Vrijdag 22/11/2019

Beaufort

Monumenten spoelen aan in negen kustgemeenten

De Chinese kunstenaar Xu Zhen combineert in zijn werk 'Poseidon' Griekse en Chinese mytho­logie. Beeld Westtoer/Jimmy Kets

Voor de zesde editie, die vandaag van start gaat, meet ku(n)stfestival Beaufort zich een nieuw jasje aan. De organisatie werd van Ku(n)st vzw overgedragen aan de provinciale toeristische dienst Westtoer, en kersvers curator Heidi Ballet doet een nieuwe wind waaien door de Belgische badplaatsen.

'Cultuurtoerisme' is voor sommige kunstliefhebbers dan wel een vies woord – is toeristische aantrekkingskracht geen commerciële toegeving? – maar het is wel onlosmakelijk verbonden met Beaufort, de kunsttriënnale die sinds 2003 de Belgische badplaatsen kleurt. Iconische kunstwerken van Jan Fabre, Wim Delvoye en Daniël Buren trokken kunstliefhebbers én toeristen naar de kust, en dat is ook het doel van de zesde editie.

Blankenberge bedankte vriendelijk voor een nieuwe Beaufort, maar negen andere gemeenten, van Knokke tot De Panne, gingen wel mee in zee met de nieuwe curator, Heidi Ballet. Ze worden vanaf vandaag de (tijdelijke) thuishaven van in totaal achttien kunstwerken. 

“We hadden vooraf geen centraal thema bepaald,” vertelt Ballet, “maar bij de selectie zijn wel twee centrale verhaallijnen naar boven komen drijven. Enerzijds is dat de waarde van het monumentale. Hebben we nog monumenten nodig? Overleven monumenten de tijdsgeest? Belangrijke vragen, want kunstwerken in de openbare ruimte krijgen uiteindelijk ook een monumentale functie.”

Een van de werken die dat op een absurde manier duidelijk maken, is Guillaume Bijls Sorry. In het Oostendse Leopoldpark richtte hij een nieuw 'monument' op: een standbeeld voor de fictieve 'heldenhond' Jack, een Britse spion die gesneuveld zou zijn tijdens de Eerste Wereldoorlog. Dat werk past naadloos in de omgeving. De drie honden die eerbiedig hun gevallen held aanstaren, maken het tafereel extra surrealistisch. Een grapje of een echt monument? Oostendenaars die hun viervoeter uitlaten, zullen er vast twee keer over moeten nadenken.

In dezelfde categorie past ook
Poseidon, van de Chinese kunstenaar Xu Zhen. De replica van het beroemde Griekse Artemision-beeld torent op de zeedijk van De Haan boven de strandcabines uit. Belangrijk detail: deze Griekse god draagt Pekingeenden, de delicatesse van de middeleeuwse Chinese dynastieën, op de schouders. Dat hij voor zijn modern monument teruggrijpt naar zowel de Griekse als de Chinese mythologie, is ook niet toevallig. “Hij toont aan dat wij onze huidige cultuur ook maar begrijpen aan de hand van oude verhalen.”

Kader Attia, Holy Land Beeld Westtoer/Jimmy Kets

Krabben eten

Nieuwe verhalen zijn er ook te zien: op het strand van Middelkerke kaart de Frans-Algerijnse kunstenaar Kader Attia met Holy Land de vluchtelingenkwestie aan, aan de hand van veertig spiegels die de vorm hebben van islamitische grafzerken. “Het postkoloniale is heel belangrijk in zijn werk”, duidt Ballet. De spiegels wijzen naar de zee: ze confronteren de toeschouwer niet enkel met zichzelf, maar ook met de desillusie en tragedies die zich op zee afspelen, al honderd jaar lang. Attia verwijst immers niet enkel naar de vluchtelingen die in hun tocht naar het 'Heilige Land' van Europa verdrinken, maar ook naar de koloniale soldaten die tijdens de Eerste Wereldoorlog het leven lieten op Flanders Fields, in dienst van het Franse leger.

'Holy Land', te zien in Middelkerke, confronteert de bezoeker met de drama’s die vluchtelingen op zee meemaken. Beeld Westtoer/Jimmy Kets

De tweede rode draad doorheen de Beaufort-kunst is de relatie tussen mens en natuur, vertelt Ballet ons. Daarbij valt vooral I Travelled 1,8 Million Years to Be with You, van de Koreaanse kunstenares Anne Duk Hee Jordan. De monumentale constructie in de haven van Zeebrugge toont een zwerfkei, een Scandinavisch restant uit de IJstijd van zo'n 7 ton zwaar, die wordt opgespannen in een gigantische katapult. “Ik werk vanuit het perspectief van de steen”, legt de artieste ons uit. “Dat is hier belangrijker dan het menselijke perspectief: in de geschiedenis van de geologie stelt de mens niets voor. De aarde draait niet om ons, maar om andere organismen, ook niet-levende.” De gigantische omvang van het werk versterkt het gevoel van de menselijk nietigheid tegenover de natuur.

Eveneens in Zeebrugge krijgt de relatie tussen mens en natuur overigens ook een culinair luik: op het strand buigt het Brusselse collectief Rotor zich over de vraag: wat moeten we doen met de Chinese wolhandkrab? “Het is een invasieve soort, die meekomt met het ballastwater van containerschepen, en zowel de biodiversiteit als de sluizen aantast”, zegt Ballet. “Maar blijkbaar is het onmogelijk om de soort uit te roeien.” Rotor schakelt Michelin-chefs in om de bezoekers in een pop-upbar te laten proeven van de Chinese exoot. Het motto: als we ermee moeten leven, kunnen we ze evengoed opeten.

Van 30/3 tot 30/9 in negen kustgemeenten. beaufort2018.be

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234