Woensdag 05/08/2020

CoronacrisisMuziek

Minder releases, meer radio: zo laat de lockdown zich voelen in onze muziekconsumptie

Onder meer Haim heeft besloten een geplande plaat uit te stellen. Beeld Bertrand-Hillion Marie-Paola/ABACA

Jef Neve, Haim en TheColorGrey stellen hun releases uit, terwijl met Pearl Jam en Dua Lipa slechts enkelen de trend niet volgen. Maar zoeken mensen in deze tijden niet meer dan ooit toevlucht in muziek? En is het daarom niet slim om toch een album uit te brengen, al is het digitaal?

Het is een duidelijke trend op Facebook en Instagram: artiesten die met pijn in het hart aankondigen een geplande release uit te stellen zolang het coronavirus rond raast. Want in tijden van een lockdown zijn er geen vooruitzichten op speelkansen, tenzij in het najaar. Ook platenboeren kunnen dezer dagen niet oogsten. Is het dan wel de moeite om uit te pakken met nieuw werk?

Volgens de recentste voorspellingen zal het najaar dik gezaaid zijn met releases van Belgische en internationale artiesten. Door de vele verschuivingen dreigt een war for attention: het is onvermijdelijk dat een overaanbod ervoor zal zorgen dat bepaalde releases zomaar ondergesneeuwd geraken. Het publiek zal de weg naar de grote kleppers blijven vinden, kleinere artiesten kunnen de dupe zijn van de huidige tendens.

Er zijn echter uitzonderingen op de regel. Dua Lipa en Pearl Jam hebben ervoor gekozen alsnog te releasen. In België volgden onder meer Hypochristmutreefuzz en Umi Defoort, beatmaker en vaste dj van Zwangere Guy, dat voorbeeld. “Misschien is de quarantaine wel een dankbaar moment om een plaat uit te brengen”, merkte Defoort op in Knack Focus. Want in tijden van isolatie is muziek de ideale bondgenoot. Of klopt dat niet?

In het geval van ondergetekende wel. Van 17 maart – de dag waarop de lockdown light inging – tot nu heb ik ruim 2.600 nummers beluisterd op Spotify. Daarmee til ik mijn relatie met het streamingplatform naar een hoger niveau. Geldt dat ook voor de rest van België? Wilbert Mutsaers, het hoofd van Spotify Benelux, wenst niet in te gaan op de luistercijfers van de afgelopen weken.

Volgens Quartz.com krijgt Spotify in Italië rake klappen. De 200 best beluisterde songs op Spotify haalden in februari 2019 nog gemiddeld 18.3 miljoen streams per dag. Sinds het land strenge maatregelen treft, haalden de 200 populairste nummers van het moment maximaal 14,4 miljoen streams. Er was een vermindering van 23 procent op 17 maart tegenover 3 maart. Voor België zijn er geen cijfers vrijgegeven.

“Het is moeilijk om nu al conclusies te trekken”, zegt Sam Jaspers van Ultratop, dat naast de verkoop- ook streamingcijfers verwerkt. Statistieken uit streaming zijn minder snel geanalyseerd dan kijkcijfers. “Er was vorige week een kleine stijging, al is het te vroeg om de toename aan de huidige omstandigheden toe te schrijven.” Jaspers ondervindt wel dat sommige songs uit het niets in de Ultratop opduiken, zoals ‘You’ll Never Walk Alone’ van Gerry & The Pacemakers, “al zien wij dat effect altijd meer in de downloadverkopen dan in de streamingcijfers.”

Ook op Spotify kennen nummers die de tijdsgeest vatten een boost. ‘Don’t Stand So Close to Me’ van The Police werd de afgelopen weken 135 procent meer gestreamd. Verder kennen de luistercijfers van kindermuziek en klassieke muziek een groei, net als het werk van artiesten die optreden via livestreams, zoals James Blake en Ben Gibbard van Death Cab For Cutie.

Samenhorigheid

“Ik heb de indruk dat er meer radio wordt geluisterd”, aldus Sam Jaspers van Ultratop. “Dat medium leeft, omdat alles nu in het teken staat van verbondenheid. Het samenhorigheidsgevoel dat De Warmste Week oproept, zie je nu ook terug.” Dat de radio een houvast biedt voor de Vlaming blijkt uit recent onderzoek van de VRT-Studiedienst, waarin het radioluisteren sinds de start van de coronacrisis geanalyseerd werd.

Maar liefst 86 procent van de bevraagde Vlamingen vindt dat radio hen tijdens de crisis op de hoogte houdt van wat er gebeurt. 70 procent zegt dat dan weer dat radio meer dan anders voor leven in de brouwerij zorgt. Een kwart van de ondervraagden geeft aan meer naar het medium te luisteren dan voor de crisis. Er is een opvallende stijging bij jongeren (15-24 jaar) en bij jonge groepen tussen 25 en 44 jaar. Die stijging is merkbaar bij alle radiozenders van de openbare omroep.

“Een van onze basisopdrachten is om te informeren en te duiden”, zegt Gerrit Kerremans, algemeen muziekcoördinator van de VRT. “Radio zorgt – zeker in moeilijke tijden – voor sociale cohesie onder de luisteraars. Dat merken we aan de toegenomen reacties en interactie van luisteraars.” Een voorbeeld hiervan is het initiatief van 185 Europese radiostations op 20 maart om ‘You’ll Never Walk Alone’ van Gerry & The Pacemakers gelijktijdig te draaien.

De toename van radiogebruik is vooral online merkbaar. VRT telt dagelijks 36 procent meer onlineluisteraars op de eigen sites en apps sinds het uitbreken van de crisis. Radio 2 (+50 procent) en Radio 1 (+46 procent) tellen ongeveer de helft meer online luisteraars dan voor de pandemie. Een reden kan zijn dat verschillende zenders meer doen dan inpikken op de actualiteit. “Op alle netten is er een aangepast programmatie door de crisis”, vertelt Kerremans. Studio Brussel draaide een weekend lang uitsluitend Belgische muziek onder de noemer #ikluisterbelgisch. Radio 1 laat elke dag een andere artiest ‘We zullen doorgaan’ van Ramses Shaffy onder handen nemen.

“Door de weken heen is haast alles veranderd of verdwenen, maar radio is hetzelfde gebleven”, schreef Elbow-frontman Guy Garvey in een column. “Radiozenders zijn een steun en toeverlaat, omdat ze de mensen herinneren aan wat ons hecht: muziek en verbondenheid.”

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234