Zondag 16/06/2019

Kunstroof

Mission impossible: dieven stelen zeldzame boeken ter waarde van 2,3 miljoen euro

Archiefbeeld van enkele pagina's uit 'De Revolutionibus Orbium Coelestium'. Beeld thinkstock

In een pakhuis in Groot-Brittannië is een stel dieven in ware 'mission impossible'-stijl aan de haal gegaan met 160 uiterst zeldzame antieke boeken en manuscripten. Totale waarde: 2,3 miljoen euro. Omdat de dieven zo goed op de hoogte waren van de locatie van het te stelen materiaal én van het te omzeilen veiligheidssysteem, vermoedt de politie dat het gaat om een inside job.

Een uitzonderlijke kraak, zo omschrijft de Antiquarian Booksellers Association de diefstal die eind januari plaatsvond in een opslagplaats nabij de luchthaven van Heathrow. In slechts enkele uren ging een pienter stel dieven er aan de haal met 160 topwerken uit de vroege 16de en 17de eeuw. De boeken – afkomstig uit de collectie van drie vooraanstaande antiquariaten uit Londen, Italië en Duitsland – lagen er klaar om overgevlogen te worden naar de VS voor de 50ste editie van de International Antiquarian Book Fair. 'Kroonjuweel' uit het gestolen pak, is de Revolutionibus Orbium Coelestium van astronoom Nicolaus Copernicus, waarin hij zijn alom bekende theorie van de zon als middelpunt van het universum uit de doeken doet. Ook de rest van de buit betreft stuk voor stuk waardevolle parels: onder meer een versie van Dante’s La Divina Commedia uit 1569, een paar wetenschappelijke traktaten van natuurkundige Galileo Galilei en een exemplaar van Isaac Newton’s Mathematical Principles of Natural Philosophy uit 1777 verdwenen van de radar. 

Beeld van een pagina uit 'De Revolutionibus Orbium Coelestium'. Beeld rv

Dat enkel de meest waardevolle werken uit het pakhuis verdwenen, is opmerkelijk. Dat de dieven bovendien bijzonder goed op de hoogte bleken van de plaatsing van die boeken ook. "Op bewakingsbeelden is te zien hoe de dieven zich via een dakraam tussen tal van andere waardevolle antiquiteiten behendig aan een touw vier meter naar beneden laten zakken, recht tot bij de grote metalen koffers waarin de zeldzame boeken verscholen zaten", zegt een bron die nauw betrokken is bij het onderzoek aan de krant The Guardian. Via een katrolsysteem werden de boeken vervolgens behendig omhoog gehesen om ze over te laden in een busje dat klaar stond om te ontsnappen. Dat alles zonder het sensorische alarmsysteem waarmee het pakhuis beveiligd werd, in gang te steken.

Bloeiende handel 

De politie vermoedt dan ook dat de goed uitgekiende kraak een inside job was – mogelijk zelfs voor een specifieke opdrachtgever. Mocht dat niet het geval zijn, zal de dievenbende nog flink werk hebben om haar spectaculaire buit ook aan de man te brengen. De boeken zijn immers zó uniek en herkenbaar dat geen enkele respectabele handelaar in zeldzame boeken ze zonder argwaan zal willen aankopen. 

Toch lijkt de illegale handel in antieke boeken - die in Europa de laatste jaren zo welig is gaan tieren - op dat probleem al iets gevonden te hebben. "Om te verdoezelen dat het om gestolen materiaal gaat, worden de boeken door krakers vaak uit hun oorspronkelijke omhulsel gehaald. De manuscripten of gravures worden vervolgens afzonderlijk te koop aangeboden op de kunstmarkt, waar de meeste handelaars niet doorhebben dat ze uit zeldzame werken gesneden werden", legt vooraanstaand advocaat in kunsthandel Chris Marinello uit. Die afzonderlijke verkoop maakt de gestolen werken bijzonder moeilijk traceerbaar. 

Om te vermijden dat de dieven hun Newtons en Dantes op de reguliere markt kwijtraken, komt het er voor de betrokken diensten vooral op aan het nieuws van de kraak zo snel mogelijk gedetailleerd te verspreiden binnen het milieu. Als de dieven hun goed daar niet kwijtraken omdat alle handelaren op de hoogte zijn, zijn ze verplicht underground te gaan, alwaar de werken gemiddeld nog maar 5 tot 10 procent van hun oorspronkelijke waarde opbrengen. 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
© 2019 MEDIALAAN nv - alle rechten voorbehouden