Dinsdag 15/10/2019

Film

"Naturel acteren, dat leer je in je dorp"

In 'En amont du fleuve' trekken twee broers (vertolkt door Sergi Lopez (l.) en Olivier Gourmet) naar de plek waar hun vaders lichaam werd aangetroffen. Beeld rv

Hij heeft geen kop om hoofdrollen te spelen. En had hij de Dardennes niet tegen het lijf gelopen, was hij misschien nooit in een film terechtgekomen. Maar intussen staan er ruim honderd films op zijn cv, en weet hij: "De Dardennes hebben een probleem met vrouwen."

We kennen hem vooral van zijn norse, zwijgzame personages. Of van zijn bruten. Zoals hij ze bij de gebroeders Dardenne wel vaker neerzet. Maar En amont la fleuve is een film van een vrouw: Marion Hänsel. De tweetalige, maar vooral Franssprekende Brusselse maakte eerder La tendresse met Gourmet. Daarin was hij ongewoon warm en teder. Maar in haar nieuwste is hij zoals we hem kennen: gesloten en nogal koud.

Niet zo in het echt. Een heel gewone man zonder enige kapsones. Terwijl hij in Frankrijk een grand monsieur is, die meer dan honderd films achter zijn naam heeft staan. En daarin speelt hij lang niet altijd van die bruten met weinig woorden. Zijn grootste hit en wellicht ook meest bejubelde film was L'exercice de l'Etat, waarin hij een minister speelde die het zelfvoldane van een Sarkozy had. Hij hield daar toen een nominatie voor een César aan over. Niet slecht, maar wellicht was de prijs voor beste acteur die hij in Cannes kreeg voor Le fils nog beter.

En altijd hoor je hetzelfde als het over Gourmet gaat: wat een naturel heeft die man. Alsof het iets is wat je van nature hebt. Niet dus, zo legt Gourmet uit. "Dat gaat terug tot mijn werk aan het conservatorium. Door acteurs aan het werk te zien bij wie het ook vanzelf leek te gaan. Mensen vooral uit The Actor's Studio, met een Robert De Niro voorop, toen een grootheid door films als Taxi Driver en Raging Bull. Ik hield van zijn brute kracht, zijn natuurlijkheid.

"Aan het conservatorium al trachtte ik eerder te 'zijn' dan te 'spelen'. Ik wilde in mijn personages verdwijnen. Je moet daar niet in overdrijven, maar je moet wel proberen aan te voelen wat er door iemand heen gaat."

Grote wonde

Wat er alvast door Homer, zijn personage in En amont du fleuve, heen gaat, is teer en alcohol. Hij rookt en drinkt tegen de sterren op. Omdat hij de woorden niet vindt.

Gourmet: "Homer is iemand die affectie tekortkomt. Hij zoekt de vader die hij nooit gekend heeft via de halfbroer van wiens bestaan hij nog maar pas afweet. Het is een klein verhaal over een grote pijn, een grote wonde. Een pijn die hij al zijn hele leven meesleept en die ongetwijfeld zijn karakter, zijn humeur, zijn manier van zijn heeft beïnvloed. Een kind dat niet het geluk heeft zijn vader te kennen, moet leven met de gedachte dat het niet goed genoeg was voor de vader. En dat kan zijn sporen achterlaten."

Gourmet had zelf wel een goede verhouding met zijn vader, die nog niet zo lang geleden is overleden. Na zijn studies in Luik bleef hij een tijdje in de stad hangen en deed er aan toneel, maar sinds hij vooral voor de camera staat, is hij terug in zijn geboortedorp gaan wonen, Mirwart. Een verlaten gat in de provincie Luxemburg, waar zijn vrouw tot twee jaar geleden het hotel uitbaatte dat zijn grootmoeder destijds had opgestart.

"Het werd te veel, we zijn ermee gestopt. Ik doe vijf, zes films per jaar en dan kom je thuis en zit je huis vol. Niet dat ik tussendoor zit te wachten op werk. Ik ben hyperactief. Ik kan niet niets doen. Ik wil voortdurend bezig zijn. Bewegen. Mensen ontmoeten. Andere regisseurs, andere tegenspelers. Ik heb daar gewoon nood aan. Dat is mijn beroep. Als ik niet acteer, dan werk ik met mijn handen. Dat doe ik ook graag. Ik sloop huizen, restaureer ze... Ik ben een knutselaar. Vandaar dat ik in Le fils ook een schrijnwerker speelde. Mijn opa deed dat ook. Ik kan geloofwaardig met mijn handen werken."

Geloofwaardig drinken kan hij ook. Zijn personage Homer zou je haast een alcoholist kunnen noemen. "Als je me ziet drinken in En amont du fleuve, dan drink ik echt. Gewoon af en toe een slokje, om wat tipsy te zijn. En zat Homer aan de whisky, dan mocht het wat meer zijn. Genoeg om mijn oren wat te laten opwarmen. Om niet te hoeven doen alsof ik dronken ben. Het is redelijk moeilijk om een dronken persoon te vertolken. Ik heb ooit eens in een andere film echt doorgedronken en het effect was niet goed. Het was té."

Microkosmos

Even moet hij er zelf om bulderen, maar nog voor zijn lach is uitgestorven, is hij alweer aan het vertellen. "Waar ik woon, is er niets. Mijn moeder woont er nog, mijn broer, mijn zus en de vrienden uit mijn kindertijd. En mijn vrouw is ook uit de regio. Ik ben er opgegroeid, ik ken er iedereen. In een stad heb je altijd meer de neiging om mensen op te zoeken met wie je affiniteiten hebt. In een piepklein dorp als Mirwart moet je met iedereen opschieten. Anders heb je helemaal geen sociaal leven. Velen hebben niet dezelfde cultuur, niet dezelfde ideeën of smaak, niet hetzelfde werk, niet dezelfde problemen. Het is een microkosmos. Je leeft werkelijk samen met de mensen in een dorp.

"Toen ik in Luik woonde, trok ik voortdurend met acteurs op en hoorde ik telkens dezelfde verhalen en dezelfde problemen. Stadsbewoners kennen de realiteit niet van hun medemensen. In een dorp leer je echt wat tolerantie is. En naturel. Ik ben geworden wie ik ben door mensen om me heen te zien."

Eenvoudige mensen, zoals ook de Dardennes, die hem er altijd bij willen. Hij is hun ultieme fetisjacteur. "Uit erkentelijkheid, maar ook uit bijgeloof", zegt hij zelf. "Hun eerste langspeler, Je pense à vous, was een gigantische tegenvaller geworden, omdat hun Franse coproducent inspraak wou in de cast en de ploeg waarmee ze werkten. Bij La promesse hadden ze zich voorgenomen om alleen nog te kiezen voor mensen die ze echt wilden. Maar dat kon slechts door hypotheken op al hun bezittingen te nemen. Achteraf was de opluchting zo groot dat ze van bepaalde mensen in de cast en crew nooit meer afscheid hebben kunnen nemen. Ik zeg het, uit bijgeloof."

Raar dat ze alleen fetisjacteurs hebben: naast Gourmet ook een Jérémie Renier of Fabrizio Rongione. Hun laatste drie films gaan nochtans over vrouwen. "Ik denk echt dat ze een probleem hebben met vrouwen," lacht Gourmet. Hij giet zijn glas achterover en zegt op de vraag hoe ze gereageerd hebben op het tegenvallen van La fille inconnue: "Ik heb het hen nog niet durven vragen. Maar wees er maar zeker van dat ze ontgoocheld zijn en triestig. Alles heeft zijn gevolgen."

Olivier Gourmet: "Het is vrij moeilijk om een dronken persoon te vertolken. Ik heb ooit eens echt doorgedronken, maar het resultaat was niet goed. Het was té." Beeld rv
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234