Maandag 06/07/2020

Selectief

Natali, Nathalie en Kaat: de drie vrouwen achter de film 'Façades'

Kaat Beels, Nathalie Basteyns en Natali Broods.Beeld Steven Richardson

Façades, de nieuwste film van regisseurskoppel Kaat Beels en Nathalie Basteyns, is geschreven op het lijf van actrice Natali Broods. Maar ook de rest van de cast is helemaal rondom haar opgebouwd. Met een naturel zoals alleen Broods dat kan, speelt ze een vrouw die na een huwelijkscrisis intrekt bij haar demente vader.

Façades is een intimistisch drama, over familiegeheimen, bedrog en zelfbedrog. Esthetisch gefilmd, maar minder surreëel dan de fictiereeks Beau Séjour, ook van Beels & Basteyns. En minder huiveringwekkend dan Tabula Rasa, waaraan Beels meewerkte. Maar met een desolate sfeer en een verstilling, die doet denken aan de schilderijen van Edward Hopper. En met een camera die op de huid zit van Natali Broods. Voor Kaat Beels en Nathalie Basteyns is het de eerste fictiefilm die ze samen maakten.

Waarom hebben jullie net nu déze film gemaakt?

Basteyns: “Het idee is gegroeid toen ik een workshop scenario volgde, ik was coach van scenarist Jan Pepermans. Mijn vader (apotheker/acteur Willy Basteyns, red.) was net opgenomen in een instelling omdat hij dementerend was. Jans grootvader ook. Daar moesten we gewoon iets mee doen.”

Beels: “Dementie was ook dramatisch interessant om uit verder te puren, in combinatie met het thema van een familiegeheim. Iemand met dementie blikt terug naar vroeger: de kans dat hij dat geheim verraadt, zorgt voor spanning.”

Was het niet moeilijk voor jou, Nathalie, om deze film te maken? Sommige scènes waren wellicht erg herkenbaar?

Basteyns: “Dat was inderdaad heftig. Acteur Johan Leysen lijkt ook op mijn vader, de mooie versie hé. Bij momenten zat ik met tranen in de ogen achter de monitor. Maar het gaf ook troost, ook als documentairemaker heb ik altijd gewerkt rond thema’s die me raakten.”

Kaat Beels en Nathalie Basteyns.Beeld Steven Richardson

Het verhaal is geschreven met Natali Broods in gedachten. Waarom zij?

Beels: “Natali is een goeie actrice, en ze heeft de juiste uitstraling: iets tussen sterk en kwetsbaar. Dat vonden we interessant voor de rol van Alex. We wisten dat Natali zo’n verhaal kon brengen zonder in zeemzoeterigheid of overacting te belanden. Zij kan de juiste noten spelen om het verhaal te laten werken.”

Natali, wat dacht jij toen je jouw personage onder ogen kreeg: alweer een bedrogen vrouw? Na Galloping Mind en Met man en macht?

Broods: “Goh ja. Typecasting hé. Nee toch niet. (lacht) Ik dacht wel even ‘alweer’, maar het scenario is zo mooi. Hier is het het onderwerp van de film. Ik denk dat iedereen in zijn leven ooit wel bedrogen is geweest, of zelf bedrogen heeft. Zeker als je bedrog wat ruimer bekijkt. Bedrog is ook een dramatisch interessant gegeven, omdat het gepaard gaat met geheimen. En het heeft verschillende vormen. Als ze het volgende keer vragen, dan doe ik het weer.”

De andere acteurs zijn gecast rond Natali.

Basteyns: “Inderdaad. Voor de vader van Natali dachten we aan Johan Leysen. Om hem te overtuigen zijn wij met Natali en onze scenarist Jan naar Amsterdam gereden om samen te eten, om te zien of het klikte. Het was een super leuke avond. Je voelde dat Natali en Johan goesting hadden om samen te spelen, je voelde dat het zou marcheren.”

Beels: “Façades is een film die het moet hebben van de acteurs. Je moet geloven dat het familie is. Als je hen niet gelooft, dan ben je nergens. Daar hebben we veel op gewerkt.”

Basteyns: “Frieda Pittoors speelt Natali’s moeder. Het straffe was dat Frieda en Natali op elkaar leken, ze zouden perfect moeder en dochter kunnen zijn. Ook de manier waarop zij met Johan omgaat, is fantastisch.”

Een andere wat ongewone keuze is Theo Maassen, die we vooral kennen als auteur maar ook als comedian.

Broods: “Theo komt weleens kijken naar de voorstellingen van Compagnie De Koe, waar ik speel. We zochten iemand die iets ouder was. Het moest een charmante man zijn, die met veel weg komt.”

Beels: “Dat hij een Hollander is en een beetje belerend vonden we goed voor de rol van Klaus. Klaus is iemand die bij momenten een eikel kan zijn, maar wel een aantrekkingskracht heeft op vrouwen.”

Basteyns: “Hij heeft geen grappige rol. Maar hij is gevat. Door zijn humor tijdens de repetities begon iedereen anders te spelen. De scène waar Natali en Johan de slappe lach kregen: dat kwam eigenlijk door Theo, het was pure chemie.”

Tweede kans

Het hoofdpersonage Alex komt voor een belangrijke keuze te staan: gaat ze verder met de man die vreemdgaat of niet? Zouden jullie zelf nog voor die tweede kans gaan?

Beels: “Het is moeilijk om er een oordeel over te vellen, dat hangt er vanaf. Dat Alex weet van het bedrog en dat ze er niks mee doet: dat zegt ook veel over haar, en over haar verleden. Mocht ik Alex zijn, ik zou zien wat er de komende maanden zou gebeuren.”

Basteyns: “Jij zou al niet zo’n afspraak maken zoals Alex gemaakt heeft: wat er buiten ons bed gebeurt is oké, zolang ik het maar niet weet.”

Beels: “De afspraak die dit koppel maakt, lijkt me iets wat mensen doen. Maar ik denk dat zo’n open relatie in de praktijk vaak fout afloopt.”

Broods: “Het is geen echte open relatie, het is eerder: doe maar, maar ik moet het niet weten. Zelf vraag ik me af of je na het bedrog wel kan spreken van een tweede kans. Het zal nooit meer zijn als voorheen, maar aan de andere kant kan je er als koppel ook sterker uitkomen. Ik zou uiteindelijk toch voor de tweede kans gaan.”

Natali BroodsBeeld Steven Richardson

De moeder van Alex zegt in de film: als een vrouw gekozen heeft, knijpt ze al eens een oogje dicht. Met het ouder worden veranderen ook de opvattingen over wat een goede relatie moet zijn.

Broods: “Ik denk inderdaad dat je houding verandert. Er komt een moment dat Alex meer geborgenheid nodig heeft. Of misschien verstopt hij alles minder dan vroeger. Terwijl zij vindt: ‘je moet het niet onder mijn neus doen. Ik ruik het, dat is niet respectvol’. De verlatingsangst sluipt er misschien ook in.”

Basteyns: “Zij moet het van hem pikken, maar zou hij het pikken van haar?”

Broods: “Wat de ander doet, is altijd erger, en groter. Want de fantasie speelt mee.”

Slechte smaak

Bij regisseursduo’s denk ik snel aan de broers Coen of Dardenne. Jullie zijn een koppel. Hoe verloopt dat in de praktijk? Hebben jullie elk duidelijk afgelijnde taken?

Beels: “Als we een reeks regisseren zoals Clan of Beau Séjour zijn we elk afzonderlijk op de set. Bij Beau Séjour stond Nathalie twee dagen per week op de set en ik drie. Wat eerder ongebruikelijk is bij duo’s. Meestal doet de ene een langer blok, daarna komt de andere.”

Basteyns: “Voor Beau Séjour zijn mijn rolstoel en ik onafscheidelijk geworden (Basteyns is MS-patiënte, red.) We moesten andere oplossingen zoeken. Bij Façades waren we altijd samen op de set.”

Beels: “Bij Façades waren er maar 28 draaidagen, je wil elk moment hebben meegemaakt. Op de set is het ingewikkeld voor Nathalie om door de kabels en de statieven heen te voyageren. Daarom deed ik meer de communicatie met de acteurs en de opbouw van de scènes. Nathalie zat aan de monitor, zij luistert met haar docu-achtergrond: geloof ik het of geloof ik het niet.”

Wat gebeurt er als jullie het elk anders zien of anders willen aanpakken?

Beels: “We overlegden altijd eerst onderling, we wilden niet dat een iemand A zei en een ander B. Als we echt niet zeker waren, dan zei ik dat ook zo tegen de acteurs: ‘ik wil het zo en Nathalie wil graag nog eens anders’. En dan kozen we de beste scène.”

Basteyns: “Ja, dat werkte wel.”

Broods: “Het verliep ook vlot, we moesten niet lang wachten voor jullie naar ons kwamen. Ik vond het eerder aanvullend dan verwarrend.”

Beels: “Als regisseur moet je 1.000 beslissingen nemen op een uur tijd. Soms gaat het om kleine dingen, zoals een doorpas (de stiliste stelt een reeks kleren voor, de regisseur moet tijdens de repetitie dan de juise kleren kiezen voor een personage, red). Je hebt ook de cameraman, de regie-assistente en de acteurs die je steunen. Maar een extra klankbord om te checken of het wel klopt, is altijd handig. Alles alleen dragen, is een hele verantwoordelijkheid.”

Hebben jullie dezelfde smaak?

Basteyns: “Ik denk het wel, ja.”

Beels: “Ik denk dat we goed aanvoelen wat de ziel van een verhaal moet zijn. Als de ziel goed zit, dan kan je van daaruit met de aankleding ervan beginnen, en het universum creëren en documenteren met foto's of schilderijen.”

Basteyns: “We voelen elkaar goed aan, doordat we al zoveel hebben samengewerkt en elkaar al zo lang kennen, van in de filmschool. We hebben dezelfde referenties. Dat kan gaan om een film, een werk van Michaël Borremans, een Indian Summer-kleurenpalet.”

Beels: “We hebben ook al heel veel films samen gezien. Nathalie kan zeggen: die scène uit die film en dan weet ik genoeg.”

Basteyns: “We hebben wel een andere muzieksmaak. Er komt een Italiaans nummer in, Per Angela. Dat is helemaal mijn ding.”

Beels: “Ik zou dat nummer nooit in mijn platencollectie hebben gehad.”

Basteyns: “Ik heb goeie foute smaak.” (lacht)

Beels: “Maar ik hoorde dat nummer en wist meteen dat het dat moest zijn, een Italiaans half kitcherig nummer, iets tussen levenslust en melancholie. Natali vond ook dat het klopte, dat was belangrijk, want zij moest erop kunnen dansen.”

Wat is het grootste verschil tussen jullie twee, afgezien van de muzieksmaak?

Basteyns: “Dat ik zit en Kaat niet.”

Heeft jouw rolstoel jouw kijk op de wereld veranderd?

Basteyns: “Ja, ik ben vrij groot: 1 meter 76. Ik vond dat altijd heel tof en ik deed vroeger altijd mega hakken aan, dan was ik nog eens 10 centimeter groter. Nu zit ik altijd. Ik ben observerender. Mensen vergeten je heel dikwijls en daardoor kan je op een andere manier kijken.”

Beels: “Niemand kijkt ooit naast jou. Ze hebben je altijd gezien.”

Basteyns: “Dat is mijn aura.”

Beels: “Ik denk dat Nathalie een heel niet-Vlaamse eigenschap heeft: het larger than life dromen. Zij droomt van dingen waaraan ik zelfs niet durf denken, ik ben veel nuchterder van aard. Nathalie durft iedereen te benaderen, zij doet dat gewoon. Toen we net wilden beginnen draaien, raakte het huis waar we zouden filmen verkocht. Dat was een kleine ramp voor ons, dat huis was de ziel van de film. In de stijl van Frank Lloyd Wright, met veel dieptezichten. En dan stuur je Nathalie erheen om de koper te overtuigen dat we er toch nog konden filmen, met haar rolstoel in het gras.”

Basteyns: “Ik denk dat ik die overtuigingskracht altijd wel gehad heb, ook zonder rolstoel.”

Broods: “Dat is waar. Nathalie krijgt veel voor mekaar, zelfs als ze iets grofs zegt, dan pik je dat gewoon. Er is zo’n fonkel in jouw ogen, jij kan enthousiasmerend werken.”

Storytelling

Samen hebben jullie veel documentaires gemaakt. Heeft dat ook een invloed gehad op jullie aanpak bij fictie?

Beels: “We zijn allebei allergisch aan dialogen die fake overkomen. We weten hoe mensen echt praten, als ze hun eigen antwoorden moeten formuleren. We voelen snel wanneer iets van papier lijkt te komen.”

Basteyns: “Als ik een interview aan het doen was voor een docu en mijn haar kwam recht, dan wist ik dat het gesprek geslaagd was. Dat heb ik bij fictie ook. Als je een acteur iets ziet doen en je krijgt kippenvel, dan zit het goed.”

Beels: “De docu’s zijn een goede leerschool geweest. We hebben bijvoorbeeld docu’s gemaakt over straatkinderen in Nepal, je gaat ernaartoe, met twee, zonder script, zonder geluidsman. Maar je moet wel terugkomen met een verhaal. Dat is de meest pure vorm van storytelling, we hebben veel geëxperimenteerd, en veel geleerd met vallen en opstaan. Die ervaring heeft ons zeker geholpen om zo waarheidsgetrouw mogelijk te werken.”

Basteyns: “In onze docu's hebben we ook altijd geprobeerd om een esthetische vorm van cameravoering te hanteren.”

Façades is heel gelaagd, het verhaal wordt subtiel verteld. Een vrouwelijke aanpak, zullen sommigen zeggen.

Beels: “Wat me opvalt is dat vrouwelijke hoofdrollen vaak samengaan met een vrouw achter de camera. Tabula Rasa, Beau Séjour, Clan. Er is een zekere gevoeligheid, maar ik wil niet gezegd hebben dat een man zoiets niet kan. Onze grote voorbeelden zijn Tom Ford en Todd Haynes. Zij hebben die fijngevoeligheid ook. Wel net twee homo’s.”

Broods: “Ik heb altijd schrik van zulke uitspraken, als zou het een vrouwelijke film zijn. Met vrouwen, door vrouwen, en dus ook voor vrouwen, dan? Dat gaat niet helemaal op, al zijn er dan ook weer weinig vrouwelijke regisseurs die het hebben over drugskartels en de maffia.”

Beels: “Het onderwerp en de benadering zijn vrouwelijk. Maar er is ook genoeg mannelijkheid aanwezig met Theo en Johan.” (lacht)

Nu in de bioscoop.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234