Dinsdag 10/12/2019

Recensie

Nick Cave & The Bad Seeds - ‘Ghosteen’: vreemd licht uit de leegte ★★★★☆

Beeld Stefaan Temmerman

Zo terloops als Ghosteen vorige week werd aangekondigd, zo diep zijn de sporen die de nieuwe Nick Cave achterlaat op de pechstrook van uw hart. Het verlies van zijn zoon hakte er duidelijk stevig in, maar Koning Kraai vliegt tegelijk gewichtloos uit naar de hemel.

Dat doen hij en zijn Bad Seeds met een dubbelaar waar vooral transcendentale ambient, tedere soundscapes en warme harmonieën de dienst uitmaken. Een plaat met de meest kitscherige sprookjeshoes ook, trouwens. Alsof die illustratie uit christelijk geïnspireerde propaganda voor koters werd gejat.

Met de pyjama aan, en de natte haartjes gekamd, gingen we vannacht dan ook zitten voor deze nieuwste Nick Cave, die iets voor middernacht de wereld werd ingestuurd. Een geluk dat we zo’n goeie, rokerige single malt in de klauwen hielden. Trillend als een juffershondje laat deze dubbelaar je namelijk achter. Niét omdat de songs je verbijsteren zoals Cave dat deed met zijn psychopathische collectief The Birthday Party, of met de meest lugubere vertolkingen van The Bad Seeds. Nee.

Wél omdat Ghosteen - vooral het tweede luik - je soms naar adem doet snakken: wanhoop wordt uitgespeeld tegen schoonheid, dood tegen licht en leven. Ghosteen had de voorganger moeten zijn van het aardedonkere ‘Skeleton Tree’ (2017), maar net zo goed doet ze vandaag dienst als een antwoord op - of uitdieping én echo van - die briljante plaat. De songs klinken warmer, en zelden zo dissonant als op Skeleton Tree, waar je je soms met een scherfwerend vest door een mijnenveld van naargeestige noise en disharmonische klanklandschappen moest ploegen.

'Ghosteen' van Nick Cave; Beeld rv

De nacht brengt roet

De ambient van Brian Eno en het Twin Peaks van David Lynch lijken Cave’s rechterhand Warren Ellis dit keer te hebben beïnvloed. Weg zijn de grauwende gitaren, en Bad Seeds-drummer Thomas Wydler werd zijn stokken goeddeels ontnomen. Instrumentaal is dit vooral de trip van Ellis. Diens warme electronica, de plechtstatige piano van Cave en zweverige harmonieën beheersen Ghosteen. Bij momenten denk je zelfs dat je naar een bizar audiobook van de Australische crooner luistert. Skeleton Tree klinkt in vergelijking zowaar… haast dansbaar?

Maar net als bij Skeleton Tree voeren de lyrics in ‘Hollywood’, een troosteloos parlando in ‘Fireflies’ of het ontroerende titelnummer je terug naar alle nuit blanches - waar de nacht geen raad maar roet bracht - en een radeloze vluchtfantasie van Cave. “I am now waiting for my time to come / and we hide in our wounds” klinkt het mistroostig en defaitistisch aan het eind van van de plaat.

Pijn in elk woord

Cave zou eens beweerd hebben dat hij deze songs al had geschreven voor zijn vijftienjarige zoon Arthur na een bad trip van de klippen stortte in 2016. Toch ontkom je als luisteraar niet aan het gevoel dat sommige lyrics een naargeestige, voorspellende waarde hadden, en nu pas écht loodzware gravitas hebben gekregen. In het titelnummer klinkt het bijvoorbeeld bedrieglijk lieflijk: “Mama bear holds the remote, and papa bear just floats and baby bear has gone to the moon.” Vandaag proef je pijn in elk woord.

De geesten van dierbare overledenen werden dan weer ogenschijnlijk opgetrommeld voor het etherische achtergrondkoor in ‘Ghosteen Speaks’, terwijl Cave zachtjes zingt: “I am within you / you are within me.” Een voorzichtige gok: zou het woord “ghosteen” waar iedereen zijn hoofd vorige week al over brak een samentrekking van “ghost” en “teen” kunnen zijn? De gedachte aan Cave’s verongelukte tienerzoon hangt alleszins als een geest over het dubbelalbum. Arthur lijkt de “runaway flake of snow” in ‘Night Raid’, de “baby” in ‘Leviathan’ of “the moonlit man / suitcase in his hand” in ‘Ghosteen’.

Dood, rouw en heling

“I try to forget to remember that nothing is something,” klinkt het iets verder ook in ‘Ghosteen Speaks’, “and that something is meant to be.” En wat dacht u van “The past with its savage undertow lets go” in ‘Sun Forest’? Op zo’n momenten zwerven dood, rouw en heling door eenzelfde ruimte.

Als plaat één bij wijlen mooi maar ook wat monotoon klinkt, dan is het vooral deel twee waarin de stemming durft te kantelen. Bij wijlen wordt de sfeer zelfs sinister en somber. “We are photons released from a dying star,” declameert Cave in ‘Fireflies’. En “Everybody’s losing someone” klinkt het in ‘Hollywood’. Toch schijnt er net zo goed een vreemd licht uit die leegte, met Nick Cave als betrouwbare gids. Dit is een pijnlijk soulvolle plaat, gevuld met verlies en gemis. Maar ook met sprankels hoop en troost.

Fans van de stevig uithalende Nick Cave blijven met deze dubbelaar op hun honger: hun idool zet hier zelfs al eens een falset op. “Nick got neutered?” vroeg één fan zich vannacht dan ook af. “Is dit yoga-muziek?” klonk het zelfs ontgoocheld. Geen van beide klopt: Nick Cave had de ballen om zichzelf opnieuw uit te vinden met een meditatieve plaat, die diep onder je vel kruipt.

Geen typische Bad Seeds, dit keer. Wel bar seats in a cave, waarop u treurig voor uzelf uitstarend soelaas kan vinden.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234