Dinsdag 22/10/2019

Podium

Nieuwe directie Kunstenfestivaldesarts: ‘We willen de volledige complexiteit van Brussel omarmen’

De nieuwe directie van Kunstenfestivaldesarts: Dries Douibi, Sophie Alexandre en Daniel Blanga Gubbay. Beeld Bas Bogaerts

Er waait een nieuwe wind door het Brusselse Kunstenfestivaldesarts. Dries Douibi, Sophie Alexandre en Daniel Blanga Gubbay vormen samen de nieuwe driekoppige directie, en die wil haar eigen stempel drukken. ‘We geloven niet in de tegenstelling tussen nationaal en internationaal talent.’  

“We hebben al de ruimte genomen om bepaalde veranderingen door te voeren. Maar de echte evolutie en ambitie zullen pas op langere termijn zichtbaar worden”, geeft Dries Douibi toe. Samen met Sophie Alexandre en Daniel Blanga Gubbay vormt hij de nieuwe directie van het Brusselse Kunstenfestivaldesarts, nadat de vorige artistiek leider, Christophe Slagmuylder, het festival na tien jaar vaarwel zei. Op 10 mei begint de eerste editie onder leiding van de nieuwe drie-eenheid, al staan ze nog niet lang aan het roer.

Van een radicale ommekeer is dan ook geen sprake. “De waarden van het festival, de grotere ideeën, bevestigen we opnieuw”, zegt Alexandre. “Kunstenfestivaldesarts is een internationaal festival, dat links legt tussen de verschillende gemeenschappen in Brussel. We willen de volledige complexiteit van deze stad omarmen.”

Zo ligt het festivalcentrum voor het eerst buiten de Vijfhoek, het centrum van Brussel. KFDA zal opereren vanuit het nieuwe Recyclart, in Molenbeek. “We hebben ook specifiek die buurt gekozen, omdat Recyclart in een moeilijk moment zit en we dat een belangrijk initiatief vinden, dat we een impuls willen geven”, legt Douibi uit. “Het is ook een buurt in transitie, een buurt waar veel op het spel staat.”

Alexandre: “Het is belangrijk om te weten dat het gewest heel veel ambitie heeft met deze buurt. Het heeft het gebouw van Recyclart gekocht en hen ter beschikking gesteld. Maar het gewest heeft nog geen precieze plannen: daartoe willen wij graag bijdragen. Met deze editie van het festival willen we een aantal dingen testen.”

Blijft de vraag: drukt de nieuwe directie ook meteen haar eigen stempel op de programmering? “De helft van het programma hebben we geërfd van (voorganger) Christophe Slagmuylder – een heel mooi programma”, legt Douibi uit. “Christophes programma is zo ook ons programma geworden: we weten niet meer zo goed wat het verschil precies is.” Toch zijn er vijf voorstellingen die de nieuwe directie eruit licht: vijf voorstellingen die Douibi ‘exemplarisch’ noemt voor de toekomst van het Kunstenfestivaldesarts.

1. ‘Fúria’ - Lia Rodrigues (Dans – Théâtre National, Brussel)

Beeld RV sammi landweer

“Het festival heeft al enkele jaren een relatie met Braziliaanse kunstenaars. Ook dit jaar zijn er een aantal van hen die terugkomen, zoals Alice Ripoll en Lia Rodrigues. Omdat de politieke en de artistieke situatie in Brazilië niet meteen in positieve richting evolueert. Het is er moeilijk om artistiek werk te blijven maken, zowel op het vlak van financiering als van censuur. We vinden het belangrijk om die Braziliaanse scene te ondersteunen en te versterken.

“Lia Rodrigues heeft met Fúria daarover een heel sterk statement gemaakt. Ze toont een soort stoet die voortdurend in transitie is, en van karakter zowel carnavalesk en vreugdevol als breekbaar en woedend is. Het is een van de sleutelwerken binnen het festival

“Op zulke internationale projecten zal het festival blijven inzetten. Kunstenaars die een mooi artistiek traject volgen en superstraf werk maken, ook al bevinden ze zich niet in de makkelijkste situatie, willen we steun blijven geven, opdat ze hun stem kunnen laten horen. Zeker in Brussel kan die stem ook resoneren, gezien de grote Braziliaanse en Portugese gemeenschap.”

2. ‘Le Cercle’ – Nacera Belaza (Dans – Gemeenschapscentrum De Kriekelaar, Schaarbeek)

Beeld RV

“Nacera Belaza is een choreografe met Algerijns-Franse roots. Ze is een uitzonderlijke choreografe die een fijne balans vindt tussen verschillende danstradities, van hiphop tot Algerijnse soefi-dans. Ze geeft dat vorm op een minimalistische manier, heel sensitief.

“Haar voorstelling wordt in nauwe samenwerking met Gemeenschapscentrum De Kriekelaar in Schaarbeek getoond wordt. Het festival vindt volledig plaats tijdens de ramadan, en De Kriekelaar organiseert een grote iftar (de maaltijd die moslims nuttigen zodra de zon is ondergegaan, EWC) op het einde van haar speelweek. Ook na elke voorstelling van Belaza zal er door de Kriekelaar een iftar worden georganiseerd, omdat de voorstelling net op dat moment zal eindigen. Daarnaast hebben we ook een voorstelling om 11 uur ’s ochtends georganiseerd. Door de uren waarop we normaal programmeren, sluiten we helaas een aantal mensen uit om te kunnen komen kijken. Daar moeten we over reflecteren: hoe kunnen we op dat vlak diversifiëren? Hoe kunnen we andere publieken bereiken? Dat gaat over Brussels Ouderenplatform, tot de vrouwengroep die betrokken is bij de iftar in De Kriekelaar.”

3. ‘Liquid Violence’ – Forensic Oceanography (Installatie – Nine One, Brussel)

Beeld Liquid Violence

“Forensic Oceanography is een zijtak van Forensic Architecture, een bekend collectief van beeldende kunstenaars en activisten dat onder andere voor de Turner Prize is genomineerd. Zij zijn gekend vanwege de link die ze leggen tussen forensisch onderzoek en artistieke tentoonstellingen. Zij hebben bijvoorbeeld gedocumenteerd hoe het conflict in Palestina structureel de biodiversiteit vernietigt, of hoe de napalmbombardementen het oerwoud in Vietnam hebben verwoest.

“Met Forensic Oceanography en hun project Liquid Violence onderzoeken ze de ruimtelijke situatie van de Middellandse Zee als grenszone. Zij hebben informatie samengebracht van de Libische kustwacht, de Italiaanse kustwacht en ngo’s die de reddingsoperaties op zee coördineren. Ze tonen eigenlijk hoe complex die dagelijkse realiteit is. Dat doen ze in een artistieke tentoonstelling, waarbij ze de communicatie tussen die verschillende spelers in kaart brengen. Het toont wie welke verantwoordelijkheid neemt, en wie op welk moment de ogen sluit.

“Dit is voor ons een belangrijk project, waarbij de plaats van het werk samenvalt met het artistieke werk zelf. Op 26 mei, tijdens het festival, zijn het Europese verkiezingen. Daarom hebben we voor hen een plek gevonden in het hartje van de Europese wijk, in de Wetstraat. Op die manier willen we de vraag stellen welk soort Europa we in de toekomst voor ogen hebben.”

4. ‘Pleasant Island’ – Silke Huysmans en Hannes Dereere (Theater – Beursschouwburg, Brussel)

Beeld RV © Vlad Sokhin

“Het is voor ons van cruciaal belang dat we niet alleen internationale kunstenaars een podium geven. Want het festival is ook belangrijk voor lokale artiesten. We geloven eigenlijk niet in die schijnbare tegenstelling tussen nationaal en internationaal talent. Daarom programmeren we ook Pleasant Island, van Silke Huysmans en Hannes Dereere.

“Twee jaar lang hebben Hannes en Silke getoerd met de voorstelling Mining Stories. Met Pleasant Island zetten ze hun onderzoek naar mijnbouw verder: ze zijn terechtgekomen op Nauru, een eiland in de Stille Oceaan. Op een heel korte tijdsperiode zijn de oorspronkelijke bewoners van dat eiland gekoloniseerd, en nadien hebben ze met succes voor hun onafhankelijkheid gestreden. Tijdens en na de kolonisatie is daar erg veel fosfaat uit de grond gehaald. Vanwege die mijnbouw zijn ze even het rijkste land per inwoner ter wereld geworden: iedereen reed daar rond in een Ferrari, obesitas was een groot probleem... Maar midden jaren 90 bleek heel dat eiland ‘leeggemijnd’, en werd het land een van de armste ter wereld.

“De laatste tijd is het eiland vooral in het nieuws gekomen als een van de grote kampen waar Australië illegale migranten opsluit. Als Bart De Wever verwijst naar het Australische model, gaat het over dat eilandje in the middle of nowhere, met alle schrijnende toestanden die daar bij horen. Het nieuwste goed dat daar ontmijnd wordt, zijn eigenlijk vluchtelingen. Van daaruit stellen ze de vraag welke toekomst we voor ons zien.”

5. ‘Somnia’ – Anne Teresa De Keersmaeker, Jolente De Keersmaeker en P.A.R.T.S (Dans/theater – Kasteel van Gaasbeek)

Anna Teresa De Keersmaeker. Beeld Herman Sorgeloos

“Deze voorstelling is bijna een festival op zich, en een goed voorbeeld van wat onze missie is. Het is een samenwerking tussen Anne Teresa De Keersmaeker van Rosas, Jolente De Keersmaeker van Stan, en de studenten van P.A.R.T.S.: het is de eerste keer dat Anne Teresa een project doet met de studenten.

“Het is deel van onze kernmissie om kunstenaars te tonen die een prominente plaats innemen in het artistieke veld in België. Maar we willen het festival dan wel als een vehikel gebruiken om met hen een uitzonderlijk project te maken. Zoals Somnia. Het zal worden opgevoerd in het park van het kasteel van Gaasbeek, in openlucht. 

“Het is nog niet duidelijk hoelang de voorstelling zal duren, maar dat zou weleens een volledige nacht kunnen zijn. Waarbij de dansers belicht worden door de maan, of door een vuur. De twee inspiratiebronnen zijn A Midnight Summer’s Dream van Shakespeare, en het boek Somnium, van Johannes Kepler: een van de eerste sciencefictionboeken, over hoe de aarde van op de maan wordt bekeken. We kijken er erg naar uit om die voorstelling samen met het publiek te ontdekken. Het gaat in ieder geval een hele ervaring worden.”

Van 10 mei tot 1 juni in Brussel. Meer info: kfda.be

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234