Er zijn twee zaken die mensen vaak opbrengen: ‘ik heb toch niks te vertellen’ en ‘waarom zouden mensen naar mijn verhaal willen luisteren?’”, zegt Van De Voorde. “Je hoeft echt niet naakt de Mount Everest te zijn afgereden met een motorfiets. Iedereen heeft een goed verhaal, dat is onze overtuiging.”

Bij die overtuiging komt een heel coachingtraject kijken. De innerlijke Stephen Fry zit namelijk niet bij iedereen kant-en-klaar, ook al omdat het soms over kwetsbare verhalen gaat. Zo vertelde Cathelijne De Vries (38), die zo’n drie jaar geleden de Relaas-avonden ook in Antwerpen lanceerde, over haar geadopteerde, gehandicapte zus. “Het was een hele intense zoektocht om dat verhaal helemaal tot zijn recht te laten komen.”

Pieter Blomme: ‘Het moeten net gewone mensen zijn die iets vertellen over tegenslag of hun eerste lief.’Beeld © Stefaan Temmerman

“Soms ben je niet alleen coach, maar ook journalist of zelfs een beetje therapeut”, zegt Van De Voorde, een van de coaches. Neem nu het verhaal over de zelfdodingsgedachten op de E40. “Behalve een lief en een beste vriend wist niemand daarvan, en zelfs die mensen hadden niet alle puzzelstukjes in handen. Dat is best heftig.” Niet elk verhaal haalt dan ook de eindmeet. “Het gebeurt dat mensen zich toch niet klaar voelen, of dat we zelf ingrijpen: dit is fantastisch, maar het is misschien niet bestemd voor tienduizend mensen.”

Geen verdienmodel

Die fijnbesnaarde aanpak is tegelijk de grootste sterkte en zwakte van Relaas. Het wekt het vertrouwen dat nodig is om ook vluchtelingen of mensen met een psychische kwetsbaarheid op een podium te krijgen. “Maar we vragen bijvoorbeeld op vertelavonden om geen foto’s of filmpjes te maken. Dat zorgt ervoor dat we bijna enkel op mond-tot-mondreclame terugvallen om mensen te bereiken”, zegt Van De Voorde.

Lees: Relaas is geen podcast met een strak verdienmodel. “Ik denk nochtans dat we perfect themaverhalen kunnen brengen op maat van bedrijven, waarvan niemand op onze kanalen zou doorhebben dat het om gesponsorde content gaat”, zegt Blomme. “Maar dat zou wrang aanvoelen want we willen geen compromissen sluiten. Verhalen hoeven geen boodschap of grote waarheid te bevatten, die vindt de luisteraar zelf wel.”

Dan liever klein en intiem dus, vanuit Gent, Antwerpen en straks Brugge. De ambities voor de toekomst blijven eveneens ‘klein’: een Relaasje, met waargebeurde verhalen van kinderen. “Ook daar zijn we het onszelf weer geweldig moeilijk aan het maken”, zucht Blomme. “Kinderen kunnen echt geen samenhangend verhaal vertellen.”

Relaas, uitgeverij Borgerhoff & Lamberigts, 288 p., 22,99 euro

Beeld Borgerhoff & Lamberigts
Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234