Zondag 25/08/2019

REVIEW

Niet veel om het (dode) lijf

Beeld Sofie Knijff

Arme Majakovski! Dan slaat hij de hand aan zichzelf, omdat hij ‘quitte staat met het leven’, en nóg heeft hij geen rust: de nabestaanden sollen met zijn ontzielde lichaam, de geschiedenis met zijn lichaamloze gedachtegoed. Maar over wat wij vandaag met des dichters erfenis aanmoeten, heeft De Warme Winkel weinig te vertellen.

Geschiedenis is een wassen pop die naar believen kan worden gekneed, en dat geldt in het bijzonder voor revolutionaire geschiedenissen: de progressieve helden van gisteren zijn de behoudsgezinde zakken van vandaag. Theatergroep De Warme Winkel hield zich al eerder bezig met de glibberigheid van historische ‘waarheden’, in Jandergrouwnd (2012) bijvoorbeeld, waar de ‘onverschrokken’ clandestiene Russische kunstscene van de jaren 1970 werd ontmaskerd als een clubje vodkazuipende narcisten.

Voor Majakovski/Oktober buigt de groep zich over de Oktoberrevolutie van 1917 en de tragisch-korte levensloop van de grote vernieuwer Vladimir Majakovski (1893-1930): dichter, schilder en hartstochtelijk believer in de sovjetsamenleving. Maar al vroeg in de voorstelling maakt deze idealist (Dik Boutkan) er een eind aan, teleurgesteld in de verstrakkende koers van ‘zijn’ regime en in de liefde. Hij wordt door zijn naasten eerbiedig de ogen gesloten en afgelegd, terwijl ze herinneringen ophalen aan zijn werk. Niet alleen van hem nemen ze afscheid, maar ook van "de gedachte dat alles mogelijk is": de figuur van Majakovski lijkt samen te vallen met de revolutie. Hij belichaamt die – letterlijk.

Dat heeft zo zijn consequenties. Wat begint als een respectvolle laudatio ontaardt in een necrofiel ritueel waarin dat lichaam wordt misbruikt en geëxploiteerd door een hysterisch clubje lijkenpikkers dat intussen op weinig proletarische manier champagne drinkt. Het is een langgerekte scène vol variaties op hetzelfde thema, die de Majakovski-fan uitgebreid bedient met poëtische citaten en historische anekdotes, maar waar dramatisch gezien al gauw de rek uit is. Erger is dat De Warme Winkel er niet in slaagt de inzet rond historische recuperatie terug te kaatsen naar vandaag: verder dan de wat flauwe bedenking dat de generatie-nu niet meer in staat is tot ware revolutie komt het niet.

Opzwepend gehamer

Het ironische is dat De Warme Winkel eigenlijk alles al vertelt in zijn prachtige, abstracte proloog. Majakovski/Oktober begint onder het opzwepende gehamer van percussionist Rik Elstgeest (je moet er het aambeeld en de uit volle borst zingende sovjetarbeiders bijdenken), met een indrukwekkende choreografie van achtergronddoeken die stijgen en dalen, beweeglijk zoals de geschiedenis dat is, afhankelijk van wie aan de touwtjes trekt. Nu eens is de naakte achterwand van het Kaaitheater te zien, het volgende ogenblik schuiven daar laag per laag doeken overheen, in een spektakel van kleur en beweging dat ons vertelt dat er niet één historische realiteit is, dat alles altijd een kwestie is van theatrale verhulling – de verhalen kunnen bloedrood zijn, glitteren als goud of omgeven worden door een scheutje mist uit de rookmachine.

In die eerste tien minuten doet De Warme Winkel met andere woorden wél wat het zo uitstekend kan: historisch materiaal en reflectie over het medium theater met de nodige intellectuele zwier samenballen tot een opwindende show. Daar steekt het gebrek aan body van het volgende uur scherp tegen af.

Majakovski/Oktober, op 7 & 8/11 in deSingel (Antwerpen), daarna op tournee

Beeld Sofie Knijff
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
© 2019 MEDIALAAN nv - alle rechten voorbehouden