Zondag 20/09/2020

AchtergrondFilm

Niet in de bioscoop, wel te huur voor 30 dollar: zet ‘Mulan’ de filmindustrie op zijn kop?

De nieuwe Disney-film 'Mulan' wordt uitgebracht op Disney+ in plaats van in de bioscoop.Beeld Photo News

De nieuwe Disney-blockbuster Mulan zal in de meeste landen niet in de bioscoop uitkomen, maar op het streamingplatform Disney+, voor een huurprijs van dertig dollar. Maakt het coronavirus zo komaf met het traditionele bioscoopmodel? Of is dit de uitzondering waar uitzonderlijke omstandigheden om vragen?

Wanhopige tijden vragen om wanhopige maatregelen, en dat geldt ook in de filmindustrie. Dinsdagavond kondigde Disney-CEO Bob Chapek aan dat Mulan, de live-action remake van de gelijknamige tekenfilm, in de meeste landen niet in de bioscoop zal uitkomen, maar op het streamingplatform Disney+. Daar kunnen gezinnen vanaf 4 september de film bekijken voor de extra prijs van dertig dollar. In landen waar Disney+ niet actief is, zoals China – op de VS na de belangrijkste filmmarkt ter wereld – zal de film wel in de bioscoop uitkomen.

Hoe Mulan in België te zien zal zijn, is nog niet duidelijk. In ons land staat de lancering van Disney+ gepland voor 15 september, 11 dagen na de release van Mulan. Disney heeft nog niet gecommuniceerd over de release in België. Ook de Federatie voor Cinema’s van België (FCB) wacht nog op duidelijkheid. Opvallend is de reactie van Kinepolis, dat actief is in de VS, Frankrijk, Nederland én België, waar het de grootste cinemaketen vormt. “Op basis van de informatie waarover wij nu beschikken, ziet het ernaar uit dat wij in geen enkele van de landen waar wij actief zijn een bioscooprelease van Mulan zullen hebben.”

De reden voor de demarche van Disney is voor de hand liggend: de meeste bioscopen zijn dicht. Oorspronkelijk stond de brede release van Mulan, een film met een productiebudget van ruim 200 miljoen dollar (zo’n 170 miljoen euro), gepland voor 27 maart, maar tegen dan had het coronavirus de wereld in zijn greep. Disney stelde de release uit naar 24 juli, en nadien naar 21 augustus. Maar omdat er, voornamelijk in de VS, geen beterschap in zicht is wat betreft het coronavirus, werd een bioscooprelease geschrapt. “We zien Mulan als een one-off”, beloofde Chapek, “en niet als een manier om te zeggen dat we voor een nieuw businessmodel kiezen.”

Voor Disney, dat het afgelopen kwartaal door de sluiting van pretparken en bioscopen een verlies van 4,7 miljard dollar optekende, lijkt dit model een redelijk veilige gok. Disney+, dat in november gelanceerd werd, is een succes: de ambitie om op vijf jaar tijd 60 miljoen abonnees te halen, werd al na acht maanden ingelost, en Mulan kan dat cijfer nog omhoog stuwen. “Het is een betrekkelijk grote stimulus om je te abonneren op Disney+”, beseft Chapek. Dat je bovenop je abonnement (een maandelijkse 7 dollar in de VS) nog eens dertig dollar (het bedrag varieert lichtjes van land tot land) moet betalen, lijkt een hoge prijs. Maar wie een bioscoopuitje naar Mulan als een gezinsuitstap ziet en uitrekent dat een bioscoopticket in de VS gemiddeld negen dollar per persoon kost, is misschien wel bereid om dat bedrag neer te tellen. 

Drie maanden

Als Mulan op Disney+ een hit wordt, zou Chapek wel eens op zijn belofte van een “eenmaligheid” kunnen terugkomen, klinkt het in de filmindustrie. “Disney zet nu vol in op streaming”, besloot Bloomberg-columniste Tara Lachappelle na de beslissing van Chapek. Daarmee kalft de macht van de bioscopen verder af: een trend die al enkele jaren geleden, met de komst van Netflix, werd ingezet, en die nu lijkt te versnellen door een pandemie die mensen thuishoudt.

Nog niet zo lang geleden hadden bioscoopuitbaters drie maanden lang een monopolie op elke grote release. Maar Netflix knabbelt al lang aan de sokkel waarop het bioscoopmodel ooit zo stevig stond: kleppers als Roma, Marriage Story en The Irishman kwamen dan wel uit op het grote scherm, maar waren op hetzelfde moment al te bekijken voor eender wie een laptop had en negen dollar per maand betaalde. En in de VS bereikten Hollywood-studio Universal en bioscoopketen AMC nog maar pas een opvallende deal: de bioscoopwindow van drie maanden werd teruggedrongen tot 17 dagen, waardoor Universal dik twee weken na de bioscooprelease zijn nieuwste kleppers al via video-on-demand kan aanbieden.

Terwijl Disney, dat ook miljoenenfranchises als Star Wars en de superhelden van Marvel in zijn portefeuille heeft, met deze ongezien demarche zijn schaapjes op het droge brengt, lijken de bioscopen er het slachtoffer van te worden. Die kunnen in veel landen, waaronder in België, maar op beperkte capaciteit draaien omwille van de maatregelen tegen het coronavirus, en incasseren zo zware financiële klappen. Als zij geen grote releases kunnen programmeren – ook de fel gehypete Christopher Nolan-film Tenet laat op zich wachten – lopen ze nog meer inkomsten mis.

“We vinden dit natuurlijk niet leuk”, erkent Thierry Laermans van de FCB. “Maar we gaan ervan uit dat dit een éénmalige actie is, door de specifieke context van de coronapandemie. Wij zijn overtuigd van de toegevoegde waarde die de bioscopen kunnen bieden. Dus ja, we betreuren dit, maar we hebben ook begrip voor deze beslissing en we gaan hier geen overhaaste conclusies uit trekken.” Eenzelfde geluid valt te horen bij Kinepolis: “Mulan is een film die een bioscoopervaring verdient, dus uiteraard betreuren wij de beslissing van Disney, maar wij hebben ook begrip voor de uitzonderlijke omstandigheden. Wij blijven overtuigd van de fundamentele waarde van het bioscoopwindow in de levenscyclus en het terugverdienmodel van een film.”

De vraag is of de Disneys en Universals van deze wereld, in tijden waarin de bioscopen hen meer lijken nodig te hebben dan omgekeerd, er ook zo over denken.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234