Vrijdag 13/12/2019

Boeken

Na ‘Cat Person’-hype is het tijd voor de ‘creepiness’ van Kristen Roupenian

Beeld Urszula Soltys

In volle #MeToo-tijden verwierf de Amerikaanse debutante Kristen Roupenian wereldfaam met haar sukkelseksverhaal Cat Person. Nu ligt haar eerste bundel in de winkel en toont ze zich niet vies van een flinke portie creepiness.

Wat doe je met onheilsprofeten die beweren dat literatuur geen greintje impact meer heeft? Je werpt hen de ongewone saga van Kristen Roupenian (37) voor de voeten. Jaar na jaar kon de Amerikaanse haar schrijfsels amper aan de straatstenen kwijt. Tot het prestigieuze magazine The New Yorker Roupenian in het vizier kreeg en besloot om in december 2017 haar kortverhaal ‘Cat Person’ te publiceren. Roupenian was verrukt, hoe zou je zelf zijn? Onder een boom op de universiteitscampus van Michigan bedacht de ex-studente creatief schrijven: ‘Gelukkiger zal ik nooit meer worden.’ Het vervolg had ze niet voorzien. Roupenian belandde op een rollercoaster die haar tot wereldwijd literair fenomeen katapulteerde.

Lang geleden dat fictie zoveel emoties losmaakte als Cat person, een in wezen eenvoudig verhaal over een geaccidenteerde date tussen de 20-jarige studente Margot en de 34-jarige ‘kattenmens’ Robert, uitmondend in – voor het meisje – onbevredigende en hoogst onhandige seks. Drie dagen na verschijning ging het verhaal viraal. Uiteindelijk lazen liefst 4,5 miljoen mensen Cat Person op de New Yorker-site. Op slag mocht Roupenian van uitgeverij Simon & Schuster een voorschot van 1,2 miljoen dollar op zak steken. En HBO wilde van haar aanstaande verhalenbundel meteen een dramaserie maken.

Was Roupenian in verhitte #MeToo-tijden de juiste vrouw op het juiste moment? Cat Person – vaak ten onrechte gelezen als reportage of persoonlijke getuigenis – zorgde voor een hoogoplopend debat over de schemerzone tussen ja en nee, over seks met toestemming en tegen-je-zinseks. Het verhaal zette ook machtsverhoudingen tussen oudere mannen en jonge vrouwen op scherp. Wat te doen met vastgeroeste versiercodes, verkeerde verwachtingen én amoureuze misverstanden in WhatsApp-tijden? Roupenian – al jarenlang in een lesbische relatie – raakte platgewalst door fan- en hatemail en “mannen die me maar gedetailleerde beschrijvingen over hun seksuele ontmoetingen bleven toesturen.” Tegen wil en dank werd ze bevorderd tot specialiste sukkelseks. Maar Roupenian rechtte de rug en ging verwoed aan het schrijven aan haar eerste verhalenbundel Je weet dat je dit wil, nu uit in vertaling.

Vreemd en pervers

Slate vindt het “een “vreemde en perverse” bundel, de New York Times serveerde het boek af als “saai en needy”. Zeker is dat Roupenian behoorlijk eclectisch te werk gaat in dit grimmige dozijn kortverhalen met wrede en wrange allures. Ze leeft zich uit in een soort tales of ordinary madness en is niet vies van smeuïge porties creepiness en goedkope horror, zoals in ‘Het Lucifersdoosjessyndroom’, waar aan het eind een parasiet lelijk huishoudt. Het boek opent ijzersterk met ‘Stoute jongen’ waarin een koppel een tijdelijke logé op sadomasochistische wijze voor hun genot aanwendt. En wat te denken van het strak geschreven slotverhaal ‘Bijtertje’, over een vrouw met een onstelpbaar verlangen om een hap uit een charmante collega te nemen? Niets is wat het lijkt. Vaak laat Roupenian haar verhalen op de laatste pagina’s compleet kantelen en dient ze de lezer een ferme dreun toe, full in the face. Om die te dempen met droge, dwarsige humor van vileine snit.

Tussen het knetterende begin én het bitsige einde schuilen zowel afleggertjes, bravourestukjes als flauwiteiten. Voortdurend zoomt Roupenian in op de schurende, soms ronduit gevaarlijke omgang tussen de seksen. Onbehagen en eenzaamheid sluipen rond als een roedel bloeddorstige wolven bij nacht. Toch blijven ‘Kattenmens’ en ‘Een fatsoenlijke vent’ de vlaggenschepen van deze bundel, thematisch perfect te lezen als tweeluik. En nee, kapseizen onder de hype doet Roupenian finaal niet. De kans is levensgroot dat haar sinistere universum je nog lang blijft achtervolgen.

Kristen Roupenian, ‘Je weet dat je dit wil’, vertaling Tjadine Stheeman, 258 pagina’s, Nieuw Amsterdam.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234