Vrijdag 04/12/2020

DM ZaptDe modernisten

Na de exposés van Vandenbreeden komt het visuele snoepgoed, althans voor liefhebbers van strakke lijnen, tijdloos wit en open raampartijen

Vincent Verelst en Axel Ghyssaert in ‘De modernisten’.Beeld vrt

Dirk Leyman zet vandaag de blik op oneindig en keek naar De modernisten

“Een onvergetelijke zoektocht naar onze eigen grootste Belgische modernistische architecten.” Klara en Canvas beknibbelen niet op superlatieven om hun negendelige videoserie De modernisten aan te prijzen. In het kielzog van Le Corbusier, Mies van der Rohe of Walter Gropius werd immers ook hier te lande de cultus van licht, glas en geometrie bedreven.

Maar laten we wel wezen. Namen als Axel Ghyssaert, Paul Neefs en Peter Callebout doen slechts bij insiders een belletje rinkelen, terwijl bekendere bouwers als Renaat Braem, Huib Hoste, Lucien Engels of Willy Van der Meeren steeds in de schaduw van hun buitenlandse voorbeelden bleven.

Loffelijk plan dus om deze soms stiefmoederlijk behandelde architectuurpioniers een moment de gloire te  bieden. VRT-verslaggever Vincent Verelst steekt zijn idolatrie voor deze visionaire zielen niet onder stoelen of banken. Zijn bewondering geldt vooral een door hen gebouwd woonhuis. Om met de camera te kunnen binnenglippen bij de tegenwoordige bewoners, begeleid door een verwachtingsvol episch muziekje.

Als sidekick en ceremoniemeester nam Verelst erfgoedarchitect Jos Vandenbreeden onder de arm, directeur van het Sint-Lukasarchief. In die duistere spelonk tovert Vandenbreeden het ene na het andere bouwplan op zijn ouderwetse overheadprojector. Let u ook even op zijn indrukwekkende bretellen, terwijl hij grossiert in lapidaire wijsheden: “Je kunt geen wc maken zo groot als een living of een living zo groot als een wc.” Of: “Dat lijkt primitief en tegelijk is dat zeer vernuftig.” En natuurlijk: “De goeie architecten werken nog altijd met potlood voor ze iets op de computer tekenen.” De brave Verelst likt zijn discours op als was het vers getapte honing. Vandenbreeden betrekt zélf de Woning Lens (1934) in Mechelen, gebouwd door Huib Hoste, die van Le Corbusier menige aai over de bol kreeg.

Na de exposés van Vandenbreeden komt het visuele snoepgoed, althans voor liefhebbers van strakke lijnen, tijdloos wit en open raampartijen. In een van de sterkste afleveringen bezoeken we het Lakense huis Weyers van Willy Van der Meeren, bevlogen propagandist van het gestandaardiseerde wonen. Puntgaaf oogt de woning uit 1961 nog steeds. Al kan het natuurlijk liggen aan de huidige eigenaar, de welbespraakte Sven Grooten van B-Architecten, die het pand in ere herstelde. Lichtjes tragisch is de saga van Paul Neefs en zijn eigen twaalfhoekige woning (1963) in Oud-Turnhout (“Veel mensen vinden het een ufo die is geland.”) Bij gebrek aan opdrachten moest de vader van vijf kinderen later een meubelwinkel beginnen, vertelt zijn weduwe mistroostig. En hup, voor je het weet is er wéér een aflevering foetsie van De modernisten. De stopwatch klokt onverbiddelijk af op tien minuten. Dat is tergend kort om het summiere te overstijgen.

De modernisten, op Klara en VRT.nu.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234