Zondag 29/03/2020

DM Zapt

Muziekgoden zijn ook maar mensen

John Coltrane.Beeld rv

Deze week zet Ewoud Ceulemans de blik op oneindig. Vandaag: muziekdocumentaires.

Soms gebeuren de bijzonderste dingen op de meest onooglijke plaatsen. Een jaar of drie geleden stond ik in een boekenwinkel in Oxford, een nogal kneuterig stadje dat zijn beperkte uitstraling vooral te danken heeft aan de beroemde universiteit. Maar in die boekenwinkel stonden ook twee onooglijke veertigers: een langere man met een puberkapsel en een kortere man met een warrige baard en een lui oog.

Het besef dat ik in dezelfde winkel boeken stond te kopen als Jonny Greenwood en Thom Yorke, het hart en het hoofd van Radiohead, kwam pas een paar uur later.

Het is een vreemde gedachte dat wereldberoemde en wereldvermaarde muziekgoden uiteindelijk ook maar mensen zijn. Maar het is ook bevredigend, de gedachte dat legendes tot dezelfde werkelijkheid behoren als ikzelf.

De aantrekkingskracht van muziekdocumentaires zit ’m vaak in die kleine details, die van goden weer mensen maken. Tot en met dit weekend was The World According to Radiohead – een fascinerende inkijk in de filosofie van Yorke en co. – te bekijken op VRT NU, waar ook Belpop wordt aangeprezen en documentaires over Jacques Brel en Arno. Op Netflix staan ondertussen meer muziekdocu’s dan je je kunt inbeelden. Van een reeks over de evolutie van hiphop tot een docu over Nina Simone, en Chasing Trane, waarin het levensverhaal van John Coltrane uit de doeken wordt gedaan.

Coltrane, voor wie de man niet kent, heeft meer voor de saxofoon betekend dan Adolphe Sax zelve. Een jazzicoon van hetzelfde kaliber als Miles Davis en Thelonious Monk. In het nogal matige Chasing Trane struikelen bevoorrechte getuigen – oude en nieuwe jazzlegendes als Wayne Shorter en Kamasi Washington – over elkaar heen om met goddelijke superlatieven te strooien. “Hij was een big thinker, zoals Einstein”, klink het. Of: “Sommigen spelen jazz, sommigen spelen blues, sommigen spelen reggae. He plays life.” Over zijn meesterwerk A Love Supreme: “Die plaat neemt me mee naar de hemel. Naar waar ik wil zijn als ik deze plek verlaat.”

ALL PRAISE TO GOD’, schreef Coltrane op de hoes van A Love Supreme, en in zijn zoektocht naar God werd hij er zelf een, blijkt uit het hagiografische Chasing Trane, dat barst van oude, korrelige foto’s waarin de mystiek van Coltrane wordt beklemtoond. Maar het mooiste moment zit helemaal vooraan in de documentaire, wanneer de camera inzoomt op een oude klasfoto waarop een doorsnee jongetje onbetekenend in de lens kijkt. Hij verschilt nauwelijks van zijn andere klasgenootjes, hij draagt nog niet het mythische gewicht van zijn immense nalatenschap.

Die klasfoto is een herinnering aan het feit dat Coltrane ook maar een mens was. Net als Jonny Greenwood en Thom Yorke. Wat me doet afvragen: waar zou John Coltrane vroeger zijn boeken kopen?

Chasing Trane is te zien op Netflix.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234