Maandag 20/05/2019

Musical

Muziektheater over Bob Dylan? Dat wil zelfs ‘musicalhater’ Marc Didden zien

Marc Didden. Beeld Johan Jacobs

Eigenlijk gruwt hij van muziektheater - “dat kun je toch niet au sérieux nemen” - maar voor de Bob Dylan-musical Girl from the North Country in Londen maakt Marc Didden graag een uitzondering. “De hele cast acteert, zingt en danst op topniveau.”

Als u zegt “Musical” zeg ik “Bweurk”. Behalve die eerste keer dat ik in de Brusselse bioscoop Ambassador verrukt naar West Side Story zat te kijken, is het tussen mijzelf en alle vormen van muziektheater nooit echt goed gegaan, moet ik u bekennen. Ik kan de hartenkreten van protagonisten die middenin een volzin plotseling overschakelen van spreektaal naar zang en dans niet echt au sérieux nemen.

► Sheila Atim en Shirley ­Henderson zetten een topprestatie neer in ‘Girl from the North Country’. In de musical met muziek van Bob Dylan speelt de ­muzikant ­verder geen rol in het verhaal. Beeld rv Manuel Harlan

Maar misschien heb ik gewoon pech gehad die keren dat ik in het Londense West End of langs New Yorks Broadway met dure tickets in hand zo’n musicaltheater binnenstapte en ben ik altijd op het verkeerde moment bij de verkeerde voorstelling terechtgekomen.

Maar wat ik er mij vooral levendig van herinner, is dat ik er nooit echt plezier aan beleefd heb, enige emotie bij voelde, laat staan er enige stof tot reflectie uit puurde.

Theater moet natuurlijk altijd over leven en dood gaan en over hoe goed wij mensen zijn om zelfs wanneer we kunnen zwemmen toch een groot talent tot verdrinken vertonen. En dat doet musical nooit. Of zelden. Het is op zijn best opera van de Aldi. Ik heb er vaak last van geeuwzucht en kijk er meer dan fatsoenlijk is op mijn uurwerk om te zien hoe lang we nog te lijden hebben.

Maar natuurlijk denk ik bij het woord “Musical” niet alleen aan “Bweurk”.

Ik ben namelijk net oud genoeg om mij nog mijn gloeiend warm wordende wangen te herinneren die zich van mij meester maakte toen ik die gouden MGM-musicals ging ontdekken. Feestfilms waar Fred Astaire zich de pokkenpleuris stepte, waar Bing Crosby en Frank Sinatra hun hele fluwelen longinhoud met ons deelden, waar het benenwerk van Ginger Rogers en vooral Cyd Charisse ons deed branden in de jongenshel.

La La Land

Omdat ik zoveel van die volmaakte MGM-wereld heb genoten, zal u mij vergeven dat ik maar matig opgewonden kon raken van de eerder dit jaar volgens mij in bepaalde kringen iets te heftig bejubelde rolprent die La La Land heet.

Het land waar wij ons vorige vrijdagavond bevonden, heette 'Bob-by-land'.

Ik heb het bezocht in het statige en van historiek stijf staande Old Vic Theatre aan de wat donkere achterkant van de Londense South Bank. Wat mij nieuwsgierig genoeg maakte om een duik onder de Noordzee te wagen, was een meer dan gunstige recensie in de betrouwbare krant The Guardian alsook het per ongeluk opgevangen bericht dat de geheimzinnige manager van Bob Dylan enkele jaren geleden de Ierse dramaturg Colin McPherson opbelde met de vraag of hij enig brood zag in een toneelstuk waarin Bobs songs een zekere rol zouden kunnen spelen. De briefing luidde: “Nee geen musical, natuurlijk. Gewoon iets moois. Iets wat de geest van de bard zou uitademen.” McPherson antwoordde dat hij er over zou nadenken. En dat deed hij. Drie jaar lang. En wat hebben wij vorige vrijdag gezien en gehoord?

De acteurs in actie, in ‘Girl from the North Country’. Ze zetten stuk voor stuk een topprestatie neer. Beeld rv Manuel Harlan

Iets moois. Nee, geen musical. Maar wel een geweldige fijne brok zeer avondvullend toneel. Waarover niet alleen de geest van Dylan uitvoerig waaide maar ook de diepte van zijn teksten, zijn humor, zijn zelden gelauwerde kwaliteiten als melodist sterke troeven waren.

Het stuk kreeg de titel Girl from the North Country mee, naar een vroege song die Dylan aan zijn zo goed als eerste lief wijdde. De song draagt in zich de weldoende warmte van de liefde, maar ook de kille schoonheid van de vlaktes van Minnesota waar de recente Nobelprijswinnaar 76 jaar geleden geboren werd in de ruwe havenstad Duluth, Minnesota.

Grapes of Wrath

Colin McPherson, die het stuk behalve zeer zorgvuldig schreef ook nog eens de puntgave regie voerde en als boeiend muzikaal leider optrad, haalt zijn op papier helemaal onmogelijk lijkende slag volledig thuis.

Wanneer je de prachtige zaal van het Old Vic binnenkomt, is het scènebeeld zo uit John Steinbecks Grapes of Wrath geknipt. Het lijkt op een in sepia bijgekleurde foto van Dorothea Lange, de fotografe die als geen ander de mensen van de Grote Amerikaanse Depressie uit de jaren 30 op de toen nog zeer gevoelige plaat vastlegde. Er staat links ook een oude lampenradio te blinken en helemaal in het midden ligt een contrabas in rustmodus.

Klokslag halfacht komen alle acteurs en muzikanten vanuit de zaal het podium opgewandeld. Ze zetten Dylans weinig bekende ‘Sign On the Window’ in en meteen weet je dat het goed zit. Hoe deze mensen kunnen spelen – in alle betekenissen van dat woord – grijpt meteen naar de keel en laat de toeschouwer de komende twee uren nooit meer los. McPherson haalt zijn verhaal niet uit Dylans Greatest Hits-lp’s , al gaat hij weliswaar eigenzinnige versies van ‘Like A Rolling Stone’, ‘I Want You’ of ‘Hurricane’ niet uit de weg.

Maar de tour de force zit er 'm hier toch in dat een song uit Dylans gospelperiode stammende Slow Train Coming, het door vrijwel iedereen vergeten ‘Sweetheart Like You’en het zeer recente ‘Duquesne Whistle’ organische stapstenen worden in dit ontroerende verhaal over armoede en migratie, kansloosheid en donkerte. De hele uitgebreide cast acteert, zingt en danst voortdurend op een absoluut topniveau en al is het wat onrechtvaardig daar één naam uit te lichten doen we dat toch, en dan met plezier, in verband met de Schotse actrice Shirley Henderson, die u ook kan kennen uit Trainspotting, Harry Potter of ons volkseigen Villa des Roses.

Toen Shirley, vlak voor het doek viel, hevig op ons oude mannen-gemoed werkte met haar pakkende versie van Forever Young voelden wij de waterlanders opwellen en na enig verzet concludeerden wij wijs: watdefuk, huilen mag!

Girl from the North Country van Colin McPherson loopt in The Old Vic, The Cut, Londen nog tot 7/10, en hopelijk langer. oldvictheatre.com

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.